Þjóðviljinn - 27.11.1969, Blaðsíða 5

Þjóðviljinn - 27.11.1969, Blaðsíða 5
Ftanmitadagur 27. nóvemiber 1969 — ÞJOÐVTLJINTí — SlÐA g Skúli Guðjónsson frá Ljótunnarstöðum skrifar um útvarpsdagskrána Hállur sannkikur er verri en ^ enginn sannleikur Uim vetuirnætuirnar er skrá úfcwairpsdns sfcokkuð upp. Suim spiiin eru diregdn út og öðiruim bætt í. Eflar þessa upp- stokkun eru fádr blutir, þar sam þeir áður voru, og það tek- ur miann langian tíimia að átta sig á ailri þessari uimituirnun og læira á hið nýja og vdifca hiviair hið gamla, sam eftir sitendur, er að fdnna. Hið versta við þetta er þó, að við verðurn rugJaðir í ríminu og dagavillt- iir. Okfcur finnst t.d., að það hljófti að vera sunnudiagur, ef við heyruim gamianþátit, okfcur finnsit að það hljótí. að vera miðvifcudagur, þegar við hlust- um á kvöldvöku og ofctour finnst, að það hljóti að vera laugardagur, þegar við heyr- uim leifcrit. Hver kýr í fjósinu hefur sinn átoveðna bás og þegiar við gönguim á röðina og mjólk- um, þá lendir sama kýxin áviaiEt undir samia diagsfcráirliðn- um í útvarpinu. En þegiar röð d'agskrárliðanna breytist, þá rugtast allt saiman og okkur fiinnst, að við séum að mjólfca ókunnuigiar kýr. Til þess að komia í veg fyrir misskilning vdl ég tafca það firam alveg atfdráttarlaust, að ég ætlast ekki tdl að tekin séu mið af ¦& Fundur Norræna félagsinsum ménningarmál Norrærna félaigað efnir iál £und- ar í Norræna hiúsinu í tovöMð og hefs|,hainn fel- 20,30. Fundarcfni: 1. Ólafnr Jóhannesson professor formiaður menningiarméila- nefndar Norðuriandiaráðs ræð- ir um menndnganmál á vett- vangd Norðuirlandiaráðs. 2. Ólafur Iijörassou prófessor, fuIHitrúd íslands í stjóm Nor- rænia menningarsjóðsdns, ræð- ir starfsemi sjóðsins og til- giang. Að loknuim frarnisaguiræoum svara máilshefjendur fyriirspuim- uim og aithugasemdiMn. Öllum er heimill aðgangur. (Frá Norræna félaginu). Sjómannasam- bandið boðar til ráðstefnu 6. des. Á ráðstefnu Sjómammasaim- bamdsins. sem haldin var 11. og 12 okt. sl., var saimiþykfct að kalla saiman til ráðstefnu að nýju í desemberménuðd n fc. er séð verður hvort og á hvaða hátt ALþingi hefðd orðið við þedrri áskorun er fólst í sam- þykkt, er því var send, uim end- urskoðun laganna uma ráðstaf- anir í sjávarútvegi vegna geng- isíellingar íslenakrar krónu, sjó- mönnum í hag. Stjórn Sjómannasaimbandsins ákvað á fluindi sihuim 18. þ- m., að ráðstefna þessi skyidi halldin 6. desemiber nk. í Lindairbæ og hefir samibandið nú sent út boðsbréf tiil sjómarmafélaganna um að senda fulltrúa á ráðstefn- una- Bátakjarasamningunum heifur nú verið sagt upp víðast hvar á landdnu og verða þeir lausir um áraimót. (Frá Sjómannasaimb. fsl.). kúnium í Ljótunnairsitaðaifjos- inu, þegar efni er raðað í daig-. skrá útvarpsins. Líðandi stund Ég frótti það á skotspón- um í sumiar leið, að Helgi Sæ- mundsson hefði verið að kvarta yfir því, að ég hefði aidred minnzt bans og hans Mðandi stundiar. Þetta mun rétt vera. Þættir hans hafa yfirleiitt verið fluttir á þeim tíma, sem ég hefi ekfci haft ástæður til að hliusta. Má því með nokkrum rétti sagja, að ég hafi efcki forðazt hann, heldur hafi hann forðazt mig. JEftir að ég frétti þetta eftir Helga, hef ég sýnt nokfcurn lit á að bæita ráð miitt gagn- vart honum og hlusitað á hann, alltaf þegiar éig hef mátt því við komia. Helgi virðist vera ednn af þeim Alþýðudiokfcsmönnuim., sem gerzt hafa langsetumenn í dagskrá útvairpsins og eiga þaðan nauiniast afturtovæmt. Hinsvegar hef ég aldrei orðið þess var. að hann bafi beitt sér fyrir vagn þessa flokks á hinni líðandi stund. Annars skilst mér, að þessi þáttur, sé nokkurskonar bókmenntalegur dagur og vegur og má af þeim mairfca, að höfundur Ufir mik- ið í heimi bófcmenntanna, enda hef ég heyrt, en vil þó enga ábyngð tafca á, að rétt sé, að riiöiöÆundar eigi það að nokkru unddr náð Helga, hvort þeir lifa eða deyja sem slíkir. En hvað um það, yfirleitt hef ég hlustað á hina líðandi stund mer tii ánægju og nokkurs firóðleiks. En vilji hann enda þætti sína með ljóðaiestri, sem út af fyr- ir sig er vel til fundið. ætti hann að láta einhvern annan lesa ljóðin. Trúin á vantrúna Þátturinn Dagiegt líf virðist vera orðinn skæður keppinaut- ur þáttarins Á rökstólum. í tveim síðustu þáttum dagiegs lífs, foru fram fjörugar rök- ræður um vandamál liðandi stundiar. f hinum fyrra var fjaEað um heyþurrkunaraðferð- ir, en í hinum síðara um frétta- burð og blaðamennsku. Gunnar Benediktsson skil- greindri í ágætri ritgerð sál- rænt fyrirbæri, sem hann kall- aði trúna á vantrúna. Menn irnir, sem áttu orðræður við Benedikt frá Hofteigi um hey- þunrkunaraðferð hans, virtust allir vera haldnir þessum kvilsla Furðulegt er að menn skuli vera að maldia í móinn og telja upp hugsanleg og ó- hugsanleg tormerki meðan ekki ligg'ja fyrir neinar tilraunir, er styðjast megi við. Meðan svo er, þýðir,. ekkí að koma fram með neinar mótbárur né tí- unda hugsanlega annmarka. Engum ætti að vera það kær- komnara en forsjár- og íyrir- svarsmönnum landbúnaðarins, berist þeim einhver hugmynd til lausnar þeim vanda, sem verkun heys er orðin. Þegar þeim berst til eyrna eitthvað af því tagi, eiga þeir ékki að tatoa því með tregðu og ólund, heldur faignandi og svo sem eins og með forkláiruðum á- sjónum. Þeir eiga að þraut- prófa og sannprófa hverja nýja hugmynd og betrumbæta þær, séu þeir menn til, og þeir mega ekki unna sér neinnar hvíldar fyrr en þeir hafa leyst þann vanda á viðunandi hátt. Þetta mál Mýtur að vera hægt að leysia. hvort sem það verðuT með aðferð Benedikts eða ein- hvars annars, aðeins ef menn vdlja trúa því, að það sé hægt. Hulduhrútsleg frásögn Blaðamiannafiundiiirinn, . sem fjaliLaði um fjiárhagsafteomu blaðanna og fréttaburð, var að mörgu leyti athyglisverður. Hins saknaði ég, að útvarpið og fréttaburður þess kom þama mjög Mtið á diagstorá. Það var þó tekið fonam, af öðrum stjóm- andia þáttarins, að útvarpið þyrði efcfci að koma nátogt við- kvæmum deilumáílium, eins og t.d. deilum Magnúsar Kjartans- sonar og IngólfB Jónssonar um iíelgri Sæmundsson — ætti að láta annan lesa ljóðin kostnaðinn við Búrfellsvirkjun. Fréttir eru tvennskonar. Ann- ars végar fréttir, sem aðeins .hafa fréttagildi og verða ekki notaðar sem áróður. f öðru lagi eru svo fréttir, sem hafa áróð- ursgildi eða eru þess eðiis, að hæigt er að hagræða þeim þannig, að þær hafi áróðurs- gildi. Oft vill það við brenna í okkar ágæta ríkisútvarpi, að fyrir hregði fréttum af slíku tagi, bæði erlendum og inn- lendum og skulu nefnd dæmi því til sönnunar. Fyrir skömmu, var frá því skýrt í þættinum Efst á bauigi, að liðhlaup befðu mjög færzt í aukiana hjá Vietkong austur í Vietnam. Það voru birtar margar tölur þessu til sðnnun- ar og það voru engar handa- hófstölur, heldur tðlur upp á tug og brot úr tug Engar heim- ildir voru tilgreindar. Þar af leiddi, að fréttamaðurinn hefur borið ábyrgð á því, að töium- ar væru réttar. Stundum eru farnar kröfugöngur hér heima eða efnt til fundahalda til að mótmæla einhverju. Séu göng- urnar, eða fundahöldin, and- snúin skoðunum löggiltum af ríkjandi stjómarvöldum, segir útvarpið venjulega frá siíkum atburðum á fremur hulduhrúts- legan bátt, líkt og um eitthvert feimnismál væri að ræða. Til- greini það tölu göngumanna. eða fundiargesta, er ávalit hafð- ur sá fyrdrviari, að það sé sam- kvæmt frásögn þeirra er hafi haft forgóngu um gönguna eða funddnn. Þann sama dag, sem blaða- manniafundinum var útvarpað, var allrnifclu af fréttatímum úit- varpsdns varið til að sfcýra frá fundium og göngum, sam firam fóru víða um lönd, til þess að krefiast þess að Bandiaríkja- menn flyttu her sinn hið skjót- asta frá Vietnam, og voru birt- ar margar tötar í þessum frétt- uim, að vísu án þess að tdi- greina lieimildir. En þar stóð hnifuirinn í kúnni. Á Mtið áberandi stað í kvöldfréttum var firá því sagt, að farið hafi verið í göngu og fundur halddnn í Háskóilabíói af samia tdlefni. Svo Mtii þótti fréttin, að ekki var minnzt á hana í fréttayfirUti og tölur voru ekki nefndar. Var fréttin öili svo vesældiarlega saman- sett, að maður sárvorkenndi þeim mönnum, er að henni höfðu unnið. Hálfur sannleikiur er verri en enginn sannleikur, sagði gamla fóikið. En ef til viM þarf góð-'f ur fréttamaður að fcunna þá list að segja sannleitoann hálf- an, þegar það á við. Þótt við, sem fylgjumst með útvarpi frá degi til dags, för- um að jafnaði furðu nærri um, hvenær það segir okkur all- an sannieikann, eða brot af honum, kunnum við því bet- ur að heyra sannleifcann ail- an ¦ og undanbragðailaust og það því fremur, sem okkur hef- ur verið sagt, að það standi skrifað í bókum stofnunarinn- ar, að hún eigi að gera öllum stefnum og skoðunum jafn bátt undir höfði. Sannleitur Hanni- bals og Steihgríms Víkjum nú frá sannleika út- varpsins og að sannleikanum um Alþýðubandalagið. . Nýlega áttd fréttamaður út- varpsins tal við Hannibal Valdimarsson í tilefni af því, að honum hafði loks tekizt að stofna nýjia fiokkinn sinn. Hannibal lýsti því þá yfir, að siamvinna við Alþýðubandalag- ið hefði ekki komdð til greina eftir að það var gert að stjóm- málaflokki, því það væri kommúnistískur flokfcur og samvinna við kommúnista kom ekki til greina. Þetta var sann- leikur Hannibals. f annan stað hööfum við svo sannleika Steingrítms Aðal- steinssonar og sálufélaga hans í Sósíalistafélagi Reykjavíkur. Þeir vilja balda sdnni pólitísku áru hreinni, Mkt og Hannibal og sálufélagar hans. Þeiirra sannleikur ádlst okkur að sé eitthvað á þá leið, að Alþýðu- bandala.gið hafi brakizt svo langt af leið sósdaiisma og kommúnisma, að samvinna við það sé lítt hugsanleg þeim gömlu sósíalistum sam enn standi stöðugir í trúnnd. Og nú spyrjum við, vesæMr Alþýðubandalagsmenn, í ofck- ar fávísd og af einfeldni hjart- ans: Hvorum sannleikamim eAg- Benedikt frá Hofteigi með sitt hey, — taka forsjármenn land- búnaðarins hugmyndinni með tregðu og ólund? um við freniur að trúa, þedm sem okkur er boðaður af Hannibal Vaidimarssyni, eða binum, sem fram gengur af immni Steingríms AðaJsteins- sonar? En þrátt fyrdr hinn ólitoa sannleitoa um Alþýðubandialag- ið eiga þedr Hannibal og Stein- grímur sitt af hvoru sameigin- legt. Þeir vdrðast txL vera sam- mála um, að meginhluifcverk þeirra sé að berjast gegn vax- andi ásælni og yfdrgangi auð- valds og aftuirhaldsafla. Þeir eru einnig sammála um aðferð- ina tii að ná þessu marki. Hún er einfaldiega sú, að kijúfa andstæðinga aiuðstéttairinnar niður í sam alira smæstar edn- ingar. Rannsóknarstyrkir Malvæla- og landbúnaðarstofnunar SÞ Matvæla- og landbúnaðar- stofnun Sameinuðu þjóðanna (FAO) veitir árlega nokkra rannsóknarstyrki, sem kennd- ir eru við André Mayer. Hef- ur nú verið auglýst eftir um- sóknustn um styrki þá, sem til úthlutunar koma á árinu 1970. Styrkirnir eru bundnir við það, svið sem starfsemi stofnunar- innar tekur til, þ-e. ýmsar greinar landbúnaðar, skógrækt, fiskveiðar og matvælafræði, svo og hagfræðilegar rannsokn- ir á þcim vettvangi. Styrkimir eru veittir til allt að tveggja ára, og till gredna getur komdö ad frairJlengja það tímabil um 6 mánuði hið lengsta. Fjárhæð styrkjanna er breyti- leg eftir fraimfærsilukostnaði i Framhald 4 7. siðu. Jónbjörn Gíslason fæddur 22/7 1879 — dáinn 29/10 1969 „Björn Breiðvikingaka.ppi fékk ekki enn að berjast. hvorki fyrir vinum sínum eða óvinuni". Guðm. Kamban. Það vdrðdst haf a emfcennt at- bafniasamia og víðföruia íslend- inga, jafnvel öðrum Éremur, að kringum þá hefur sagan aJMiaf verið að gerast. Þegar svo langri sögu lýkur, verður þögn- in, sem á efttir fer, furðu mæisk, en fullvissan um, að sögunni sé lokið, lamandi. En hvenær er sögvmni lokið? Og hvenær hættir þögn hennar að hrópa? Hin langa saga Jónbjörns Gíslasonar er á enda. Hún verð- ur ekki riifcuð hér. Hún hefur verið storáð á alit önnur blöð. En faeinum minningum um manninn er mér sem fslendingi skylt að koma til ski3ia, endia afar ljúft, þó að sjálfsögðu fjölmargir aðrir gætu vottað það sama, aixstan hafs og vest- an. Jónbjörn er Húnvetningiur, og af traustu fólki toominn. Hann fylgist vökulum augum með breytingum þjóðfélagsdns heiman úr héraði. Hann sér aidarnótahræririigiamar sam fullþrosika maður og dregur sína lærdóma af hverju einu. Hann gerir sér þá sjálfur ljóst, sam fátítt hefur verið um al- múgamenn þess tima, að hann er hedmsborgari. Þessi yfirsýn glepur hann þó ekki. heldur vekur hjá honum þjóðlega toennd og gerdr hann að heitairi ísiendingi. Til Reykjaivíkur kemur hann 1912 og svipast um. Hann verð- ur verkstjóri við hafnargerðina árum saman. Þá bdrtist í á- þreifianlegum myndum saimúð hans með Mtilmagnanum. Vafa- Mtið hefur sú samúð blandazt þroskuðum sfcilningi hans á þjóðfélagsháttum, og að edn- hverju leyti verið skyld hug- sjónum hans. En þó hefur hjálpfýsá hans við ótaldia edn- stókMnga verið nærtætoari en barátta á mannfundum og gatnamótum. Mér er í barnsmdnni, enda vel staðfest er Jónbjörn kom á bjóli sínu neðan frá höfn og suður á Grímsstaðaholt í matartíma sínum tdl þess að bera föður minn milM rúma meðan búið var um hann, dag- lega í meira en tvö ár. Þar ar þó aðeins einn HeJ^Mrinn í keðjunni mdfclu taMnn. Ég hef sdðar verið að retoast á fóik víða út um land. sam hefiur taMð Jónbjörn noktouirs konar bjargvæsfet sinn eða sinma. Hiann bafði komið, hjálpað og horf- ið. Framilrjá þedrri staðreynd verður efcki gengJS, að Jon- bj&rn Gáslason faeEur -verið þjóðsaga í mianga áBaifcuigi. HaÉ hann gart sár þess grein, mætfci hann hafla fengið þar einu umibun sánai: að Wðra " kenndur við þá þjóö sam hann unni. Því þjóðerni og þjóðleg varðmæti mat hann öðru og öðrum fremiur. Ha«n hóf, Mk- lega fyrstur fslendinga, að safna á hljóðrita íslenzkum kvæðalögum og storá ákveðniar vísur sem lagboða við þanL AMs safnaði hann á sjötfu og tvo vaxvalsa kvæðaiöguim og röddum fjöihniarigra tovæða- manna þess tdrnia, á árunum 1921 til 1925. Þetfca viarð það veganesti. sem hann lagði af sfcað með að beiiman, þegar hinn sfcóri heimur seiddi hann til sín. Á sdnni rúmlega þrjátiu ára divöl í Ameríku ferðaðist hann í tómsfcundum sínum meðal landia, hvar sem hann frétti til þedrra, ef þedr skyldu hafa gaman af að heyra íslenzkustu kveðjuna að heiman. f þeim ferðum toannaði hann flest far- artæki þeirra byggðairlaga og oft laigði hann land undir fót með hlióðritann og valsakass- ann á bakinu, effcir langia jám- brautarferð, en aldrei glataðist mínúta af umsöii^dum vinnu- tíma. Þar héldust í hendur þjóðræknin og skylduræknin. Heimtooiminn til íslands aft- ur, sat þiann aUan níunda ára- toginn á friðarstóU með dótt- ur sinni, Júdit, á Akureyri. Og enn sem fyrr lagði bann eyr- un við þeirri sögu sem var að gerast, dœimdi stundum, for- daamdi aldrei. Hver nýjungar- fregn féll sam tilhöggvinn steinn í mynddna, sem var óð- um að fullgerast, myndina af tækniþjóðfélögum í heimi, þar sem því mannlega og þjóðlegia er ekki gleymt. Þjóðminjasafnið fær nú vax- valsana víðförlu, en hver tek- ur við Mfsreynslu níræðs karl- mennis. sem ekki fékk að berj- ast, en þekfcbi manninn í þjóð- félaginu. gegnum kreppu og viðreisn styrjalddr og auð? Kjartan Hjálmarsson.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.