Þjóðviljinn - 10.06.1988, Page 3

FRETTIR
Aðalfundur Sambandsins
Uppstokkun og samdráttur
Hálfs miljarðar króna halli á Sambandinu ífyrra. Kreppuráðstafanir lausnarorðið.
Samdráttur og niðurskurður boðaður af forystu SÍS
Alþýðubandalagið
Málefni
landsbyggðar
Ráðstefna Alþýðubandalagsins
um byggðamál hefst á Dalvík í
dag. Þar verða byggðamálin
reyfuð í nútíð og fortíð. Á morg-
un verður tekist á við atvinnu-
málin og rætt um sóknarfæri
landsbyggðarinnar í kjölfar nýrr-
ar tækni. Á sunnudag verður síð-
an unnið að stefnumótun.
Svanfríður Jónasdóttir, vara-
formaður Alþýðubandalagsins
sagði í stuttu spjalli við blaðið, að
hún væri bjartsýn á að þetta yrði
góð ráðstefna. Hún sagðist sér-
staklega vilja hvetja fólk úr ná-
grannabyggðunum að vera með
og taka þátt í ráðstefnunni.
-gjh
Samdráttur í starfsemi ýmissa
deilda og kaupfélaga víða um
land, er það úrræði sem forystu-
menn Sambandsins sjá helst, til
að mæta gífurlegum halla á
rekstri Sambandsins og flestra
kaupfélaga á síðasta ári. Tap
Samvinnuhreyfingarinnar í heild
reyndist á síðasta ári nema um
500 milljónum króna, og kemur
því sala húsnæðisins við Sölv-
hólsgötu til ríkissjóðs fyrir 167
miljónir að litlu haldi til að snúa
vörn í sókn.
í umsögn endurskoðenda með
ársreikningnum kemur fram að
rekstrarstaða Sambandsins hefur
ekki verið verri og verði ekki
brugðist skjótt við, geti Sam-
bandið skaðast verulega. Til
dæmis var halli á rekstri verslun-
ardeildarinnar um síðustu ára-
mót um 220 milljónir króna og
talið er að tapið á rekstri deildar-
innar nemi um 1,5 milljónum á
dag um þessar mundir.
Eðlilega hefur rekstrarstaðan
sett mestan svip á umræður á að-
alfundi Sambandsins sem settur
var í Bifröst í gærmorgun. Ræðu-
menn á fundinum í gær voru á
einu máli um að samvinnuhreyf-
ingin standi nú um flest á örlagar-
íkari tímamótum en nokkru sinni
áður. Mikilsvert væri að fundin-
um lyki ekki án þess að menn
hefðu gert sér grein fyrir því með
hverjum hætti skyldi við brugð-
ist.
Þáttur í því verður endurskip-
ulagning verslunardeildarinnar.
Sem skref í þá átt hefur nú verið
myndað sk. Hagsmnunafélag
samvinnuverslunar og kosin sér-
stök stjórn.
Aðalfundinum mun ljúka síð-
degis í dag.
-mhg/rk
Bráðabirgðalögin
Sambandið
Taglhnýtingur ahrinnurekenda
Ólafur Ragnar Grímsson: Samvinnuhreyfingin hefurglatað trausti launafólks og
landsbyggðarinnar. Hreyfingin verður að móta launastefnu sem gengur út frá
mannsœmandi launum
að var svartur dagur þegar
Vinnumálasambandið gekk
feti framar en VSÍ til að refsa
þeim verslunarfyrirtækjum sem
höfðu samþykkt 42.000 króna
lágmarkslaun, sagði Ólafur
Ragnar Grímsson, á aðlafundi
Sambandsins í gær, þegar hann
gerði launastefnu Sambandsins
að umtalsefni og að Vinnumála-
samband samvinnufélaganna
hefði gert stefnumið Verslunar-
ráðsins og VSÍ að sínum í samn-
ingum við samtök launafólks og
fyrir vikið glatað trausti almenn-
ings.
- Þessari þróun verður að snúa
við og Samvinnuhreyfingin verð-
ur á ný að öðlast tiltrú launafólks
í landinu. Það er hægt að gera
með því að móta sjálfstæða
launastefnu samvinnughreyfing-
arinnar þar sem eðlileg lágmarks-
laun eru greidd og dregið er úr
launamismun og mun á milli
hæstu og lægstu launa.
Samvinnuhreyfingin er ekki
bara samansafn rekstrareininga,
hún er einnig lýðræðisleg fjölda-
hreyfing sem verður að hafa sið-
ferðislegan styrk og öðlast tiltrú
fólksins. Samvinnuhreyfing sem
glatar trausti launafólks og íbúa í
sveitum landsins er lítils virði
hvort sem rekstrarniðurstaðan
skilar hagnaði eða tapi, sagði
Ólafur.
Samvinnuhreyfingin þarf einn-
ig að móta sér sjálfstæða stefnu í
efnahagsmálum og byggðamál-
um, sagði Ólafur og hætta að
hanga aftan í stjórnmálaöflum
sem telja sig hafa einkarétt á
stjórn hennar.
- Ef Samvinnuhreyfingin þegir
og talar tæpitungu vegna þess að
hún er að gæta hagsmuna slíkra
stjórnmálaafla þá getur hún ekki
orðið kraftmikið afl í nýrri byggð-
astefnu. Sjálfstæð stefna í
launamálum og byggðamálum er
því forsenda fyrir endurreisn
Samvinnuhreyfingarinnar, sagði
Ólafur.
-rk
Hjartavernd
Söfnum
kröftum
Dagana 10. og 11. júni gangast
Landssamtök hjartasjúklinga
fyrir fjársöfnun um land allt
undir kjörorðinu „Söfnum
kröftum“. Seld verða hjartalaga
merki sem kosta 200 krónur
stykkið. Allur ágóði mun renna
óskiptur til stofnunar þjálfunar-
og endurhæfingarstöðvar fyrir
sjúklinga með hjarta- æða- og
lungnasjúkdóma.
Þörfin fyrir slíka endurhæ-
fingarstöð, sem bæði er ætlað að
bjóða upp á þjálfun í beinu fram-
haldi af sjúkrahúsdvöl og við-
haldsþjálfun um lengri tíma er
mikil. í dag er starfrækt endur-
hæfing fyrir 200 - 250 manns en
hins vegar er áætlaður fjöldi
nýrra sjúklinga með hjarta- og
æðasjúkdóma milli 400 og 500
manns.
«Þ
Halldór Halldórsson hjarta- og lungnaþegi, og Magnús Karl Pétursson.
Bráðabirgðalögin
Fmmskógaiiögmálið lögbundið
Ásmundur Stefánsson: Ríkisstjórnin er ráðalaus ef atvinnurekendur kjósa að hundsa lögin
Asmundur Stefánsson forseti
ASÍ segir að það skipti ekki
meginmáli hvort samningarnir í
álverinu teljist löglegir eða ólög-
legir. „Samningagerð var í gangi
þegar lögin voru sett og það er öll
ástæða til að óska álversmönnum
til hamingju með þann árangur
sem samstaða þeirra skilaði“,
sagði Ásmundur.
Að mati Ásmundar er það
augljóst að ríkisstjórnin hafi gert
sér grein fyrir því þegar hún setti
bráðabirgðalögin að hún hefði
enga aðstöðu til að framfylgja
banni við samkomulagi á einstök-
um vinnustöðum. Þess vegna hafi
hún valið þann kostinn að vera
ekki með refsiákvæði í lögunum.
„Hvað launaskrið snertir eru
þessi lög því hliðstæð bílbeltal-
ögunum áður en sektarákvæðin
komu til sögunnar,“ sagði Ás-
mundur. „Þetta eru vinsamleg til-
mæli sem enginn þarf að taka til
greina“. Atburðir síðustu daga
undirstrika að mati Ásmundar að
bráðabirgðalögin eru fyrst og
fremst misskiptingarlög. Fólk á
strípuðum töxtum, sem ekki
hefði aðstöðu til að beita sér á
sínum vinnustöðum, sæti eftir en
þeir einstaklingar og hópar sem
hefðu aðstöðu til að semja sér um
sín mál færu frammúr. „Lögin
hindra einungis samtök launa-
fólks í að semja um sín kjör en ef
atvinnurekendur ætla sér að
hundsa lögin er ríkisstjórnin
ráðalaus,“ sagði Ásmundur. -hmp
Vandræða-
gangur
Ólafur Ragnar Gríms-
son: Bestað ríkisstjórnin
taki sér varanlegt sumar-
frí
Ólafur Ragnar Grímsson segir
það greinilegt að vandræða-
gangur, mótsagnir og deilur séu
orðnar daglegt brauð hjá ríkis-
stjórninni og varanlegt vöru-
merki á vinnubrögðum hennar.
Forsætisráðherra vísi kjara-
samningum álversins til ríkislög-
manns eins og hann sé einhver
dómari. „Ríkislögmaður er bara
venjulegur embættismaður og
hagsmunagæslumaður ríkisins og
það er út úr öllu korti að hann sé
úrskurðaraðili,“ sagði Ólafur.
Ólafur sagði það augljóst að
starfsmenn í álverinu hefðu allan
lýðræðislegan og lagalegan rétt til
að gera kjarasamninga. Það sama
gilti um launafólk á Akureyri,
Dalvík, Austurlandi og annars-
staðar þar sem samningar hafa
verið gerðir síðustu daga. „Eða
ætlar ríkisstjórnin að siga lögregl-
unni á þá sem gera kjarasamn-
inga?“ sagði Ólafur.
Ólafur telur að atburðir síð-
ustu daga sýni best vandræða-
ganginn á ríkisstjórninni. Deilur
Jóns Helgasonar landbúnaðar-
ráðherra og Jóns Baldvins Hann-
ibalssonar fjármálaráðherra, um
greiðslur til landbúnaðar og
vaxtagreiðslur til Seðlabanka séu
enn eitt dæmið um stefnuleysi
ríkisstjórnarinnar í stórum mál-
um. „Kannski væri best að ríkis-
stjórnin fengi sér varanlegt
sumarfrí,“ sagði Ólafur. -hmp
Gámafiskur
Mikili
útflutningur
Vegna Sjómannadagsins voru
flutt út 574,1 tonn af gámafiski til
Englands og vegna tonnafjöidans
féll mcðalverðið um tæpar 10
krónur þegar sclt var sl. þriðju-
dag miðað við verðið sem fékkst
fyrir gámafisk daginn áður, en þá
var magnið miklum mun minna
eða rétt 80 tonn. Meðalverðið þá
var 72,50 en féll niður í 63,21
krónur daginn eftir vegna of-
framboðs.
Að sögn Sigrúnar Erlendsdótt-
ur hjá LÍÚ seldust þessi 574,1
tonn fyrir 36,3 milljónir króna.
Meðalverð var 63,21. Mest var
um þorsk og seldist hann að með-
altali á 61,99 krónur, ýsa á 80,97
og koli á 53,36 krónur.
í næstu viku selur Særún ÁR í
Hull og Breki VE í Þýskalandi.
Þar hafa einnig bókað sölu Engey
og Vigri RE á næstunni. -grh
Föstudagur 10. júní 1988 ÞJÓÐVILJINN — SÍÐA 3