Dagblaðið Vísir - DV - 13.07.2002, Síða 42
46
Helqarhlacf lO'V" LAUGARDAGUR 13. JÚLf 2002
Hans Kwakkernaat er hollenskur píanóleikari sem er
Guðmundur
heitinn lifandi kominn
Hans Kwakkernaat píanóleikari hafði aldrei
komið til íslands eða heyrt íGuðmundi Ing-
ólfssgni kollega sínum þegar hann gekk inn
á bar íEnschede íHollandi. Þarsat Vern-
harður Linnet og örlög Hansa voru ráðin.
Hann er kominn til íslands íannað sinn til
að spila djass.
ÞAÐ VAR EINU SINNI MAÐUR sem hét Guðmund-
ur Ingólfsson. Hann var undrabarn I tónlist, ofur-
menni á ýmsum sviðum og goðsögn í lifanda lífi.
Hann lék djasstónlist á píanó með þeim hætti sem
menn höfðu ekki heyrt áður og stóðu og hlustuðu
hvar sem Guðmundur fór. Kraftur Guðmundar og
sveifla var engu lík en hann tókst á við lífið af sama
fitonskrafti og nóturnar og lést fyrir aldur fram árið
1991 og var öllum harmdauði.
Svo líður tíminn og menn halda eðlilega áfram að
leika djass um gervalla heimsbyggðina og víkur nú
sögunni til smábæjarins Enschede í Hollandi sumar-
ið 2000. Þar gerist fátt markvert ef það er frá talið að
ílugeldaverksmiðja í bænum sprakk í loft upp enda
eldfimur starfi og hættulegur að framleiða flugelda.
Um þetta leyti var einna mestur djassgúrú okkar ís-
lendinga, Vernharður Linnet, á ferð þarna í bænum
sér til skemmtunar. Skylt er að taka fram að ferðalag
Vernharðs og eldurinn í flugeldunum eru tveir
óskyldir atburðir. Vernharður hafði sest inn á djass-
bar heimamanna og sat þar á skrafi við þá sem slíkri
tónlist unna. Þá gekk dökkhærður krangalegur mað-
ur í salinn og settist fljótlega við pianóið.
Hvað er að heyra þetta?
Þar var kominn Hans Kwakkernaat sem var kynnt-
ur þar sem einn fremsti sveiflupíanisti Hollendinga
og það staðreyndi Vernharður þegar hann settist við
píanóið því það var hreint eins og Guðmundur heit-
inn Ingólfsson en báðir beita sveiflu og svokölluðum
blokkhljómum af fágætri snilld.
Þetta þóttu Vernharði mikii undur og hann afréð
að hringja þegar i stað heim til íslands í Sigurð Krist-
insson píanóstillara sem hann vissi fremstan aðdá-
anda slíkrar spilamennsku. Kwakkernaat vissi ekkert
hvaðan á sig stóð veðrið þegar lágvaxinn maður sem
talaði undarlegt tungumál tróðst að píanói hans og
hélt simanum uppi og lagði hann við píanóið.
Það varð úr að Hans kom til Islands í fyrra og lék
á rómuðum minningartónleikum um Guðmund heit-
inn sem voru haldnir á Kaffi Reykjavík og var troðið
upp í rjáfur og margir klökknuðu þegar Hollending-
urinn skankalangi fór grönnum fingrum um hljóm-
borðið og það var rétt eins og Guðmundur heitinn
væri mættur.
Vanir menn
Nú er Hans kominn aftur og enn ætla menn að
halda Guðmundarvöku, ferna tónleika. Þeir fyrstu
voru á Kringlukránni á fimmtudag, síðan á Egilsstöð-
um á föstudag en svo er annar konsert í kvöld, laug-
ardag, á Kringlukránni og loks flýgur bandið til Ak-
ureyrar og spilar þar á sunnudag.
Kwakkernaat er ekki einn á ferð því með honum
spila þrír sjóaðir djasshundar sem hafa marga fjör-
una sopið. Það er Gunnar Hrafnsson sem slær bass-
ann en Björn Thoroddsen leikur á gítar. Bak við
trommurnar situr svo Guðmundur Steingrímsson,
Papa Jazz, og spilar eins og hann hefur gert síðustu
50 árin að minnsta kosti. Allir spiluðu þessir snilling-
ar með Guðmundi heitnum meira og minna en Guð-
mundur Steingrimsson trúlega mest.
Þegar blaðamaður DV hitti Kwakkernaat var band-
ið að taka hljóðprufu á Kringlukránni. Það gekk mik-
ið á. Þarna var Vernharður, formaður Jassvakningar,
þarna var Guðmundur Steingrímsson sveittur með
trommurnar og þarna var Sigurður Kristinsson,
einkapíanóstillari Kwakkemaats, sem mun fylgja
honum hvert fótmál meðan hann er á íslandi og
tryggja honum hreinan tón hvar sem hann fer.
Það vantar engan nema Gunnar Hrafnsson sem
gárungarnir segja að hafi ekið á eftir malbikunarvél
alla leið að heiman en hann skilar sér nú samt.
Þrátt fyrir værukært tempó við uppsetningu á
hljóðfærum tekst einhvern veginn að setja allt þar
sem það á að vera og stilla allt saman og allt í einu
hleypur hin sæta Georgína Brown eða Sweet Georgia
Brown gegnum salinn og er fótatak hennar liðugt og
hratt. Þessir kallar hafa spilað saman áður, þeir sátu
fyrir aftan Hansa síðast þegar hann kom og hafa auð-
vitað engu gleymt heldur láta eins og galgopar yfir
öllu saman og spyrja Hansa: How do you like Iceland?
Á veggjunum hanga myndir af Guðmundi Ingólfs-
syni heitnum og á þeirri sem hangir yfir píanóinu
snýr hann baki í myndatökumanninn. Þegar Hansi
fer höndum um nóturnar býst maður eiginlega við
þvi þá og þegar að Guðmundur líti við og spyrji
hryssingslega hver þetta sé.
Hvorki gainall né svartur
Annars er tónlistarstill Kwakkernaats þannig að
manni kemur eiginlega á óvart þegar maður hittir
hann að hann skuli ekki vera gamall og svartur.
kominn til fslands í annað skipti. Hann þykir hafa
ótrúlega líkan stíl og Guðmundur heitinn Ingólfsson.
DV-Mvnd ÞÖK
Þvert á móti, hann er 39 ára þennan dag og segist
ætla að fara að drífa í því að ná sér í konu. Kannski
hefur hann komið til rétta landsins? Hvur veit?
„Ég hafði aldrei heyrt um ísland og aldrei komið
hingað og aldrei heyrt getið um Guðmund Ingólfsson
þegar ég hitti Venna í Enschede á sínum tima. Nú
þegar ég hef hlustað talsvert á leik Guðmundar og
Guðmundur Steingrimsson hefur sagt mér margar
sögur af honum þá finnst mér ég þekkja hann örlítið
betur,“ segir Kwakkernaat þegar ég spyr hann um
kynnin af íslandi og fyrirmyndinni.
„Annars er ekki hægt að bera saman tvo píanóleik-
ara. Ég vil ekki láta bera mig saman við Guðmund, ég
held að hann hafi verið meira en píanisti, hann var
tónlistarmaður. Ég er bara píanisti."
Hans viðurkennir þó að líklega hafi þeir Guðmund-
ur hrifist að vissu leyti af sömu píanistunum.
„Ég hef hlustað á marga píanista, bæði ameriska og
evrópska, allt frá upphafi aldarinnar til Herbie
Hancock, en ég hreifst mjög af Art Tatum, Erroll
Garner og Oscar Peterson, svo fáeinir séu nefndir."
Hans viðurkennir líka að það hafi verið mjög ein-
kennilegt hlutskipti að koma hingað í hlutverki Guð-
mundar, ef svo má að orði komast.
„Ég var óskaplega taugaóstyrkur þegar ég áttaði
mig á því i hverju ég var lentur. Þetta var greinilega
mikið tilfinningamál fyrir mörgum sem komu á
minningartónleikana. Þetta voru aðdáendur Guð-
mundar sem voru komnir til að hlusta á mig og ég
var mjög óstyrkur og hef eiginlega reynt að halda mig
í bakgrunninum og vera ekki að trana mér fram.“
Að þessu sinni leika þeir félagar lög eftir Guðmund
og fleiri en frá síðasta tónleikaferðalagi hefur verið
bætt á efnisskrána nokkrum lögum eftir Guðmund.
Ekki nauðsynlegt
Guðmundur var orðlagður fyrir taumlausan lífs-
stíl sinn og það er freistandi að spyrja Kwakkerna-
at hvort það sé nauðsynlegt að sukka dálítið til þess
að spila djassinn af innlifun.
„Ég hef séð marga góða tónlistarmenn eyðileggja
líf sitt á ýmiss konar vímugjöfum og þótt ég sé ekki
bindindismaður þá hef ég reynt að gæta hófs. Auð-
vitað er það ekkert nauðsynlegt."
Fyrir utan að bregða sér í gervi íslensks píanó-
leikara sem hann hitti aldrei starfar Kwakkernaat
sem píanóleikari í sínu heimalandi og segir: já,
takk, alveg bærilega, þegar ég spyr hann hvernig
það gangi.
„Besta leiðin til að mæla það er hve oft síminn
hringir og einhver vill fá mann til að spila og hann
hringir bara nokkuð oft nú orðið. Ég er með mína
eigin hljómsveit en spila annars eftir hentugleikum
með ýmsum hljóðfæraleikurum."
Hans dregur nokkuð seiminn þegar ég spyr hann
hvort hann verði tíður eða reglulegur gestur á Is-
landi næstu árin en telur það ekki fráleitt.
„Þetta er fallegt land og ég hef fengið afskaplega
góðar móttökur hérna svo maður veit aldrei hvað
framtíðin ber í skauti sér.“
-PÁÁ