Dagblaðið Vísir - DV - 10.12.2002, Blaðsíða 10

Dagblaðið Vísir - DV - 10.12.2002, Blaðsíða 10
10 ÞRIDJUDAGUR 10. DESEMBER 2002 Utlönd jj^þ-Kjr Öll spjót standa á stjórnvöldum í írak: Auður og orbirgð i hrjaöu landi - sumir græða á viðskiptabanni SP, aðrir svelta Undraveröld Askan út í geiminn Urte MuUer, Frá írak berast stöðugar fréttir af Ulsku Saddams Husseins og váleg- um fyrirætlunum hans um að brúka gereyðingarvopn á þær þjóðir sem honum er í nöp við. Öryggisráð SÞ samþykkir ályktanir sem hann hef- ur að engu og nú eftir margra ára hlé hafa írakar hleypt vopnaeftir- litsmönnum inn í landið til að ganga úr skugga um hvort þar eru geymd eða framleidd gereyðingar- vopn en ávallt leikur grunur á að þau séu betur varðveitt en svo að eftirlitsnefndir SÞ finni þau auð- veldlega. Bush Bandaríkjaforseti hefur í raun sagt Irökum strið á hendur, nema þeir losi sig við ein- ræðisherrann og sýnist tímaspurs- mál hvenær staðið verður við hót- anirnar. En í raun hafa Bretar og Bandaríkjamenn gert loftárásir á íraskt land allt síðan Flóabardaga lauk fyrir rúmum áratug. Gífuryrði og hótanir eru sem sagt þær fréttir sem daglega berast af málefnum Iraks og afstöðu stjórnar- herra hér og hvar til þeirra. En hvernig írösku þjóðinni vegnar og hvernig stendur á því að Saddam er traustur í sessi þrátt fyrir allar þær hörmungar sem þjóð hans hefur mátt þola í stjórnartíð hans er yfir- leitt ekki frásagnarefni. Franskur blaðamaður gerði nýverið tilraun til að lýsa daglegu lífi í Bagdad, þar sem ríkidæmi og flottræfilsháttur er eins og best gerist í upplýstum lýðræðisríkjum en örbirgð og skort- ur er ekki síður ömurlegri en víðast hvar annars staðar. Samt sem áður eru það einkum peningar sem fólk hefur áhyggjur af og hugsar um. Haft er eftir íröskum námsmanni að efnahagserfiðleikarnir séu þungbœrari en þau pólitísku vandamál sem við er að stríða. Vxð- skiptabannið er eins og krabbamein sem nagar þjóðlífið innan frá og kemur í veg fyrir að hægt sé að endurreisa þá innviði þjóðfélagsins sem eyðilagðir hafa verið og stofnanir eru máttvana. Fólkið reynir að þrauka frá degi til dags. íþví ástandi eru draumar um frelsi og betra mannlíf fjarlœgir. Auðugir írakar lifa svipuðu lífi og ríkt fólk annars staðar. Það býr í sínum fínu hverfum og á sína klúbba og veitingastaði sem öðrum er meinaður aðgangur að. Um fimmtán mínútna akstur frá mið- borg Bagdad er mikið sóttur veit- ingastaður sem stendur við bakka Tígisfljóts. Bílastæðin eru full af glansandi þýskum eðalbílum. í skuggsælum veitingasölum geta gestir keypt vín og viskí að vild, mega ekki láta það standa á borðum heldur undir þeim og í felum, eða þannig í þykjustunni. Samkvæmt lögum er áfengisneyslan bönnuð en séð er gegnum fingur hvað það bann snertir í hinumbestu klúbbum. Múslímar banna alla neyslu áfengis og er víða gengið fast eftir að það bann sé virt en ekki alls stað- ar. Hér má minna á að Irak er ekki trúarríki eins og mörg önnur arabalönd. Þar er Baath-flokkurinn allsráðandi en hann var upphaflega byltingarsinnaður stjórnmálaflokk- ur og heldur völdum með kosninga- kerfi sem gjarnan er kennt við Sov- étríkin sálugu. En þeir sem eiga nóga dollara í Irak geta leyft sér sitthvað fleira en sauðsvartur almúginn. Á nokkrum árum hafa verið stofnaðir margir auðmannaklúbbar. Þeir eru sóttir af háttsettum flokksmeðlimum, versl- unarmönnum sem gera það gott og viðskiptajöfrum frá Rússlandi, Frakklandi og Þýskalandi sem eru þar í boði íraskra viökiptavina sinna. Þótt viðskiptabann SÞ hafi staðið meirihluta þegna Saddams. Verð- bólga hefur verið með ódæmum og denarinn verðminni með hverjum mánuði. En gjaldmiðUl hinna auð- ugu er stóðugur því dollarinn er notaður í flestöllum alvöruviðskipt- um. Samt sem áður eru það einkum peningar sem fólk hefur áhyggjur af og hugsar um. Haft er eftir íröskum námsmanni að efnahagserfiðleik- arnir séu þungbærari en þau póli- segja þeirra sem einhverja vinnu hafa og stúlkurnar læra heimilis- störfin af mæðrum sínum. Bandarísk menning og ógn frá Hvíta húsinu I Bagdad er fjöldi markaðstorga, eða basara, þar sem fjölbreyttur varningur er á boðstólum. Á þeim sýnist ríkja meira frelsi en víðast hvar annars staðar utan auðmanna- hverfa. Þar er troðist og þrefað og Veraldir á milli auðs og örbirgöar, sem samt þrífast hliö við hlið. Hér eru skartgripasalar á markaði i Bagdad með gullið næstum á færibandi. yfir síðan 1991 eru til fín verslunar- hverfi í Bagdad. Tískuverslanir þar gefa ekkert eftir sams konar versl- unum á Vesturlöndum. Viðskipta- vinirnir koma á fínu þýsku bílun- um sínum til að versla. Unga ríka fólkið fer á sína tískustaði að skemmta sér á kvöldin og drekkur viskí og horfir á Madonnu og Britn- ey Spears i stuði á stórum víd- eóskjám. I veitingahúsi handan göt- unnar óma gleðilætin frá kúrdísku brúðkaupi. Næturhrafnar geta orðið sér úti um afengi fram á morgun ef þeir eiga nóga dollara. Fyrir þá efn- uðu ríkir visst sjálfstæði í hófuð- borginni, þrátt fyrir að þar sé hálf- gildings stríðsástand. Flokksmenn fitna Viðskiptabannið hefur ekki kom- ið í veg fyrir auðsöfnun, fremur gert hana auðveldari. Smygl og svarta- markaðsbrask færðist í aukana og margir mökuðu krókinn á gjaldeyr- isbraski. Þegar undanþágur voru veittar á viðskiptabanninu 1996, þar sem leyft var að flytja út olíu fyrir matvæli og lyf, rann upp mikið gróskutlmabil og flokksgæðingar með Saddam í fararboddi urðu margfaldir miUjarðamæringar. Við- skipti við Sýrland, Jórdaníu og Tyrkland margfölduðust og Rússar og nokkrar Vestur-Evrópuþjóðir eiga mikil viðskipti við eitt olíuauð- ugasta land veraldar, írak. Þeir sem eru fylgispakir Baath- flokknum og tryggir Saddam for- ingja hans njóta góðs af og raka saman fé og lifa hátt. Auðmanna- hverfin stækka og i þau eru lögð kapalkerfi sem ná allt að 14 sjón- varpsrásum. Gervihnattasamband er samt bannað og farsímar illa séð- ir í landi þar sem stríðsástand gild- ir og tortryggni ræður ríkjum. En fínar verslunargötur og auð- mannahverfi sýna ekki sanna mynd af írak, síður en svo. Viðskipta- banniö og öll hervæðingin kemur illa niður á almenningi. Atvinnu- leysi og skortur er hlutskipti mikils tísku vandamál sem við er að stríða. Viðskiptabannið er eins og krabba- mein sem nagar þjóðlífið innan frá og kemur í veg fyrir að hægt sé að endurreisa þá innviði þjóðfélagsins sem eyðilagðir hafa verið og stofn- anir. eru máttvana. Fólkið reynir að þrauka frá degi til dags. I því ástandi eru draumar um frelsi og betra mannlíf fjarlægir. Oddur Olafsson blaöamaður Samkvæmt tilskipunum SÞ er innflutningur á hveiti og hrísgrjón- um miðaður við daglegar þarfir og ekkert þar fram yfir. Annar inn- flutningur á mat er ekki leyfður. Flestir atvinnuvegir eru í rúst og þarfir fólks eru meiri en nemur dag- skammti af kornmat. Það þarf fatn- að og húsnæði, vatn og rafmagn. Allt er þetta af skornum skammti, en hið eina sem er ódýrt er bensín, enda meira en nóg til af því í land- inu. 24 milh'ónir íraka lifa við ör- birgð. Þeir sem hafa vinnu verða að gera sér að góðu laun sem eru langt frá því að nægja fyrir daglegum nauðsynjum. Til dæmis hefur kenn- ari sem svarar 5 dollurum á mán- uði. Yfirgefnum flökkubörnum fjölgar óðfluga og samkvæmt upplýsingum franskrar mannúðarstofnunar, sem reynir að fylgjst með málum, eru nú 400.000 börn án skólagöngu sem er mikið í landi sem áður státaði af 100% barna sem nutu almennrar skólamenntunar. Foreldrar hafa al- mennt ekki efni á að senda börn sín í skóla og hafa því verið teknir upp gamlir siðir, að börnin læra af for- eldrum sínum, piltarnir gerast að- stoðamenn feðra sinna, það er að prúttað um verð á úrum frá Taílandi, kryddi að austan, skart- gripum, vídeótækjum, hnífum og sígarettukveikjurm frá Taívan og svo má lengi telja. Flestu eða öllu þessu er smyglað til landsins og hafa yfirvöldin lítil afskipti af þess- um verslunarháttum. Á sérstökum bókamarkaði eru fornbókasölur sem hafa erlend timarit og bækur til sölu, eða þær sem hafa hlotið náð hjá ritskoður- um Baathfiokksins. Bóksalan á þessum mörkuðum er fjörug. Til mun orðatiltæki í þessum heims- hluta sem segir að Egyptar skrifi bækur, Líbanar gefi þær út og írak- ar lesi þær. Bandarisk menning er ekki víðs fjarri á mörkuðunum. Sjóræningja- útgáfur af DVD Hollywoodmyndum gömlum og nýjum eru í þúsundatali á söluborðum. Þær koma frá Rúss- landi og Suðaustur-Asíu og er slik- um varningi yfirleitt umskipað í Dubai. Það styttir þeim stundirnar sem efni hafa á að eiga sýningar- tæki til að horfa á amerísku mynd- irnar og er hvíld frá ríkissjónvarp- inu sem sýnir lítið annað en áróður frá stjórnvöldum. Irakar sjá enga þversögn í því að halda upp á framleiðsluna frá Hollywood og fyrirlíta Ameríku Bush forseta. Eigandi tölvuverslun- ar, sem ræddi viö blaðamanninn sem fyrr er getið, sagði að hann og landar sínir hefðu ekkert út á bandarískan almenning að setja. Vandræðin stöfuðu öll frá Hvíta húsinu. Hann kvað fólkið vera þjóð- ernissinnað og vera annt um arfleið sína og siði. Hann gengur ekki að því gruflandi, fremur en aðrir írak- ar, að land þeirra er auðugt að nátt- úrugæðum, eiginlega ótakmörkuð- um þar sem olían er. En hvenær þjóðin fær að njóta þeirra gæða velt- ur á hvenær eiginlegur friður kemst á og ekki verður búið að leggja land- ið endanlega í rúst áður en gerðar eru upp sakir. (Aó mestu byggt á Le Monde) 58 ára gömul hjúkr- unarkona frá Berlín, ætlar að verða við hinstu óskum eigin- manns síns sálugs og senda öskuna af honum út í geim. Urte hefur þegar tryggt duft- kerlnu far með rússneskri eldflaug, fyrir milligöngu bandarísks fyrir- tækis, og þarf að greiða um eina milljón króna fyrir. Ekki verða send nema tiu grömm af ösku bóndans og kemst hún fyrir í hylki á stærð við varalit. Lagt verður upp i geimferðina í janúar á næsta ári og verður flaug- inni skotið frá rússnesku geimferða- miðstöðinni í Baíkonúr á sléttum Kasakstans. Dufthylkið fær að svífa umhverfis jörðina í flmm til sex ár. Þá taka geimkraftarnir til sinna ráða og splundra því og dreifist þá askan vítt og breitt um geiminn. Ekki ætlar Urte að fylgja jarð- neskum leifum eiginmannsins síð- asta spölinn og hún verður heldur ekki í Kasakstan að fylgjast með geimskotinu. Hún er nægjusöm kona og ætlar að gera sér upptöku af öllu saman að góðu. Handjárn vinsæl í bóli Þýskar konur eru alveg vitlausar í handjárn sem þær nota í ástar- leikjum í bólinu. Að minnsta kosti seljast handjárn eins og heitar lummur í fimm nýjum verslunum með hjálpartæki ástarlífsins sem sniðnar eru að þörfum og áhuga- sviði kvenna. „Hugarflugið setur meiri svip á kynlífslanganir kvenna en karla, þær nota ímyndunaraflið meira," segir Assia Tschernookoff, talskona kynlífsfyrirtækisins Beate Uhse AG. Handjárnin seldust upp á einum degi og segir talskonan það til merk- is um að konur yiti hvað þær vilji þegar skemmtiferðir í rúmið eru annars vegar. „Og þær eru ekkert feimnar við að ná sér í það," segir Assia Tschernookoff. Köttur veldur skilnaði Dómari nokkur á Taívan hefur veitt konu þar í landi skilnað af þeirri ástæðu að hún neitar aö deila rúmi með ketti eiginmanns sins. Hjónin hafa lengi deilt um kattar- skömmina og hefur það komið nið- ur á samlífi þeirra. Eiginmaðurinn var sakaður um að hafa ekki alið köttinn sinn al- mennilega upp þar sem hann leyfði dýrinu að pissa í hjónarúmið og hvar sem því sýndist annars staðar á heimili þeirra hjóna. „Hann neitaði að setja köttinn í annað herbergi. Þetta sýnir glögg- lega að hann skeytti engu um til- finningar systur minnar," sagði bróðir umræddrar eiginkonu í við- tali við sjónvarpsstöð á Taivan. Afmæli á öskuhaugunum Michael Wong- Sasso er sjálfsagt ekki eins og flestir sjö ára jafnaldrar hans. Hann dreymir ekki um að verða ruðnings- eða körfubolta- hetja þegar hann verður stór, heldur á hann þá ósk heitasta að verða öskukall. Af þeirri ástæðu hélt hann upp á sjö ára afmælið sitt um daginn á ösku- haugum við Los Angeles. Um fjörutíu vinir Michaels og for- eldrar þeirra komu í veisluna sem var að vísu haldin fjarri illa þefj- andi sorpinu, en engu að síður á landi öskuhauganna. Helstu áhugamál Michaels eru að elta öskubílinn um hverfið sitt og skoða ofan í öskutunnur. Hann seg- ist ætla í háskóla svo hann geti lært að aka öskubíl. „Ég hef gaman af stórum trukkum. Mér finnst gaman að koma ruslinu þangað sem þaö á heima og að gera heiminn hreinni," segir þessi stórhuga drengur.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.