Dagblaðið Vísir - DV - 13.07.2002, Qupperneq 32

32
HelQarblað DV LAUGARDAGUR 13. JÚLÍ 2002
Martröð
Sturla hefur í aldarfjórðung
stjórnað mörgum fengsælustu
skipuni íslendinga. Hann hafði
aldrei lent í áföllum á sjó þegar
skip hans strandaði við Noreg í
síðasta mánuði. DV-myndir ÞÖK
skipstjórans
Haförn hnitar hringi um skipið sem drekkhlaðið siglir áleiðis inn sundið. íbrúnni,
sem minnir raunar á geimstöð, lítur skipstjórinn upp frá tækjum sínum og horfirá
fuglinn sem sterkum vængjum svífur um. Maðurinn íbrúnni hugsar með sér að það
sé skemmtileg tilviljun að merkið á skorsteini skipsins er einmitt haförn. „Skgldi
þetta vera fgrirboði?u hugsar hann með sér en kemst að þeirri niðurstöðu að það
hljóti þá að vera fgrir góðu. Hann lítur á dgptarmælinn og sér að dgpistölurnar
hafa staðist upp á metra það sem af er siglingunni. Allt íeinu kveða við hræðilegir
skruðningar og skipið stöðvast og hallast síðan rólega á stjórnborðshliðina.
Martröð skipstjórans er orðin að veruleika.
„ALLT SÍÐAN STRANDIÐ VARÐ hefur sjálfsásökunin
kvalið mig. Af hverju gerði maður ekki hitt eða þetta?
En það er sama hvernig ég fer yfir þetta mál í huga mín-
um, það var ekkert sem gaf mér til kynna að hætta
leyndist á siglmgaleiðinni," segir Sturia Einarsson, 45
ára skipstjóri, sem upplifði þá martröð allra skipstjórn-
armanna sem eru að horfa á skip sitt sökkva. Skipskað-
inn sem í upphafi virtist aðeins vera óhapp varð að
morgni 19. júní síðastliðins, sólarhring eftir að skipið
steytti á grunni og strandaði í Nappstraumen, skammt
frá hænum Leknes við Lófóteyjar i Norður-Noregi.
Hið nýja og glæsilega fjölveiðiskip, Guðrún Gísladótt-
ir KE 15, var á leið til hafnar eftir mettúr, með 880 tonn
af síldarflökum innanborðs, eftir aðeins átta daga á veið-
um. Skipið hafði aðeins verið gert út í rúmlega háift ár
þegar það endaði á hafsbotni.
Sturla Einarsson hefur ákveðið að segja lesendum DV
sögu sína í því skyni að leiðrétta ýmsar þær rangfærsl-
ur sem haldið hefur verið fram og beinst hafa að því að
varpa á hann ábyrgð af því sem gerðist.
Sturla á að baki einstakan feril sem skipstjórnarmað-
ur og hefur í gegnum tíðina stjórnað mörgum af afla-
hæstu fiskiskipum flotans. Upphaf ævintýrisins má
rekja til þess að hann var yfirstýrimaður og skipstjóri á
ísfisktogaranum Ottó N. Þorlákssyni RE.
„Fyrst eftir að ég lauk Stýrimannaskólanum var ég
stýrimaður á Eldborgu GK sem var þá stærsta og glæsi-
legasta skip fiotans. Þetta var lærdómsríkur tfmi en þeg-
ar mér bauðst pláss á Ottó N. Þorlákssyni RE árið 1981
tók ég því,“ segir Sturla.
Meðal sjómanna voru skipstjórarnir á Ottó taldir
töframenn við karfaveiðar á Fjöllunum á Reykjanes-
hrygg. Sturla viðurkennir að hafa varðveitt vel þekking-
una á karfamiðunum. „Það var öllum brögðum beitt til
að fæla aðra frá,“ segir hann og hlær.
Á frystitogara
Sturla hafði eins og aðrir fylgst með ævintýralegum
uppgangi Samherja hf. sem þá gerði út Akureyrina EA.
Hann hafði samband við Samherjafrændur og spurði
hvort þeir hefðu eitthvað handa sér að gera.
„Um þetta leyti var Samherji að kaupa Bæjarútgerð
Hafnarfjarðar og haföi ákveðið að breyta togaranum Maí
í frystiskip. Ég var ráðinn þar sem skipstjóri árið 1986
og að hluta til vegna kunnáttu minnar á karfamiðunum.
Skipið sem fékk nafnið Margrét var lengt og endurbætt.
Þetta gekk síðan allt ágætlega," segir Sturla hógvær en
þess má geta að Margrét EA var jafnan með aflahæstu
skipum og gaf systurskipinu, Akureyrinni EA, lítið eft-
ir.
Sendilierra Sainherja
Þegar Samherji lét smíða frystitogarann Baldvin Þor-
steinsson EA var ákveðið að áhöfn Margrétar flytti sig
yfir á Akureyrina og Sturla varð skipstjóri þar. Þar var
hann næstu fimm árin eða til vorsins 1998. Þá yfirtók
Samherji útgerðarfélagið Hrönn á ísafirði og hiö forn-
fræga aflaskip Vestfirðinga, Guðbjörg ÍS, bættist í skipa-
stólinn svo sem landsfrægt var. „Guggan verður áfram
gul og gerð út frá ísafirði," var haft eftir Þorsteini Má
Baldvinssyni, forstjóra Samherja, en það fór á annan
veg.
„Það má eiginlega segja að ég hafi verið settur þar um
borð sem fulltrúi Samherja og ég varð skipstjóri á móti
Guðbjarti Ásgeirssyni. Þetta gekk ágætlega en miklar
vangaveltur voru uppi um það hvað gera ætti við þetta
öfluga og mikla skip. Árið 1999 varð niðurstaðan sú að
selja Gugguna tii DFU, þýsks dótturfyrirtækis Samherja.
Ég var með Þjóðverjunum fyrsta túrinn en hætti svo á
Guggunni og lenti á hálfgerðu flakki og varð eins konar
sendiherra Samherja," segir Sturla.
Hann varð næstu mánuðina skipstjóri hjá dótturfélög-
um Samherja í Þýskalandi og Skotlandi.
Hann segir að eftir að Guðbjörg var seld hafi alltaf
staðiö til að nýtt skip kæmi þar sem honum var ætiuð
skipstjórn en það hafi dregist.
„Árið 2000 kom Vilhelm Þorsteinsson EA, öflugasta og
stærsta skip íslenska fiskveiðiflotans. Ég varð skipstjóri
þar á móti öðrum. Þar með var ég kominn á toppinn og
ekki hægt að ná lengra,“ segir Sturla.
Hann segir að um þetta leyti hafi hann verið farinn að
hugsa sér til hreyflngs frá Samherja.
„Það var eitthvað að gerjast í mér og ég var ekki nógu
sáttur hjá fyrirtækinu. Ég var á Vilhelm fram að sjó-
mannaverkfallinu vorið 2001. Þá tók ég þá ákvörðun að
hætta. Mér líkuðu ekki þeir stjórnunarhættir sem áttu
sér stað og tók pokann minn,“ segir hann.
Toppskipstjóri hættir
Þegar Sturla hætti hjá Samherja kom það mörgum í
opna skjöldu. En ákvörðun hans var óhagganleg og skip-
stjórinn á stærsta og mesta skipi íslendinga fór í land.
„Ég vissi ekkert hvað tæki við í lífi mínu en mér var
það ómögulegt að starfa áfram hjá fyrirtækinu. Annað-
hvort er maður sáttur í starfi sínu og vinnur af heilind-
um eða hættir. Annað væri hvorki sanngjarnt gagnvart
sjálfum mér eða vinnuveitandanum. En auðvitað var
þessi ákvörðun stór og það má jafna því við áfall að hafa
tekið skrefið," segir Sturla.
Hann segist ekki hafa hætt með neinum látum. Sögu-
sagnir voru um að brotthvarf hans hafi verið í samráði
við Þorstein Vilhelmsson, þriðja Samherjafrændann,
sem skildi í illu við Þorstein Má árið 1999 en Sturla seg-
ir það vera tóma vitleysu.
„Við Þorsteinn Vilhelmsson erum miklir vinir en
hann hafði ekkert með ákvörðun mína að gera. Því er þó