Þjóðviljinn - 30.04.1963, Blaðsíða 2

Þjóðviljinn - 30.04.1963, Blaðsíða 2
2 SlÐA ÞIÚB7ILI1NN Þriðjudagur 30. apríl 1963 IS lanðs Fyi-ir réttum 40 árum. ninn 1. maí 1923. fór íslenzk al- þýða í fyrsia sinn út á göt- una tii að bera íram kröfur sínar um jöfnuð og þjóðfé- lagslegt réttlæti að hætti stétt- arsystkina sinna í öðrum löndum Er margs að minnast, sem áunnizt hefur. En mikið skortir enn á, að íslenzkur verkalýður njóti jafnréttis við ýmsar aðrar þjóðfélagsstéttir. Því skal enn bera merkið fram: Krefjumst frelsis, jafn- réttis, bræðralags. Á þessum hátíðis- og bar- áttudegi verkalýðsins um heim allan er íslenzkum verkalýð áreiðanlega efst í huga þær harkalegu árásir, sem ríkis- valdið hefur um sinn gert á lífskjör og réttíndí alþýðu- stéttanna, — nú á síðasta ári alvegj sérstaklega á sjómanna- stéttiha. Kaup hefur veríð lækkað með lögum. vísitölugreiðslur á kaup afnumdar, löglega boð- uð verkföll bönnuð, gengis- Iækkunum beitt til að ræna aftur umsömdum kjarabótum launastéttanna, kjör hlutarsjó- manna rýrð með lögþvinguð- um gerðardómi, og tilraun gerð til afnáms á mannrétt- induin vökulaga. Refjast er við að gera upp við sjómenn að dómum gengnum. Þetta gerist, þegar náttúran hefur verið gjöfulli en nokkru sinni fyrr, þegar þjóðarfram- leiðsla og þjóðartekjur hafa margfaldast. — Á iaunastétt- ur.um er því framið þjóðfé- lagslegt ranglæti. Hlutverk verkalýðssamtak- anna er því tviþætt í dag: Varðstaða um mannréttindi. — Sókn til bættra lífskjara. Sverð og skjöldur hins vinn-•- andi manns í mannréttinda- og kjarabaráttunni eru verka- lýðsfélögin. — Þau eru þeg- ar búin til varnar. Þau eru einnig ráðin til sóknar. Þau bera nú fram kröfur sínar. — Aðalkröfurnar eru þessar: Kauphækkun, styttri vinnu- tíma. Burt með vinnuþræJkunina. Dagvinnan verður að tryggja lífskjörin. Verndum félagafrelsið. Verndum sjálfstæði Is- lands. Enga aðild að Efnahags- bandalaginu . Engin hernaðarbandalög. Allsherjarafvopnun. Islenzk aðþýða stendur á verði um sjálfstæði landsins. Hún krefst þess að herinn verði látinn fara af landi burt. Hún berst fyrir því að undan- sláttarsamningunum við Breta um skerta landhelgi og íhlut- un erlends ríkis og dómstóls um framtíðarákvörðun vora um helgun landgrunnsins, verði hrundið sem nauðung- arsamningi. En alveg sérstaklega telur Alþýðusamband Islands sjálf- stæði þjóðarinnar nu hættu búna af ráðagerðum íslenzkra stjórnarvalda um að smeygja Islandi inn í stórvelda- og auðhringasamsteypu Evrópu — Efnahagsbandalagið. Slíkt má aldrei verða. Og slíkt getur heldur aldrei orð- iö, ef íslenzk alþýða lætur. ekki blekkjast, en heldur vöku sinni, eins og jafnan áður í sögu þjóðarinnar, þeg- ar mest á reið. Islenzk verkalýðshreyfing er bróðurhöndum tengd verka- lýðshreyfingu Norðurlanda — Evrópu — alls heimsins. Hún er í senn þjóðleg og alþjóð- leg. Vér tökum af alhug und- ir kröfur hinnar alþjóðlegu verkalýðshreyfingar um frelsi og brauð. Og islenzk alþýðusamtök sameinast í dag stéttarsam- tökum allra þjóðá um þá kröfuna, sem hæst ber í ver- öldinni í dag: Kröfuna um frið í mannheimi, upplausn hernaðarbandalaga og her- stöðva og allsherjarafvopnun. Islenzk alþýða! Láttu éngan sundra röðum þínum. Vertu sterk í vörn og sókn. Fyiktu einhuga liði um mannréttinda- og hagsmuna- kröfur þínar — kröfur verka- lýðsfélaganna . Hátíð til heilla fyrsta maí. Eining er afl! Tryggjum góðum málsíað verkalýðssam- takanna sigur. Alþýðusamband íslands. hefur nóg . . Fyxir skömmu skrifaði rit- stjóri Alþýðublaðsins grein í málgagn sitt og talaði um útvarpsauglýsingarnar „þar sem lýst er eftir allskyns fólki í allskyns vinnu og at- vinnurekandinn lofar uPP á æru og samvizku að vinnu- dagurinn verði bæði langut_ og strangur"! Ritstjóranum fannst Þetta „dálítið hlálegt ... og ekki nema mánuður til dagsins þegar þetta sama fólk á að fara í kröfugörigu um bæinn og heimta átta stunda vinnudag, Ég hef gam- an að þessu, að ekk-i sé meira sagt. Því. .. hinn 1. maí næstkomandi verður farið með spjöld ura basinn og kraf- izt átta stunda vinnudags, og .. allir aðilar munu loka augunum fyrir þeirrj stað- reynd. að átta ftunda vinnu- dagur er ^"ffsandi á íslandi í dag. hv' sð óbreyttur bor»- ari sem vnnj átta stund- vinnudag. vrði hunsurmorða " Ritstjórinn hafði gaman að þessu og honum fannst það hlálegt. enda hefur hann aukatekjur af .skopskyni síhu. . En hin sérstæða gamansemi ritstjórans virðist hafa kom- ið illa við flokksbræður hans. Viðbrögð þeirra hafa orðið þau að beita sér fyrir því að kröfuganga skuli lögð niður 1. maí; ef þeir mættu ráða fengi ritstjórinn ekki að sjá nein spjöld þar sem þess væri krafizt að menn fengiu óskertar árstekjur fyrir eð!i- legan vinnutíma. sem ætti raunar að vera 40 stundir en ekki 48, ef við fylgdumst með þróuninni umhverfis okkur. Og yfirlýsingu hans um að óbreyttir borgarar yrðu hung- urmorða af bví kaupj einu sem þeir fá fyrir átta stunda vinnu hafa flokksbræður hans einnig svarað. Helzta kjörorð Fulltrúaráðs verklý^sfélag- anna l Reyk.iavík 1 maí hljóðar svo: ..Næg.ianle« laun" Þar er auðsiáan'esa v-'ð að endurnýia hina göm'" *-?'-«- soeki fátæktarinnar < *•* 'andi: .,Sá hefur nóc sér nægja lætur". — Austri. röfuganga og útifundur verklýðsf éláganna 1. maí Framhald af 1. síðu. manna, Skipholti 19. Aðalkröfur dagsins, sem born- ar verða í kröfugöngunni, eru þessar: ...... Kauphækkun, styttri vinnu- tíma. Burt með vinnuþrælkunina. Dagvinnan verður að tryggja lífskjörin. Verndum félagsfrelsið. Verndun sjálfstæði Islands. Enga aðild að Efnahagsþanda- laginu. Engin hernaðarbandalög. Allsherjar afvopnun. f.h. 1. maínefndar verkalýðs- félaga í Reykjavík". Eðvarð Sigurðsson. formaður. Jón Sn. Þorleifsson, ritari. Ávarp Alþýðusambands Is- lands í tilefni dagsins birtist einnig í blaðinu í dag. Ætluðu að leggja niður 1. maí-kröíugönguna Þá barst Þjóðviljanum einnig ávarp frá svokallaðri „stjórn" Fulltrúaráðs verkalýðsfélaganna ásamt fréttatilkynningu. — 1 fréttatilkynningunni kemur i ljós, að á 40 ára afmæli fyrstu kröfugöngu, sem farin var hér á landi, ætlaði þessi „stjórn" Fulltrúaráðsins að leggja niður 1 maí kröfugönguna í Reykjavík, en efna í þess stað til klofnings- fundar á Lækjartorgi, þar sem Eggert Þorsteinsson og Pétur Sigurðsson verða aðalræðumenn. En þeir viðreisnartvíburar hafa líklega ekki þótt líklegir til þess að draga margt vinnandi fólk að fundinum, og til þess að reyna að vega eitthvað upp á móti því hafa þeir Guðmundur Jónsson, óperusöngvari og Gunn- ar Eyjólfsson. leikari verið fengn- ir til þess að koma fram á þess- um fundi. Ennfremur segir í fróttatilkynnmgunni. að meðal „aðalkrafna" dagsins á klofn- ingsfundinum verði: „Hóflegur vinnutími — Nægjanleg laun". Orðalagið mun miðað við það, að viðreisnarliðið kikni ekki und- an svo ströngum kröfum, enda tekið fram jafnframt, að lagð- ar hafi verið „til hliðar þær kröfur, sem á liðnum árum hafa orðið til sundrungar eða valdið deilum". Varanleg „viðreisn- arkjör" Þessari fréttatilkynningu í- Eining um t maí- hátíðahöld á Akureyri Akureyri í gær. — 1. maí-hátíða- höldin hefjast klukkan 1.30 með útifundi við Verkalýðshúsið. Þar mun Lúðasveit Akureyrar leika undir stjórn Jakobs Tryggvason- ar en ræður og ávörp flytja Jón Ingimarsson formaður 1. maí- nefndar. Númi Adólfsson torm. Iðnnemafélags Akureyrar, 3ig- urður Jóhannesson ritari Félags Verziunar- og skrifstofufólks, Þorgrímur Starri Björgvinsson hóndi í Garði í Mývatnssveit og Þórir Daníelsson varaformaður Verkalýðsfélagsins Einingar. — Fundarstjóri verður Arnfinnur Arnfinnsson formaður Fulltrúa- ráðs verkalýðsfélaganna. Að útifundinum loknum verð- ur farin kröfuganga. Síðdegis verður þarnaskemmtun í Alþýðu húsinu og um kvöldið dansleikur á sama stað. 1. maí-nefndin stendur einnig fyrir dansleik í Alþýðuhúsinu að kvöldi 30. apríl. 1. maí-nefndin hefur gefið út ávarp i tilefni dagsins og er um það algert samkomulag í nefnd- inni sem skipuð er fulltrúum allra verklýðsfélaga á Akureyri svo og um allt fyrirkomulag á hátíðahöldum dagsins. — Þ.J. haldsins fylgdi einnig 1. maí ávarp, sem „stjórn" Fulltrúa- ráðsins gefur út í nafni þess. Lýkur því ávarpi með skítkasti og níði um forustumenn þeirra verkalýðsfélaga, sem gengist hafa fyrir 1. maíhátíðahöldum hér á sama hátt og tíðkast hefur Valur: Þróttur 2:2 I gær léku Valur og Þróttur á Reykjavíkurmótinu i knattspyrnu. Leikurinn var jafn og skemmti- legur, og betur leikinn en aðrir leikir í mótinu til þessa. Honum lauk með iafntefli — 2:2. í hléi stóðu leikar einnig jafnir — 1:1. Næsti leikur mótsins er á morgun kl. 17. Leika þá Fram og Valur. undanfarin ár. — Þá er á und- an þessu smekklega niðurlagi á það drepið, að „launafólk" krefjist „varanlegra kjarabóta — sem ekki verði aftur teknar i hækkuðu verðlagi". Undir þetta „ávarp" skrifa m.a. Öskar Hallgrímsson og Guðjón Sv. Sigurðsson helztu málpípur viðreisnarinar innan verkalýðshreyfingarinnar og eiga þéir án efa við „varanleika" við- reisnarkjaranna, sem verka- lýðshreyfingin hefur kynnst á undanförnum árum. Fjölmennum í kröfuaönguna Drengur hand- leggsbrofnar Um klukkan 12.30 í gær trarð það slys á Mikluþraut nálægt benzínsölu Shell að 4 ára dreng- ur, Öskar Thorberg Traustason, Hvassaleyti 30, varð fyrir bfl. Drengurinn handleggsbrotnaði og meiddist á höfði og var hann fluttur i Landaketsspítala. iúkrabifreið lenti í árekstri Sjúkrabifreið var að flytja meðvitundarlausa konu á slysa- varðstofuna í gærdag og lenti þá í árekstri við sendiferðabif- reið á mótum Hverfisgötu og Barónsstígs. Hin meðvitundarlausa kona slasaðist við áreksturinn ' og sjúkrabifreiðin skemmdist tals- vert. : . ¦ . . • . ¦ r-r >¦ - f. t-.rrK,! ^ 1. maí-kaffi á Akranesi Kaffiveitingar verða 1. maí í REIN Akranesi frá klukkan 15.30 til klukkan 23.30 og eru menn beðnir að gjöra svo vel og líia inn. <# Áíram tifum við. í gær bárust okkur gjafir frá Sósíalistafélagi Hveragerð- is að upphæð 4000.00 Kr., en auk þess frá nokkrum einstaklingum öðrum. Þá fengum við sendingu frá bónda við ísafjarðardjúp, ffá Akureyri og frá göml- um sjóara frá Bolungar- vík, sem nú dvelst á Hrafn- istu. Öllu þessu fólki fær- um við beztu þakkir. í dag þurfum við að fara yfir 300 þúsund og á morg- un fylkjum við liði á bar- áttudegi verkalýðsins. S«:fossbúar, þeir sem ekki hafa enn tekið þátt i styrktarmannakerfinu er bent á að umboðsmaður okkar þar er Þormundur Guðmuhdsson Miðtúni 17. Þangað geta þeir komið framlögum sínum eða beint til skrifstofunnar. Þórs- götu 1 í Reykjavík. Umboðsmaður okkar í Hveragerði er Sigmundur Guðmundsson. Umboðsmaður okkar á ^'^Iufirði er Hannes Bald- vinsson. Umboðsmaður okkar á ^kureyrj er Þorst. Jóna- '3nsson. f dag stendur súlan í í8%. Herðum sóknina - Náum settu marki. Reykvísk æska mun svara þessu brölti íhaldsins og þjóna trass í verkalýðshreyfingunni á verðugan hátt á morgun. I stað þess að leggja niður 1. maí- kröfugönguna mun vinnandii fólk gcra kröfugöngu verkalýðsfélag- anna á morgun stærri og fjöl- mennari en nokkru sinni fyrr. Allir í kröfugöngu verkaýðs- félaganna og á útifundinn við Miðbæjarskólann á morgun. 1. maí. Farþegihverfuraf IIIttJSt' Farþega er saknað, sem tók sér far með m.s. Herjólfi síð- astliðið fimmtudagskvöld frá Vesimannaeyjum til Reykjavíkur. Hann mun ekki hafa verið um borð í skipinu, þegar það Iagð- ist að bryggju í Reykjavík. Farþeginn heitir Þorgeir Frí- mannsson. fyrrverandi kaupmað- ur í Vestmannaeyjum er rak .v.erzlunina 'Fell en -seldi hana-- kaupfélaginu, í Eyjum skömmu eftir áramótin Hann var fluttur með konu sírmÍ''TiÍ" Reýfc'.iavíkur 'og háfðp verið í skyndiheimsókn í Eyj- um. Síðast varð vart við Þorgeir heitinn kl. 10 á fimmtudags- kvöldið, þegar stýrimaður tók af honum farseðil og var klefa- nautur hans Engíendingur nokk- ur. Þegar Englendingurinn vakn- aði kl. 6 á föstudagsmorgun var Þqrgeir ekk{ í klefanum. Þorgeirs var bð ekki sakn- að fyrr en m s. Herjólfur var á bakaleið til Vestmannaeyja á föstudag. Þá fundu skipverjar frakka, gleraugu og sitthvað fleira úr fórum hans í klefan- um og var þá þegar hafin eftir- grennslan. Dánartilkynning var tilkynnt í útvarpinu á laugardag. LAUGAVEGI 18^- S!MI 1 9113 SELJENDUR ATHUGIÐ: Höíum kaupendur með miklar útborg- anir að íbúðum og einbýlishúsum. TIL SÖLU: Z herb. kjallaraíbúðir víð Karfavog og í Selási. Litlar útborganir. 3 herb. íbúðir við Engja- veg og Digranesveg. Litl- ar útborganir. 3' herb. kjallanaíbúð við Langholtsveg. 3 herb. íbúð á Seltjarnar- nesi. 3 herb. við Óðinsgötu. :-' ' 4 herb. góð kjallaraíbúð við Hringbraut. 1. veðr. laus, góð kjör. 4 herb. glæsileg iarðhæð við Njörvasund. i herb. ný íbúð við Safa- mýri. 4 herb. íbúð við Flgkagötu, bílskúr, 1. veðr. laus. 5 herb. nýleg hæð við Kópavogsbraut. sér inn- gangur, þvottahús og hiti. 1. veðr. laus. 5 herb hæð við Mávahlíð 1. veðr. laus. Góð kjör. 5 herb. glæsileg íbúð við Kleppsveg. 5 herb. vönduð hæð við Hringbraut, bilskúr. 1. veðr. laus. 6 herb glæsileg íbúð. í Laugarnesi. 1. veðr. laus. EINBtLISHÚS VIÐ: Breiðholtsveg Heiðargerði Háagerði Suðurlandsbraut Bjargarstig Skeiðavog. Haíið samband við okkur ef þér þurfið að kaupa eða selja fasteignir. Framhald af 12. síðu. Palliser elti Óðinn Þegar skip- stjórinn á Milwood hafði verið 5—6 klst. um borð í Juniper, féllst hann loks á að láta færa sig yfir í Palliser. Nú skyldi maður halda að björninn hefði verið unninn. En það var nú ekki. Herskip henn- ar hátignar, sem að sögn á að vera hér til að sjá Um að brezk- ir togaraskipstjórar haldi frið við íslenzku landhelgisgæzluna, neitaði að framselja skipstjór- ann um borð í Óðinn. Skipherr- ann bar það fyrir sig, að hann hefði engin fyrirmæli fengið frá London! Seinnipartinn í gær stóðu málin þannig, að togarinn var á leið til Reykjavíkur, en Óð- inn og Palliser lónuðu uppund- ir land og bitust þar um skip- stjórann Eitthvað mun Óðins- mönnum þó hafa leiðst þófið, því síðari hluta dags í gser tóku beir til við að fylgja togaranum til hafnar í Reykjavík. en Pall- iser sneri til hafs með skipstjór- ann. Síðast þegar til fréttist var Palliser staddur fyrir aust- an Vestmannaeyjar og á austur- leið. — G.O. Orðsending til allra vinstri manna og verkalýðssinna í Iðju, félagi verksmiðjufólks. Fyrir 77 árum vígði verkalýð- ur Cikagoborgar, með blóði sínu, 1. maí sem baráttudag verkalýðs- ins. Nær óslitið síðan hefur verkalýðurinn helgag sér þenp- an dag, sem baráttudag. Um 4Q ára skeið hefur verkalýður Reykjavíkur verið í þeim hópi. Nú, 1 ma; 1963. telja. aftur-. haídsöflin, , vegna skemmdarn starfa „5. herdeildar" sinnar innan verkalýðssamtakanna sig þess umkomin að ræna verka- lýðinn þessum baráttudegi hans og snúa honum upp í lofgerð- arsamkomu um „Viðreisnina". Þetta tilræði við hefðbundinn rétt verkalýðssamtakanna má ekki takast. Þó að „stjórn" Fulltrúaráðs Verkalýðsfé!a?anna brjóti allar hefðbundar venjur að , undirbúningi dagsins. til að þóknast húsbændum sínum, mun verkalýður þessa bæiar haf» bað að engu og undirbúa hátiða- höldin að venjulegum hætti" og' gera 1. maí j ár að voldugri baráttudegi en nokkru sinni fyrr Vinstri menn óg verkalýðs- sinnar í Iðju, leggið ykkar skerf t!í að varðveita 1. maí sem bar- áttudag verkalýðsins. Það gerið hið með því að mæta ; k»8t)*» göngu verkalýðsfélagan'na em hefst á sama stað oe undanfi*. 'n ár. og sWpa yWcur ut^|R merki félags vkksr í sönsunrr,. Aðstandendur A-listans . | Iðju, félagi verksniiðjufólks.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.