Dagblaðið Vísir - DV - 12.01.2002, Síða 10

10
LAUGARDAGUR 12. JANÚAR 2002
Tvennar forkosningar
Sjálfstæðismenn í Reykjavík gera það ekki endasleppt.
Forystukreppa þeirra hefur tekið á sig margvíslegar
myndir á siðustu mánuðum og ekkert lát virðist vera á
þeirri myndasögu. Nú í vikunni skýrðust framboðsmál
flokksins að nokkru en þó ekki meira en svo að allur al-
menningur stendur eftir og er litlu nær. Að hætti stór-
meistarans sem stýrir fulltrúaráði sjálfstæðisfélaganna i
Reykjavik var valinn fremur flókin leið til að velja á lista
ílokksins, sem alls óvíst er að leiði til sáttar í flokknum.
Engin leið er að sjá hver stendur uppi sem drottning
eða kóngur i borgarstjórnarflokknum eftir miðtaflið sem
fram undan er. Þess er vænst að eitruð peð tefji ekki enda-
taflið og að fórnir hafi ekki eftirmál, en ljóst má vera að
sigurvegarinn hefur óskorað umboð til að hrista upp í
borgarstjórnarliði flokksins og freista þess að leiða hann
til sigurs í borginni eftir átta ára hlé frá völdum. í þetta
sinn verða tekin af tvímæli um hver eigi að verða oddviti
flokksins í borginni - og var þar tími til kominn.
Sú leið sem fulltrúaráðið kynnti á fimmtudag er um
margt forvitnileg. Hún hefur kosti og galla eins og svo
mörg mannanna verk. í reynd felst í henni nokkur
áfellisdómur yfir gömlu prófkjörsaðferðinni sem á sínum
tima þótti gefa góða mynd af vilja fólksins en hefur á
seinni árum fengið á sig óorð. Þar vegur þyngst að kostn-
aður við prófkjör var farinn úr böndum og kappið á tiðum
meira en svo að flokksmenn hefðu þolað það. Ný leið var
því ekki einasta eðlileg heldur og kærkomin.
Ákvörðun stjórnar fulltrúráðsfélaganna felur í sér
tvennar forkosningar og má vart á milli sjá fyrir áhuga-
menn um pólitík hvor verður forvitnilegri. Annarsvegar
er 1400 manna fulltrúaráð flokksins beðið um að stinga
upp á tveimur til fjórum nýjum nöfnum sem eru talin
sóma sér á ofanverðum lista flokksins í vor. Hinsvegar er
stefnt að kosningu á milli þeirra sem treysta sér til að
leiða flokkinn í kosningunum i maí, einskonar forystu-
prófkjör. Lítill og titrandi tími er til stefnu.
Þessar tvennar kosningar þýða tvennt. Þær hreinsa til
á toppnum og hleypa nýju og súrefnisríku blóði í borgar-
stjómarflokkinn. Stjórn fulltrúaráðsins viil breyttan lista.
í þvi felst nokkur gagnrýni á núverandi borgarstjómar-
fulltrúa flokksins - og að sönnu réttmæt, enda almælt
meðal þeirra sem gerst fylgjast með borgarmálefnum að
þessir fulltrúar flokksins hafi ekki náð að stilla saman
krafta sína á síðustu árum. Stjómarandstaðan hafi á tíð-
um verið ómálefnalegt tuð og hálfgerð hentistefna.
Þessi vinsældakosning, ef svo má kalla, verður einkar
forvitnileg í ljósi þess að hún mun ekki síst mæla það sem
kallað hefur verið „blái fiðringurinn“. Hér er átt við
leyndan og ljósan áhuga Björns Bjarnasonar menntamála-
ráðherra á að fara fram og leiða listann til sigurs i borg-
inni sem faðir hans stjórnaði með myndarbrag á síðustu
öld. Ekki er að efa að borgarstjóradraumar Björns em
mörgum sjálfstæðismönnum mjög að skapi - og ljóst að
hann nær langt í þessu kjöri. Og það telur.
Björn flutti með sér ferskleika inn i íslenska pólitík þeg-
ar hann sagði skilið við þróttmikla blaðamennsku sina á
miðjum fimmtugsaldri. Fáir íslenskir stjórnmálamenn hafa
vaxið jafn hratt í starfi og Bjöm á einum áratug. Ráðherra-
tíð hans hefur verið einkar farsæl og i ráðuneyti sínu hefur
hann komið meiru í verk en flestir fyrirrennarar hans. Auð-
vitað eru ekki allir sammála afdráttarlausum skoðunum
hans, en Björn þorir að taka af skarið. Það er pólitík. D-listi
þarf slíkan styrk - og getur vart án hans verið.
Sigmundur Ernir
DV
Útgáfufélag: Útgáfufélagiö DV ehf.
Framkvæmdastjóri: Hjalti Jónsson
Ritstjóri: Óli Björn Kárason
Aéstoðarritstjórar: Jónas Haraldsson og Sigmundur Ernir Rúnarsson
Fróttastjóri: Birgir Guömundsson
Ritstjórn, skrifstofur,.auglýsingar, smáauglýsingar, blaöaafgreiösla, áskrift:
Þverholti 11,105 Rvík, sími: 550 5000
Fax: Auglýsingar: 550 5727 - Ritstjórn: 550 5020 - Aðrar deildir: 550 5999
Græn númer: Auglýsingar: 800 5550. Áskrift: 800 5777
Ritstjórn: ritstjorn@dv.is - Auglýsingar: auglysingar@dv.is. - Dreifing: dreifing@dv.is
Akureyri: Strandgata 31, sími: 460 6100, fax: 460 6171
Setning og umbrot: Útgáfufélagið DV ehf.
Plötugerð: ísafoldarprensmiðja hf. Prentun: Árvakur hf.
DV áskilur sér rétt til aö birta aðsent efni blaösins i stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds.
DV greiðir ekki viömælendum fýrir viötöl viö bá eða fýrir myndbirtingar af þeim.
Kynferðisofbeldi
Jóhanna S.
Sígþórsdóttir
blaðamaöur
Aldrei hafa fleiri einstaklingar
leitað til neyðarmóttöku Landspít-
alans í Fossvogi heldur en á síðasta
ári. Þangað leitar fólk sem orðið
hefur fyrir nauðgun eða kynferðis-
legri áreitni af einhverjum toga. Á
þeim tíma sem neyðarmóttakan
hefur starfað hafa að meðaltali um
hundrað manns leitað þangað ár-
lega. Nú brá svo við að rúmlega
hundrað og þrjátíu manns komu
þangað á síðasta ári, eins og DV
hefur íjallað um.
Þessi tala ein og sér gefur tii
kynna að kynferðislegt ofbeldi hafl
aukist til muna á milli ára. Svo
þarf þó alls ekki að vera. Sem bet-
ur fer er þjóðfélagið orðið miklu
opnara hvað varðar upplýsingar af
þessu tagi. Gera má ráð fyrir að
hærra hlutfall þeirra sem verða
fyrir kynferöislegu ofbeldi leiti sér
aðstoðar heldur en áður. Neyðar-
móttakan hefur verið vel kynnt og
vinnur geysigott starf. Þar fá
þolendur aðstoð lækna, sálfræð-
inga og lögfræðinga. Þar er lagður
grunnur að því að hjálpa fómar-
lömbum til að fóta sig eins og best
getur orðið eftir slíkt áfall sem kyn-
ferðislegt ofbeldi er. Þar er að fá að-
stoð til handa þeim sem vilja leita
réttar síns á hendur gerendum.
Áður máttu þolendur rogast með
„skömm sína“ og djúp sár sem
aldrei greru. Nú fær fólk faglega
aðstoð á breiðum grunni. Sú aðstoð
hvetur til þess að fórnarlömb leiti
sér aðstoðar.
Þetta er góði flöturinn á vondu
máli.
er þó sá að allur þorri ungs fólks
í dag er gott og efnilegt. Þetta er
kynslóðin sem vinnur að því að
leggja lífsgrunn sinn. Þetta er
ungt, lífsglatt fólk, sem nýtur
Harðara ofbeldi
Hitt er svo staðreynd að ofbeldi
hefur harðnað og hópnauðgunum
fjölgað. Langstærstur hluti þeirra
sem verða fyrir kynferðislegu of-
beldi eru ungar stúlkur. Ofbeldis-
mennirnir reiöa til höggs þegar
þeir telja aðstæður hagstæðastar,
svo sem á útihátíðum, oftast gegn
ölvuðum stúlkum.
Spurt hefur verið við hverju
þær geti eiginlega búist. Þær
gangi um hálfberar og ögrandi og
beinlínis hvetji karlmenn til
„dáða.“ Það er rétt að ungt fólk
klæðir sig frjálslegar heldur en
áður. Það á bæði við um stráka
og stelpur. En hver segir að þau
séu að gefa út á sig veiðileyfi þótt
þau séu í þröngum og flegnum
fotum? Það hafa allir einstakling-
ar sinn rétt. Rétt til að lifa lífinu
án þess að þurfa að gera ráð fyrir
hugsanlegu áreiti og árásum of-
beldisseggja. Svo einfalt er það.
Mikilvægasti þátturinn i þessu
Fullsaddur ehf.
hlutafélag á heimilinu. „Ég hefði
nú haldið það,“ hélt ég áfram og
enn æstari en fyrr. „Ég veit ekki
betur en ég og þú,“ sagði ég og
benti á konuna, „rekum þetta heim-
ili með öllu þvi sem fylgir. Þurftum
við ekki að kaupa þetta húsnæði,
innrétta það og halda því síðan við?
Við kaupum mat ofan í okkur og af-
kvæmin og ekki má gleyma bílun-
um sem viö rekum og greiðum fyr-
ir stórfé, einkum í ríkissjóð. Það er
ekki eins og það sé lúxus að eiga
sér bíltík til þess að koma sér á
mifli staða. Við ættum raunar að
stofna þetta hlutafélag saman, mín
kæra. Það þarf ekki stórkostlega
nafnabreytingu til. Það gæti ein-
faldlega heitið Fullsödd - bæði
tvö ehf.“
„Það verða einhverjir að
borga skattana," sagði kon-
an, „ella getum við hvorki
haldið uppi heilbrigöis- né
menntakerfi, svo ekki sé
minnst á öryggisatriði
eins og lögregluna.
Varla viltu sleppa
þessum þáttum?“
„Mér finnst i raun
helvíti hart,“ sagði
ég og var enn 1
ham, „að ég þurfl
að standa undir
þessu einn -
með þessum
örmu launa-
þrælum sem
svipað er kom-
ið fyrir. Hvað
með alla iðnaðar-
mennina sem
vinna svart og
svína svo á okkur á
hverju götuhorni á stóru
jeppunum, svo ekki sé
nú minnst á þá sem fela
kostnaðinn í fyrirtækj-
um og lifa eins og greif-
ar þótt þeir séu opin-
berlega á miklu lægra
kaupi en ég.“ Til þess
að leggja áherslu á orð
mín reif ég greinina
úr blaðinu, krumpaði
hana saman, henti
henni í gólfið og
traðkaði á henni.
Auðvitað á maður
ekki að gera slíkt
þegar svo virðuleg-
ur embættismaður
sem rikisskattstjóri
á í hlut en nauð-
syn brýtur lög.
Lögga eða
Batman
„Fáðu þér kaffi,
maður, og reyndu
aðeins að róa
þig,“ sagði konan
og hafði greinilega
áhyggjur af sálar-
ástandi skattgreið-
andans. „Það
fróðlegt að vita
hve stóran
hluta
Jónas
Haraldsson
aðstoðarritstjóri
„Nú er nóg kornið," sagði ég,
„þetta verður ekki liðið lengur. Nú
geri ég sjálfan mig að hlutafélagi.
Geir er alveg að fara með mig.“
Konan horfði á mig í nokkurri
undran enda er ég ekki vanur að
ræða hagfræðileg mál á heimilinu.
„Þekkjum við einhvern Geir, elsk-
an mín?“ spurði hún róandi. Hún
sá að ég var svo æstur að hætta var
á að blóðþrýstingurinn færi upp úr
öllu valdi.
„Þekkjum við einhvern Geir!“
hrópaði ég. „Við þekkjum hann
kannski ekki beint en hann er samt
niðri í hverjum koppi og hverri
kirnu á þessu heimili. Við megum
ekki gera nokkurn skapaðan hlut
án þess að hann reki nefið í það og
rukki okkur svo ofan í kaupið. Ég
er að tala um fjármálaráðherrann
og engan annan. Sástu hvað legáti
hans sagði í blaðinu?" sagði ég,
greip málgagnið glóðvolgt og vitn-
aði í ríkisskattstjórann: „Öll gæði
sem mönnum áskotnast í lifinu eru
skattskyld." Svo mörg voru þau
orð. „Hvur andskotinn er hér í
gangi?“ hrópaði ég enn og hristi
blaðið framan í konuna, eins og
þetta væri henni að kenna.
„Ætlar hann að ná hundrað og tí-
kalli af hverjum hundraðkafli sem
maður vinnur sér inn? Fyrir utan
almenna skattpíningu á mér sem
launamanni á nú að seilast í hvað
eina sem rekur á mínar íjörur,
hvort sem það er peysugarmur,
áskrift að Mogganum eða farsíma-
ræfill sem ég brúka af illri nauð-
syn. Hingað og ekki lengra. Hér eft-
ir legg ég nafn mitt niður og heiti í
skattskrám þeirra kumpána
Fullsaddur efh. Ég las það nefnilega
fyrr í vikunni að einstaklingur í
rekstri greiddi 13-19 prósent lægri
skatta ef hann myndaði einkahluta-
félag um reksturinn.“
Fullsödd - bæöi tvö
„Þú ert nú ekki í neinum rekstri,
góði minn,“ sagði konan og sá
mann sinn enn ekki fyrir sem