Þjóðviljinn


Þjóðviljinn - 08.09.1984, Blaðsíða 11

Þjóðviljinn - 08.09.1984, Blaðsíða 11
Myndlist Septem sem kvintett Guðmundur Benediktsson sýnir með hópnum Um síðustu helgi voru þrjár sýningar opnaðar að Kjarvals- stöðum. Meðal þeirra er sýning Septem-hópsins í vestursalnum. Þetta er tólfta sýning Septem- manna frá því samtökin voru reist, eða endurreist, allt eftir því hvernig menn vilja líta á þau. Fráfali Þorvaldar Skúlasonar hvílir óneitanlega yfir salarkynn- um og blóinabúkeUar við myndir hans minna sýningargesti á að Septem-sýningin í ár er eins kon- ar „posthumus-sýning" þessa mikla meistara. Það hlýtur að vera erfitt fyrir þá sem eftir eru að halda uppi sama kraftinum, þegar stór skörð eru höggvin í raðir þeirra. Með þeim Sigurjóni og Þorvaldi eru horfnir elstu og reyndustu lista- menn hópsins og fyrir bragðið verður heildin ekki nema svipur hjá sjón. Þá vantar tilfinnanlega Karl Kvaran sem nú sýnir í Listmunahúsinu. Hann hefur mér fundist jafnbestur gegnum árin og gefa Septem-sýningunum það pund sem svona hópsýningar þurfa til að standa undir sér list- rænt séð. Minningarsýning Skyldi þá ekkert vera bitastætt í vestursalnum? Jú, því þrátt fyrir lát Þorvaldar standa verk hans óhögguð sem vottur um mikla andlega frjósemi til hinstu stund- ar. Og við minnumst ekki ein- göngu eins manns, því Kristján Davíðsson sýnir okkur mikla og stórbrotna mynd málaða í minn- ingu Ragnars í Smára. Kristján er aldrei betri en þeg-| ar hann fæst við alvöruna í náttúr-| unni þar sem mætast himinn, haf og jörð, mörk Ufs og dauða. íj flæðarmálinu og á Rauðasandi öðlast verk hans þá dýpt sem gera hann t vímælalaust að okkar besta landslagsmálara, a.m.k þegar hann vill það við hafa. Náttúranj virðist ljá frjálsum abstrakt- myndum hans einhvern heim- spekilegan tón sem stórlega eykur gildi þeirra. Guðmundur Benediktsson er gestur Septem-hópsins að þessu sinni. Mig grunar að ekki h'ði á löngu þar til hann verði fullgildur meðUmur. Ekki mun vanta pláss- ið. Auk þess sver hann sig í ætt við þau norm sem gilda innan Septem-hópsins. Þau má finna samkvæmt staöli gefnum upp í listaverkabókum um það hvernig vönduð eftirstríðsárahst skufi vera. „Látið París gefa tóninn" minnir mig að ein þessara bóka heiti, en þær eru fleiri. Misskiiin kiassík Guðmundur er þrátt fyrir allt góður listamaður og þótt stíll hans sé örlítið klemmdur og var- færinn, bera inyndir hans vott um íliygli og kunnáttu samfara ljóð- rænni vitund. Og svo er hér allt í einu fígúrat- iv mynd eftir Jóhannes Jóhannes- son. Hún jaðrar að vísu við flott- heit í fínessum sínum, en hér kveður við nýjan tón og það veit á eitthvað forvitnilegt. Hið sama verður víst ekki sagt um verk Guðmundu Andrésdótt- ur. Ef því hefur einhvern tíma verið fram haldið að stflræn stað- festa væri aðalsmerki góðrar Ust- ar, hefur Guðmunda löngu hrak- ið þá kenningu með því að snúa henni upp í háðulegt skop. Nú er svo komið að enginn getur lengur sagt mér hvort þessar myndir séu þær sem hún sýndi í fyrra eða hittifyrra, ellegar fyrir tíu árum. Hið eina sem ég veit er að einu sinni var blár eða brúnn þar sem nú er grænn. Einnig rámar mig í hringi þar sem nú eru bylgjur, en hvar eða hvenær er mér ómögu- legt að muna. Ef tilveran er stöðnuð og tilbreytingalaus, þá eru verk Guðmundu sönnust af öllu sönnu. HALLDÓR B. RUNÓLFSSOf Vandamál Valtýs Péturssonar eru annars eðhs og miklu augljós- ari. Þar er um hreint afturhvarf að ræða til skólabókarinnar. AlUr anfarin 50 ár eða meir, hafa um leið gengið gegnum sinn Céz- anne. Ég hef alltaf haldið að það væri til að efla með mönnum formrænna hugsun, en ekki svo þeir sætu fastir í stil þessa ágæta málara. En eftir að nemendur Ingres höfðu endanlega rúið sígildan stíl Rafaels öllu innihaldi, fóru menn að þreifa fyrir sér um nýjan klass- ískan staðal sem hægt væri að byggja á nútímalegan akadem- isma. Aumingja Cézanne varð fyrir vaUnu og þrátt fyrir það að Braque leiddi kenningar hans til lykta á fyrstu árum aldarinnar (og Jón Stefánsson hér á landi), héldu vissir menn áfram að apa eftir stíl hans eins og ekkert hefði í skorist. Fyrir Valtý eins og aðra céz- annista hefur Ustin sjálf verið til lykta leidd með kenningum meistarans frá Aix. Ekkert er eftir nema endurtekningin. Þetta er synd þegar þess er gætt að Valtýr var annars sinnis fyrir Málverk eftir Þorvald Skúlason þrem áratugum, þegar hann stóð í fy lkingarbr j ós t i fynr vissri form- byltingu. Að skólabok Thénots (útgcfin 1838) skuU nú kitla hann nærri 150 árum eftir útkomu er hreint furðulegt. -HBR WÓÐVILJINN - SÍÐA 11 Hér nýtur japanskt hugvit sín til fulls. Elektrónískar ritvélar með minni gerast ekki léttari og fyrirferðaminni. Brother verksmiðjurnar framleiða um eina milljón véla árlega, semer um 15% af markaðsþörf. Það ætti ekki að_þurfa fleiri meðmæli. CE 50 sú létta 3912 c CE60 T. Skiptanleg leturkróna 2. Kasettuborðar 3. Síritun allra lykla 4. Sjálfvirk 5 bila inndrögun 5. Hraðvirk afturfærsla 6. Sjálfvirk endurstaðsetning eftir leiðréttingu 7. Uppsetning talnadálka 8. Stillanlegur ásláttarþungi 9. Vz stafabil 10. Sjálfvirk 1 línu leiðrétting 11. Lok með handfangi GÍSLI J. JOHNSEN SKRIFSTOFUBÚNADUR SF mn Smiðjuvegi 8 - Sími 73111