Þjóðviljinn - 28.11.1963, Blaðsíða 10

Þjóðviljinn - 28.11.1963, Blaðsíða 10
|0 SÍÐA HÖDVILIINN Fimmtudagur 23. nóvember 1363 NEVIL SHUTE: ið að skilja klefadyrnar eftir opnar á næturnar, svo að fang- arnir gætu farið á salernið, og höfðu aðeins vörð við útidyrnar. Um miðja nótt kom flugmaður á 6alernið, skjálfandi og magur. Á hurðina var festur miði sem var óvanalegt. Hann gat ekki lesið hann strax. en þegar hann kom fram aftur lyfti hann lukt- inni og las það sem á honum stóð: Ensku og bandarísku fangar, þið eruð nú frjálsir. Samkvæmt ekipun keisarans hefur japanski herinn hörfað frá Rangoon og skilið ykkur eftir. Við vonumst til að hitta ykkur síðar i heiðar- legri orustu. Lyklarnir eru á borðinu í varðstofunni. Hann starði undrandi á þetta, flýtti sér til baka og vakti hina. Tvedr liðsforingjar voguðu sér 6t úr byggingunni og út á stíg- irm sem lá að varðskýlina, bjuggust hálfpartinn við að heyra skothríð úr vélbyssum. En enga Japani var að sjá; þeir gengu alla leið að skýlinu og bar lágu lyklarnir á borðinu, þrjár stórar kippur. Þetta var alveg rétt. 1 hálfa klukkustund hafði heyrzt vaxandi hávaði utanár borginni. Þeir opnuðu fangelsis- hliðin og gengu út á götuna. Innanúr miðbænum heyrðist skothríð öðru hverju, og yfir húsin eása bjarma fyrir eldi. Þetta var allt fremur uggvæn- legt f augum máttfarinna, ó- vopnaðra mannanna sem stóðu barna í framandi borg. Þeir sneru við og héldu aftur fcil fangelsisins og læstu hliðunum. Það gat ekki liðið á löngu áður en fjórtándi herinn kæmi og frelsaði þá. HárqrelBdm nársreiðslu og snyrtistofa STEINU og DODO Laugavegi 18 III. b. (lyíta) SfMI 24616. P E R M A Garðsenda 51. SfMI 33968. Hárgreiðsiu- otc snyrtistofa. DSmur! Hárgreiðsla við aiira hæfi TJARNARSTOFAN. TjarnargStu 10. Vonarstrætis- megin. — SfMI 14662. HARGREIÐSLUSTOFA AUSTURBÆJAR (Maria Guðmundsdóttirt Laugavegl 13 — SfMl 14656 pm Nuddstofa á sama stað. — I dögun reyndu þeir að ná sambandi við flugvélarnar frá RAF, sem voru á sveimi yfir borginni. Morgan og fleiri náðu í langan stiga og komust upp á þakið í sinni álmu og með kalk- málningu skrifuðu þeir með stórum stöfuð JAPANIR FARN- IR. Sem svar við því kom Mosquitóvél niður í þúsund feta hæð og tók myndir af handa- verkum þeirra. Síðar um morg- uninn datt þeim í hug að flug- stjórnin kynni að halda að þetta væri japönsk gildra. Þeir brutu heilann til að finna upp sann- færandi orðalag og hikuðu ekki við að nota gróf orð. önnur flugvél flaug yfir þá og vaggaði sér í kveðjuskyni. Minna bar á skothríð síðdeg- is og minni hávaði heyrðist frá miðbænum. Fangana skorti til- finnanlega kjarnbetri mat; sennilega væri hægt að fá nýtt kjöt og grænmeti og ávexti inni i borginni. Undir forustu ungs majórs úr indverska hernum, fóru Morgan og þrfr aðrir úr fangelsinu saman í hóp og héldu inn í borgina; þeir yoru ajyeg óvopnaðir og fóru að öllu með gát. Þeir gengu líka hægt, því að allir voru þeir með bólgna fæt- ur af efnaskortinum. Þeir koma fyrst að kínverska hverfinu og þar var tekið vel á móti þeim. Það kom í ljós, að Kínverjarnir höfðu gert hindranir á götunum til að vernda verzlanir sínar fyrir ræningjum og óaldarseggj- um sem óðu uppi í Rangoon. Þeir fengu allt sem þeir vildu í kínverska hverfinu, þar á með- al nokkrar byssur sem stolið hafði verið frá Japönum. Þeir gerðu ráðstafanir til þess að tvö bílhlöss af ávöxtum og græn- meti yrðu flutt í fangelsið; þótt undarlegt væri var nóg af benz- íni eftir í borginni og hún var óskemmd nema eftir loftárásir Breta. Þegar kom að þvi að borga varninginn, buðu þeir ávísanir á gjaldkera fjórtánda hersins og Kínverjinn sem þeir sömdu við, tók fúslega við þeim. Hann brosti glaðlega framaní horaða og rytjulega mennina. sem stóðu fyrir framan hann. — Mér er ánægja að hjálpa enskum föng- um, sagði hann. — En þetta eru líka betri peningar en japönsku bréfpeningarnir sem við höfum núna. Ég hjálpa sjálfum mér um leið og ykkur. herrar mínir. Verið ekki að þakka mér. Majórmn spurði: — Eru pen- ftigamálin í slæmu ástandi? Kínverjinn hló. — Það er ekki hægt að lýsa þeim. Meðan her- námið stóð yfir tvítugfaldaðist allt í verði að minnsta kosti. En í gærkvöldi, þegar Japanirnir héldu á burtu, brauzt múgurinn inn í bankann í enska hverfinu og stal öllum peningaseðlunum. Vinur minn sem fór þangað í morgun, segir mér að fimmtíu og hundrað rúpíuseðlar liggi í göturæsunum eins og visin lauf. Ef þetta er satt. þá eru þessir japönsku peningar gersamlega verðlausir. Heldur vil ég ávís- anirnar ykkar. Hann gaf þeim te úr fínum postulínsboUum og fylgdi þeim til dyra með mikilli kurteisi Þegar þeir komu í mannsöfnuð- inn úti á götunni, sagði majór- ins: — Eigum við að ganga upp í borgina og athuga hvort það er rétt sem hann sagði um bankana? Þeir gengu eftir miðri götunni og höfðu byssurnar til taks. Göt- urnar voru ólýsanlega sóðalegar; ruslahaugar lágu á öllum gang- stéttum og megnan óþef lagði af. Þeir gengu hægt og tóku kveðj- um ótal margra innborinna manna sem töluðu ágæta ensku. Smám saman myndaðist löng halarófa af forvitnum borgarbú- um á eftir þeim. Þeir komu inn í bankahverfið; lýsing Kínverjans reyndist rétt. Það hafði verið brotizt inn í alla bankana og fólkiö var enn að birgja sig upp. Það hætti rétt á meðan þeir gengu hjá en hélt á- fram strax og þeir voru komn- ir framhjá. Fimm og tíu rúpíu- seðlar lágu í göturæsunum og á gangstéttunum; það tók því ekki að beygja sig eftir þeim. Þeir gengu inn í ýmsa af bönkunum. Stórir hlaðar af pappírsseðlum lágu eins og hráviði framanvið brotna peningageymslu. Þeir stóðu agndofa og horfðu á þessa undarlegu sjón. — Við ættum að hirða eitt- hvað af þessu til að nota sem vasapeninga, sagði majórinn. Þeir fylltu vasa sfna og tróðu inn á sig; síðan kölluðu þeir á burðarhjól og létu aka sér til fangelsisins. því að þá verkjaði i bólgna fæturna. Þegar Morg- an kom aftur í fangelsið, komst hann að því að hann hafði með- ferðis tólfþúsund átta hundruð og sextíu rúpíur og svo sem níu hundruð og fimmtíu pund. Hann gaf töluvert af þessu strax um kvöldið. Morgan lá vakandi nokkra stund þegar hann kom í rumið þetta kvöldið. Kjarngóður mat- urinn sem hann hafði borðað þennan dag og hrísvinið sem hann hafði drukkið, hafði hresst hann mjög og örvað huga hans. Innan fárra daga kæmu brezku og indversku hersveitirnar til Rangoon; flugmiðum þess efnis hafði verið dreift yfir borgina. Þá yrði samstundis flogið með fangana til Indlands og þaðan yrðu þeir sendir til Englands. Sízt af öllu vildi Morgan fara aftur til Englands, í þennan 6- skapnað sem hét hjónaband. Hann langaði mest til að fara upp með Irrawaddy og fá fregn- ir af Nay Htohn og hitta hana aftur. Fari það kolað að hann ætlaði til Englands strax. Hann vildi vera kyrr í Burma. Eins og ástatt var. var lítill agi i Rangoon fangelsinu; hóp- ar fanga gengu út og inn ó- hindrað allan næsta morgun. Morgan athugaði eigur sínar. Hann átti óhrein og slitin fötin, sem hann stóð í, töskuna með smádóti í, stígvélin, trefilinn, teppi svo sem fimm þúsund og sex hundruð japanskar rúpíur, góða skammbyssu og skotfæri. Honum fannst hann frjáls og fær í allan sjó. Hann hélt á fund kínverska mannsins sem sem hafði aðstoðað þá daginn áður og spurði hvernig hann gæti komizt til Henzada. Hann sagðist þurfa að komast í sam- band við mann sem héti Utt Nee. Kínverjinn vissi allt um Utt Nee. — Hann er höfuðsmaður í Þjóðfrelsishreyfingunni. sagði hann. — Þú hittir áreiðanlega einhvern í Hanzada, sem getur komið þér í samband við hann. Faðir hans er vel þekktur í Rangoon, Maung Shway Than Hann er í Hanzada eða þar var hann í fyrra mánuði. Ef þú hitt- ir Maung Shway Than, þá skil- arðu kveðju frá mér. Flugmaðurinn spurði: — Þekk- irðu hann vel? — Já, já. Maung Shway Than átti marga kunningja í Rangoon. Hann á mörg börn; Utt Nee er elzti sonurinn. Hann var í há- skólanum í Rangoon. Þeir fóru að ræða ferðalagið. — Þú verður að fara upp ána, sagði Kínverjinn. — Ég veit ekki hvernig háttað er ferðum Japananna þar, en ég býst við að þeir séu ennþá í Hanzada. Þú getur komizt til Yandoon með pramma; ég get séð um það fyrir þig. I Yandoon geturðu spurt eftir herra Liu Sen, sem er fjármálamaður sem við eig- um viðskipti við. Ég skal láta þig hafa bréf til hans og hann mun hjálpa þér ef hann getur. Ég veit ekki hvort auðvelt er að komast frá Yandoon til Henzada. Morgan fór ekki í fangelsið aftur. Kínverjinn stóð við orð sín, hann útbjó bréf á kínversku til herra Liu Sen í Yandoon. Hann lokaði skrifstofu sinni og þeir gengu niður að höfninni; af hundruðum smábáta valdi hann einn og þeir þurftu að stikla yfir marga báta til að komast ut í hann. I honum var kfnversk- karen fjölskylda, karlmaður, kona hans og tvö börn. Þau SKOTT „Við skulum leika að þetta ilmvatn sé eitrað gas sem seytlar upp út eldgígnum á tunglinu" Tveir tónleikar bandarísks píanósnillings Hingað er væntanlegur í kvöld, ameríski píanóleikarinn Doniel Pollack. Hann kemur hingað á vegum Tónlistarfé- lagsins og ætlar að halda hér tvenna píanóhljómleifca, á morg- un, fhnmtudagskvöld kl. 1 og á Iaugardag kl. 3 e.h. í Austur- bæjarbíói, fyrir styrktarfélaga Tóhlistarfélagsins. Nei sko þeíía tfíla dýr sem Ég verð að reyna að íinna ...... heilan skrúðgarð á kemur upp úr jörðinni. þrjótinn, svona neðanjarðar- nokkrum mínútum. dýr £5*a eyðilagt .... ___.. P O L L A C K Daníel Pollack er í þeim hópi yngstu tónlistarsnillinga Banda- ríkjanna, sem einna mest lof hafa fengið, hvar sem þeir hafa komið fram. Á það jafnt við um Moskvu og Varsjá og ýmsar borgir Vesturheims. Árið 1958 tók Pollack þátt í fyrstu alþjóða Tsjaikovsky- keppninni í Moskvu, ásamt Van Cliburn, sem varð hlutskarpast- ur í keppninni. Þótt Pollack yrði 'þar ekki í fyrsta sæti í það sinn, var hann kaUaður „lárvið- arleikari" eftir þetta, því að svo vel þótti hann standa sig. Þrem árum síðar fór hann aft- ur til Sovétríkjanna og hélt fjölda tónleika í ýmsum borg- um, m.a. hélt hann 6 tónleika í Moskvu, og var komizt svo að orði um heimsókn hans þangað í það sinn, að hann hefði gengið „út úr skugganum". af Van Cliburn, og menn getað gert sér raunverulega grein fyrir getu hans. Bæði fyrir og eftir að hann vann þennan sigur sinn í Moskvu, hefur hann farið víða um lönd og hvarvetna verið tekið með kostum og kynjum. Assocíated Press sagðí um síðari heimsókn hans til Moskvu, að „engum Bandaríkjamanni hefur nokkru sinni verið tekið af annarri eins hrifningu af Rússum." En lof um Pollack hefur birzt víðar, því að banda- ríska tímaritið Time, sem er mjög krðfuhart á sviði hvers- konar lista, hefur sagt um hann, að hann sé „eitt bezta lista- mannsefni, sem nú er uppi". Jafnframt segir Time, að Poll- ack sé að komast í fremstu röð hinna yngri tónlistarsnillínga heimsins. Einna mesta sigurför fór Pollack annars á síðasta ári, þegar- hann var á hljómleika- för um Pólland, ættland sjálfs Chopins og einhverra kröfuhörð- ustu gagnrýnenda, sem um get- ur, en þeir tóku honum með miklum ágætum og sðgðu um þennan unga, ameríska tón- snilling, að hann væri „lista- maður í fyllstu Qg fegurstu merkingu þess orðs". „Það er sjaldgæft að hlusta á Chopin leikinn af slíkri snilld" sagði einn gagnrýnendanna, og annar komst þannig að orði: „Við höf- um ekki heyrt sjöundu sónötu Prokofievs leikna þannig síð- an Riohter var nér á ferð í Varsjá". Þess má geta, að Pollack er fyrsti og eini útlendi píanóleik- arinn, sem menningarmálaráðu- neytið pólska hefur gefið kost á að efna til tónleika í fæðing- arborg meistarans Chooins, Zel- azowa Wola, sem er skammt frá Varsjá. Hingað kemur Pollack eftir að hafa leikið í ýmsum löndum í Evrópu og víðar. 1 október lék hann til dæmis í Israel sem gestur ríkisst,iórnarinnar þar, og var helzta verkefni hans bar, níanókonsert eftir Samuel Bar- ber. en honum lætur sérstaklega'^ vel að leika eftir þann höfund. Hér leikur hann sónötu eftir Barber. Frá ísrael hélt Pollack HÍ Búlgaríu, Noregs og Niðurlanda. og er hann nú á. heimleið úr bessari ferð. Ekki getur hann þó hvílzt lenpi þegar heim kem- ur. þvf að 12. desember leikur hann í Carnegie Hall í New York. og er sérstaklega verð- launaður af Martha Baird Rocke- fellertónlistarsióðnum vegna bess ara tónleika. f því sambandi má gjarnan geta þess, að þessi verð- laun eru aðeins hin síðustu af 22 styrkjum, verðlaunum og við- urkenningum, sem hann hefur fengið. síðan hann tók upp tón- lístarnám við Juilliard-tónlistar- skólann í New York. A tónleikunum á fimmtudags- kvöld og á lairíardas leikur Pollpick ¦"ork pf^y Pfhtihert, M>nn'-<: T-'-.^.--- B>'j-'",-.,,-i Szy- manov^.-! v n ...--lel Bp-ber-

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.