Þjóðviljinn - 22.04.1969, Blaðsíða 12

Þjóðviljinn - 22.04.1969, Blaðsíða 12
í Skúli Thoroddsen og einvigismaíurinn „En nú iictur yðar hátign sent hingað herflokk til lands míns til þess að skjóta á það og finnst mér sem Islendingi að mér beri skylda til að skora yður á hólm". Þessi setning er úr bréfi sem Skúli Thoroddsen Iæknir afhenti Dymoke einvígismanni Elísa- betar Bretadrottningar, sem stjórnar 250 manna brezkri hcrsveit á afréttum Sunnlend- inga þessa dagama. Skúli afhenti einvdgismanni Bretadrottningar áskorunina að loknunt mótmælafundi her- námsandstæðinga við Búrfell á sunnudaginn og gekk það ekki erfiðislaust að koma á- skoruninni til skila. Þannig hafði Skúli margoft reynit að koma áskoruninni á framfæri við blaðamenn hernaðartíma- rita brezkra, sem þarna voru staddir, en það tókst ekki, enda þótt Skúli léti þá ótví- rætt vita um efni bréfsins og að þarna væri um að ræða Skúli Thoroddsen læknir og einvigismaður Bre tadrottnlngar ræðast við eftir að Skúli hefur a'íhent bréfið með áskoruninni. heimssögulegan atburð. En liiks, eftir blaðamanna- fundinn, þóknaðist einvígis- manninum að taka á móti sagðist önnum kafinn, en Skúla Thoroddsen. Hann gaf þakkaði doktor Thoroddsen engin svör við askoruninni, innvirðulega fyrir bréfiö. Hernámsandstæðingar mót- mæla heræfingum á Islandi V<m eða yfir 70 hernáims- amdstæðingar héldu móbmæla- fumd á suminudaginn við Búr- flell þar sieim brezkir herimenn umdirbjuggu tilbúna soton í norðausfcuir með morðfcóliuirn og bar -fet-1 heyrandi. stóruim truikkiuim og landaibréfiuim. Hernáimsamdsifeæðingiar hóldiu úr Beyfcjavík upp úr hádegi á summudag og á fjórða tíman- «m kom hópurimm uppeftir. Þá vorw þyrlur hersims ad hefja sig til fhiigs, kamnsfci til þess að gefla 40—50 reytovístouim gotulögregtaþjiómuím merki, sem 3eyndust í nokkruim bíluim einihivers staðar bak við ásana. Herméimsamdstæðingar héldu svo í áifctina að hermamnaifcjöld- unuim, þar Miupu hermenn uim holt og móa með vopn og vistir, greinilega kaldir og þurfandi fyrir hlýju henmar bátigmair suður á eyjutm ann- ars staöar á hnettinuim. Strax og hernáimsandsitæð- ingar komu á sfcaðinm hiótfst fundur þeirra. Meinn stóðu ur«4ir ísilemzka fánanuim og spjöilduim með áletruninmi „Fmðlýst land". Jónas Arna- son hélt ræðu á ensku fyrir Brefcana og blaöamianm Morg- unblaðsims, sem brópaði öðru hvoru fraim í á emsku að þetta eða hitt serm Jónas saigði væri lygi. Jónas minnti brezka her- menn og blaðamann Morgum- blaðsins á, að íslendimigair vildiu fá að búa í friði í landi sínu og hefðu amd- styggö á hermannsku. Is- lendingar væru ailmiennit á mióti bvers konar hernaðar- brölti — hvað sem liði ríkis- stjórm íslands. Þegar Jónas hafði tailað gáfu blaðaimenn Þjóðviljams sig á tal við Bretana, en þeir óbreyttu hermenn neituðu nð svara spurninguim. — Hvað eruð þið gaimilir, spurðuim við fáeima herdirengi sem spígspöruðu með byssur manmalegir. Þeir hristu baira hðfuðið — eða hilupu í burtu. Skdtllja þeir ekki ensku spurði ég yfirmann þeirra. Jú, víst skilja þeir enskiu. — Af hverju svara beir ekki? — Þeim er bannað að svara spuroingum. — Er þeimi bannað að huigsa? — Það er ekfci hægt. Em nú hófst blaðaimamma- fuindur yfirmanns himmair kon- unglegu herdeildar, en sá hinn saimii er einvígismaður Breta- dinotfcndngar, Ioton Dyimoke. Fumdinn sátu blaðamienn Þjóð- viljams, Morgumblaðsiims og Vísis og Jóm/ais Ármason alþm. Dyimoke var virðulegnir í fraimam í ljósglætunni frá gas- lugtinni inni í tjaldiinu í upp- haifi bladaimamnafundairims. Að bafci honuma voru þrjú kross- viðairspjöld- Á tveiimur þeirra voru lamdakort, á einiu mynd- ir af imanni með bómulllar- sfcegg og umgri konu. Dy- möke saigði að heræfingarnar hefðui það markimið að venja herimenmima við íslenzkit WJfcs- lag og lamdiall«g. Hernaðaráætlumin hefmr þaö markimið að frettsa íslemzkam professor úr höndum Grand- óniíuimianmia sem eru 50010 tals- ims í óbygigðum. Prófessorimm veit allit um miáilminn tram- tóníuim og kunnóttu hans ætia þeir flrá Gramdoniíu að mot- færa sér og haUda honurm föstum. En hraustir og kon- umglegir brezkir henmenm Mta sér ekkd alflt fyrir brjósti brenna. A sex döguim tekst þeim að komast flótganigandi að Einholti og bjarga prófess- ornum og fturvaxinni dóttuir hans, sem vaifaHau^sit hefuir ver- ið sett inn í spiílið til þess að gera ungum herdirengjum létt- ari gömguna yfir Gnúpverja- afrétt og Daigmölaháls að Ein- holti. Jónas Arnason benti eiawíg- ismanni á að ekkert vantaði nú í spilið nema Siimon Teimipiair og þá sást að einvíg- ismiamni var þetta slíikt al- vöruimál að hann stirðnaði í andliti nokJouð svo. Enn var einviígismaður inntur eftir því af Jómiasi bvort hefði verið nauðsynlegt að fara allla leið tii Islands til þess að setja þetta spil á svið, en, þá sagð- ist einvígismaður aðeins svara spuirninigu flrá pressunmi. hvad hann gerði er blaðaimaður Þjóðvittjans gerði spurningu Jónasar að siinini. Binvígisimaðuir sagöi þá, að Isilamd væri sérdeillis hentugt vegna tíðarfairsins, þefcta væru eiginlega æfingar í uimihleyp- ingiuim, strátoarnir yrðu hraust- ir heirmenn eftir björguiniar- leiðamigurinm. Jónas Árnason bað i nú uim að fá að gera aibhugasemdl enda þótt hamn mætti ekki' bera fraim spuirningar. 'Einvíg- ismaður féHst á það. Jónas benti á, að hanm hefði komið þarna áður um dagimm og þá fluifct ræðu yfir þedimmerinörMV- uim, sem nú voru fcommir í að undirbúa björgumarlleiðamgur- inn. Áður hefði hann spurt eftir einvígisimamni Breta- drottnimgflir. Þá heföu her- inienm verlð með bjánaflæiti og einm þeirra gefið siig fraim og látizt vera einvígismaður. Ég sá það raumar sitrax að það gat etoki verið eirnvígis- maður, saigði Jónasi, a.im.k. etoki Breifcadrottningar. Ég spyr, er það ektki brot á regluim hersins að miemm viEi á sér heiimildir? Ég bið mifcið, mdkdð afsök- unar á þessu fraimferði, sagði nú einvfgisimaður og sýmdi hamm nú sem fyrr kurfcedsi í viðsHdptum sínum við her- náimisandstæðinga, enda ekki tilefni til anmars. Hins vegar voru hermenm greinilleiga við- kvæmiir fyrir uimlhverfi sínu fyrr uim daginn þegair Jónas kom þar, að líkimduim þreytt- ir efltir ræðuhiöid Fylkiimigarfé- laiga uma nóttina áður. Bn þrátt fyrir mikla fcuirteisi í viðskiptum við flóflk var ummt að greina skapbrigði hið inmra með einvígisimanni. Til dæmis þegar hann var spurður hvort þeir hefðu einhverjir teicið þátt í. hetjulegri aðför brezka Iiiónsins að Amguilla-búuim. Neifcaði hamn því, en tovað.st hins vegar gjarna vilja vera þar. Þar er svo hiliýtt. Ein.vígismaður þakkaðd ís- lenziku ríkisstiórnimmi fyrir að heiimila heræfingar þar efra, en Jónas Árnason benti hon- uim á að Bretar væru þarna i óþöklk ísílendinga. Endia þótt þessar mótmælaaðigerðir Mti ektoi mikið yfir sér. sagði Jón- as, er von á meiru ef sá grunur okkar reynist réttur að þessar heræfingar- séu uþphaf þess að hernaðaryfirvöld NA- TO fari að nota lamd okkar í stóruim stíl í þessum tiigamgi. Nú spurði blaðamaður Morgumiblaðsins uim sögu. her- sveitarinnar 'og staðnæmdist einvígisimaður fyi-st á sautj- ándii öld. Þar sém hernáms- andstæðingar höfðu liítinn á- huga á sögu herdeilldarinnar kvöddu þeir eimvj'gisimamm við svo búið, en blaðamiemm her- námsblaðanna sáifcu enn um stund andagtugir í Mgu tjaldi Dymokes. A meðan á blaðaimainna- fiundinum stóð höfðu her- náfmsandstæðingar staðið umd- ir spjölduim og fómuim flyrir ufcam tjöldin. Og þegar Skúli Thoroddsen hafði afhent edm- víigismiamni áskorum, sem segiir frá hér að oflam sunigu hermámsamdstæðingair ætt.iarðarlög og hóldu síðaini á brott. En á leiðinni niður á Suð- urlandsveginn mœttum við tveimur lögneigluibíluim á leið til Búrfells, en þar hafði enn eiwn bffllimm steðið alHam tílm- amm sem mótmiæilaiflumduirinn stóð yfir. Á Selfbssi urðuim við vör við stóra lamgferða- bifreið fuUa með lögtreglu- þjómum. Þeiim hafði verið snú- ið við á Sedtfossi þar sem ekki væri þörf fyrir aitgiervi þeiirra efra. Híns vegar var siýslu- maður Árnesinga viðstaddur mótmælafumdinm og virtist augljost að gotulögregllan hefði verið köffluð út Reyfciavdfc að beiðni Bretamma. Hims vegar þurftu lögreglu- menm ekki að sýna listir sínar þennan dagimn sem fyrr seg- ir og sáust þeir síðast í lamg- ferðabíl í Arbæjarhverfi uim svipað leyti og hernámsamd- stæðingar komu til bæjardms um áttaleytið á summudaigs- kvöld. Mótmælafundur Saintaka hernámsandstæðinga tókst því með mikilum ágætum. Hann var til þess haldínn að minna brezka hermenn á andstyggð fslendinga á her og her- mennsku. Hann var haldinn til þess að sýna l'iani á að ísiciulmiíiuii er ekki iiui það gefið að vopnaðir hermenn ri-c-tii.it náttúruspjöll á fslandí (Á leiðinni uppeftir sáum við hvar brezkir hermenn veltu um grjóti, en aðspurður gat einn brezku yfirmannanna ekki gefið skýringu á því hvað grjótið snerti æfingar í uffl- hleypingum). Bretar sendu hihgað í fyrra hersveitir til æfinga sem ný- verið höfðu fengizt við að drepa fólk í Arabalöndum. Nú hafa Bretar nýlcga sént her- Hð til Anguilla og í dag eru þeir á fslandi. Þeir hyggjast gera sig dýrlega í auguim ís- lenzks alþýðufólks með því að leika herlög til ágóða fyrir vangefin börn á fslaiidi, 6g er það sannarlega háimark allrar ósvífni að gera slæman aðbiinað að vangefnum börn- um á Islandi að skálkaskjóli fyrir morðtólaviðbúnað hrörn- andi heimsveldis. — sv. Þriðjudagur 22. apríl 1969 — 34. árgamigur 88. tölublad. Popmótmæli við Búrfell: Bretinn leysti nið- ur um sig buxurnar O Fleiri aðilar en Samtök hernámsandstæðinga efndu til mótmælaaðgerða um helgina vegna heræfinga Breta- veldis við Búrfell. O Á laugardaginn, þegair þorri hermanna kom au&tur var þar fyrir hópur urngs fólks sem dreifði bréfi meðal her- manna. Var fólkið síðan á vappi á æfingasvæðinu og skemmti sér við að fylgjast með ti'lburðum hermanna. Þótti þeim þetta hvimleitt athæfi hjá unga fólkinu og dró einn hermanna niður brækur sínar og sýndi á sér rassinn í mótmælaskyni. Aðfaramótt sumnudagsims upp- hóf unga fólkið mikdil ræðuhöld í gjallarhom rétt við tjaldbúðir Bretaveddis. Var herliðið upp- frætt umi heimsvaldastefnuna og þátt Breta í henni svo og um flandhelgisdeiluna. Þá var lesið á ensku úr ritum valimkumnra aindstæðinga hei'msvaildastefnunh- ar. Ekki lögðu Brefcar til atlögu við hópinm sem þarna var að verki en fylgdu honuim hvert flót- mál og munduöu vélbyssur. Kvörtuðu Bretar yfir því dagimn eftir við blaðamenn aö þeim hefði lítt orðið svefns auðið fyrstu nótina í íslienzbum afdal. SeinmiMuta sunnudagsins kom á vettvainig 15 mainna íögreglu- lið frá Selfossi, einnig var lang- ferðabíl fuiHum af lögreglu- mönnum úr Reykjavik stefmt austur en honuim anum hafla ver- ið smúið við á Selfossi af edh- hverjuim orsökum. Vknru Bret- arnir greiniilega á þeirri skoðuíx að liðsaukja væri þörf til að treysta varnir herbúðainma. Selfossilogregllam var á verði á veginum við trjaldbúðir Bretanma fram á summudaigskivöld og fyigd- ist frámum auguim með öllu sem bærðist. A itneðan hrauit megin- hluití af hersvedt hennar hátigin- ar í tjölriiuim sínuim. Þrátt fyrir stórefldar varnir Framhald á 2. síðu. Unglingar í Kópavogi: Mótmæla áréðurs- heimboii á Völlinn Ungðingarnir bregða íslenzka fánanum á loít fyrir framan rútubíl hernámsliðsins er flutti skólanema.na. Eins og greint hefur verið frá hér í blaðinu efndu ungir íhalds- menn til hópferðar gagnfræða- skólanema í Kópavogi á Kefla- víkurflugvöll til bess að æsku- lýðurinn mætti kynna sér. af eigin raun herlegheitin þar syðra. Allmargir skólanemendur skráðu sig til fararinnar, en þeg- ar Ieiðtogi ungra íhaldsmanna í Kópavogi las upp liatann yfir þá sem ætluðu að fara á Iaug- ardaginn sleppti hann nokkrum nðfnum af listanum. Aðspurður sagði leiðtogínn að hann vildi cklii hafa kommúnista með í förinni- Þegar hernámsdindlar Kópa- vogs héldu af stað suður eftir með langferðabíla fulla af sak- lausum skólauinglimguim varð fyrir þeim á bi-úmni á Kópa- vogslæk 20-30 manna hópur skóla- ungiiniga, sem héldu út fetenzka itómanum á brúnni. ökuimenn langferðabílamina létu þetta ekki á sig fá og ætluðu að aka inn í mópinn á fullri ferð. Lá við slysi ert þeir' sem á brúnni stoðu komu í veg fyrir það að slys yrði af með því að stökkva upp á vélarhús bifreiðarinnar. Þá stöðvaði ökumiaður bílírm. . Einhver leiðtogi ungra íhalds- manna brá sér þá út úr bílntumi og reif fánamn úr höndum hinma ungu skólamemenda og fór þamm- ig að fánanum að hann traðk- aðist í svaðið. Lögregilan kom nú á staðinn og eftir nokkrar stympimgar héldu hernárnsþrælar leiðar sinnar með uinglinigama í bílnum. 1 herstöð- inni var tekið á móti unglingun- utn með fögruim orðum urrdír mottóinu Rússarnir koma.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.