Þjóðviljinn - 12.11.1983, Qupperneq 4

4-SÍÐA — ÞJÓÐVIL'JINN -Helgin 12.-13. nóvemBer 1983
Ast hins afbrýðisama er systir
hatursins.
Moliére
Útsýn austur yfir
Tjörnina í Reykjavík
einhvern tíma upp úr
aldamótum. Gamli
bærinn fyrir miðri
mynd mun vera
Hólakot.
Brúðuleikhúsiö er smám saman að
festa rætur í íslensku menningarlífi og
um næstu helgi verður frumsýnt á Kjar-
valsstöðum nýtt íslenskt brúðuleikhús-
verk eftir Messíönu Tómasdóttur sem
nefnist Bláa stúlkan en tónlist við það
hefur Karólína Eiríksdóttir samið. Við
gengum áfund Messíönu vesturá
Brekkustíg þar sem hún var í önnum að
undirbúa sýninguna og spurðum hana
um tildrög þessa verks.
- Ég sótti fyrir tveimur árum alþjóðlegt
brúðuleikhúsnámskeið í Charleville í
Frakklandi og þar fékk ég hugmyndina að
sögunni um bláu stúlkuna og vann þá aðal-
brúðuna sem að vísu hefur breyst töluvert
síðan. §íðan hef ég verið að íhuga þessa
sögu. Reykjavíkurborg veitti mér svo
starfslaun í hálft ár á þessu ári og það gerði
mér kleift að fullvinna sýninguna til flutn-
ings sem ella hefði verið mér ókleift. Leik-
brúðulistin hefur ekki enn fengið fulla við-
urkenningu sem listgrein hér á landi og ég
lít því á þessi starfslaun mín sem viðurkenn-
ingu fyrir hana.
- Hvað táknar bláa stúlkan?
í sýningunni eru tvær stúlkur: brúna
stúlkan og bláa stúlkan og sú síðarnefnda er
eins konar spegilmynd eða draumur þeirrar
fyrrnefndu. Verkið fjallar um frelsisþrá og
ást, drauma, togstreitu og innri veruleika.
Það er án orða því að þannig finnst mér að
brúðuleikhús eigi að vera. Brúðurnar tjá
tilfinningar sínar með hreyfingum en tala
ekki. Fyrir mér eru brúðurnar ekki tak-
mark í sjáifu sér heldur tæki til að koma
einhverju á framfæri. Þær geta snert
eitthvað viðkvæmt í fólki líkt og ballett,
tónlist eða ljóð. Stærð brúðunnar er líka
mikilvæg því að það er eins og hún fái meira
líf því minni sem hún er og viðkvæmari.
- Nú fékkstu hugmyndina í Frakklandi.
Nafnið á verkinu minnir ósjálfrátt á Picasso
og bláa tímabilið í málaralistinni. Er ein-
hver skyldleiki þarna á milli?
- Ekki segi ég það. Mér fannst allt svo-
lítið grænt og grátt þarna í N-Frakklandi og
það getur vel verið að ég hafi saknað bláa
litsins frá íslandi, hafs og himins. íslenskir
listamenn eru óskaplega háðir hinum tæru-
litum hér heima t.d. hinum bláa lit hafsins.
Sjálf reyni ég t.d. að komast niður að sjó á
hverjum einasta degi.
- Blátt og brúnt. Er það himinn og jörð?
- Já, þettá er dæmisaga um manneskju
en sögð abstrakt eins og ballett og sam-
þjappað eins og ljóð.
- Hvernig varð tónlistin við verkið til?
- Ég hafði alltaf ætlað mér að koma
þessu verki upp og það áður en ég fékk
starfslaunin og var því búin að tala við
Karólínu áður en þau komu til. Fyrst urðu
söguþráðurinn og persónurnar til, síðan
tónlistin og þá var komið að því að endur-
semjá verkið við tónlistina. Það var rosa-
lega skemmtileg og mikil vinna. Þetta er
eins og að semja ballett, allt þarf að passa
saman.
- Og hvernig er tónlistin flutt?
- Hún er flutt af þeim Guðnýju Guð-
mundsdóttur, Snorra Sigfús Birgissyni og
Óskari Ingólfssyni.
- Af segulbandi eða lifandi?
- Hún er flutt lifandi á hverri sýningu.
- En stjórnar þú ein brúðunum?
- Nei, við erum þrjú. Ég, Anna Einars-
dóttir leikkona og Pétur Knútsson, maður-
inn minn, sem er með ljós og grípur í brúð-
urnar. Þess skal svo getið að Árni Ibsen er
Þorsteinn Erlingsson.
„Þegar
vetrar þokan
r»
gra
Þorsteinn Erlingsson verður ávallt
talinn með höfuðskáldum okkar og
hver kannast ekki við kvæði hans: Þeg-
ar vetrar þokan grá.
Þegar vetrar þokan grá
þig vill fjötra inni:
svífðu burt og sestu hjá
sumargleði þinni.
Þar var löngum lokið skjótt
lífsins öllum mœðum.
Manstu, hvað þœr flýðu fljótt
fyrir hennar kvœðum?
Taktu öruggt hennar hönd,
hún mun aftur finna
þau hin sælu sólskinslönd
sumardrauma þinna.
Þar sem loftsins létti son
leið með skœrum hljómi,
þar sem yndi, vor og von
vögguðu hverju blómi.
Fljúgðm helst á hennar fund,
hvenær s*m þú getur,
við það hiunu stund og stund
styttast nótt og vetur.
En ef iétt er lundin þín,
loftið bjart og næði:
sestu þar sem sólin skín,
syngdu lítið kvæði.
Það er líkt og ylur í
ómi sumra braga;
mér hefur hlýnað mest á því
marga kalda daga.
Messíana með bláu stúlkuna: Verkið fjallar um frelsisþrá og ást, drauma, togstreitu og
innri veruleika. Ljósm.: Magnús.
Bláa
stúlkan
Viðtal viö Messíönu
Tómasdóttur um nýtt
leikbrúöuverk sem
frumsýnt veröur
um næstu helgi
listrænn ráðunautur og Ágúst Pétursson er
ljósahönnuður.
- Hvers konar brúður eru í sýningunni?
- Þær eru sambland af búnraku, sem
byggir á japanskri hefð, og stangarbrúðum.
- Eruð þið sýnileg?
- Við erum í búningum sem hvorki fela
okkur né sýna okkur. Við erum eins konar
loftandar og það eru bara augun sem eru
skýrð og dregin fram. Við höfum grisju fyrir
andlitunum og búningarnir eru eins og
leiktjöldin. Brúðustjórnandinn er nokkurs
konar skapandi sögunnar.
- Af hverjum hefurðu helst lært?
- Ég hef lært mest af listamönnum en
ekki kennurum þ.e.a.s. þeim kennurum
sem líta á nemendur sem listamenn í mótun
og virða sérkenni þeirra og draga frekar
fram það sem í þeim býr en að troða í þá frá
sjálfum sér. Svona kennara hafði ég á Lista-
akademíunni í Árósum, Turi Astrup, og
þannig kennari er Hörður Ágústsson og
ekki síst Magnús Pálsson. Innan brúðu-
leikhússins hef ég lært mest af Michael
Meschke. Hann er einn af stjórnendum
Marionettuleikhússins í Stokkhólmi, hefur
verið með gestaleiki hér heima og nám-
skeið og kenndi einnig í Charleville.
- Ætlarðu að stofna þitt eigið brúðu-
leikhús?
- Ef þetta gengur vel langar mig að fara
meira út í brúðuleikhús. Við ætlum að fara
með þetta verk á brúðuleikhúshátíð í Vasa í
Finnlandi í sumar og ennfremur til N-
Svíþjóðar og Lapplands. Ég er með ýmis
plön í gangi. Það er t.d. í bígerð að semji
verk með dansahöfundi og einnig hef ég
verið að reyna að koma ljóðaprógrammi á
framfæri.
- Að lokum, Messíana. Er Bláa stúlkan
fyrir börn eða fullorðna?
- Það er samið gagngert fyrir fullorðna.
Bæði leikurinn og tónlistin krefjast mikillar
einbeitingar af áhorfendum þannig að hætt
er við að börn undir 12 ára aldri geti ekki
notið verksins.
Bláa stúlkan tekur 30 mínútur í flutningi
og verður sýnd 8 sinnum yfir tvær helgar á
Kjarvalsstöðum og a.m.k. eina helgi í
Gerðubergi. - GFr.