Dagblaðið Vísir - DV - 10.12.2002, Blaðsíða 15

Dagblaðið Vísir - DV - 10.12.2002, Blaðsíða 15
ÞRTDJUDAGUR 10. DESEMBER 2002 15 I>V Menning Umsjón: Sílja Aðalsteinsdóttir silja@dv.is Auður Jónsdóttir var í liðinni viku tilnefnd til ís- lensku bókmenntaverðlaunanna fyrir ævisögu Halldórs Laxness, œtlaða börnum, í bókinni Skrýtnastur er maður sjálfur. DV bað tvo unga lestrarhesta að gefa sitt álit á bókinni. Þess má geta að „rauðu kaflarnir" sem Þorgeir talar um eru fræðslukaflar til hliðar við meginmál sem prentaðir eru með rauðbrúnu letri. Líka venju- legur maður DV-MYND TEITUR Mér fannst bókin um Dóra, Skrýtnastur er maður sjálfur, skemmtileg og vel skrifuð. í henni er fullt af skemmtilegum myndum af honum og fólkinu hans. Bókin fjallar um Halldór Laxness rithöfund og líf hans. Hann byrjaði að skrifa þegar hann var 7 ára gamall og ákvað fljótt að verða rithöfundur. Hann hafði lítinn áhuga á að vinna venjulega vinnu eða vera í skóla. Hann vildi bara skrifa og skrifaði alla ævi. En þó hann hafi ekki farið í skóla vissi hann miklu meira en margir sem voru búnir að vera lengi í skóla. Auður, sem skrifar bókina, var afastelpan hans Dóra og segir skemmtilega frá afa sínum. Hann var svolítið skrýtinn karl, soldið utan við sig en góður afi sem fannst gaman að tala við börnin. Hann var góður karl sem elskaði pönsur og klatta og vildi vera jafn góður við alla. Amma hans kenndi honum það. Og svo elskaði hann hundinn sinn, sagði að hann væri músíkalskur. Dóri var stundum utan við sig. Einu sinni gekk hann á Esjuna á aðfangadag og gleymdi að segja frá því. Fólkið hans var farið að hafa áhyggjur af honum þegar hann kom ekki heim í matinn. En Bókmenntir Auíw JfcWÍ&Uír það ævintýri endaði vel. Dóri var mikið úti að ganga með hundin- um sínum og elskaði að hlusta á fuglana og öll hljóðin í náttúr- unni. Hann var líka dótakall og átti marga skemmtilega hluti. Það er gaman að lesa allt í einu um manninn sem skrifaði bæk- urnar sem ég sé í hillunni heima á hverjum degi. Ég hef ékki lesið mikið eftir Dóra en las h'óðið Úng- língurinn í skóg- inum nokkrum sinnum upphátt fyrir pabba og mömmu. Það er skrýtið Ijóð en skemmtilegt. Þegar ég les einhvern tíma einhverja bók sem Dóri skrifaði er gaman að hafa lesið um hann. Þó hann hafi verið heimsfrægur rithöfundur var hann líka venjulegur maður. Edda Þöll Hauksdóttir, 13ára Auöur Jðnsdóttir: Skrýtnastur er maöur sjálfur. Hver var Halldór Laxness? Mál og menning 2002. Auöur Jónsdóttir Skrifar bók um afa sinn sem höföar bæöi til barna og fullorbinna. Dóri var prakkari í sér 5kwfrW5fcur "N er mowr sjátíUr Mér finnst bókin Skrýtnastur er maður sjálfur mjög skemmti- leg. Það eru margar fyndnar sögur í þess- ari bók og Dóri eða Halldór Laxness var dálítið sérstakur strákur. Mér fannst bókin best þegar hún fjallaði um Dóra sem lítinn strák. Til dæmis var góð sagan af því þegar hann stal sæl- gætinu úr tösku fínu konunnar sem kom í heimsókn i Laxnes. Það var einnig gaman að lesa um þegar hann vildi ekki svara í símann og lokaði meira að segja fyrir hann af því hann var að skrifa. Dóri hefur greinilega ver- ið svolítill prakkari í sér. Halldór Laxness hefur alltaf verið gamall maður í mínum augum. Þaö var svolítið skrýtið að lesa um hann sem lítinn strák. Hann var ótrúlega duglegur að lesa og skrifa þegar hann var lítill - ég held að krakkar séu ekki svona duglegir í dag. Dóri var líka skemmtilegur afi. Mér þótti samt skrýtið að hann skyldi vera matvandur þegar hann var fullorðinn. Hann sagði við Auði konu sína að hann borðaði ekki graut úr pappafernu því hann bragðist eins og grænsápa. Hann gat líka verið góður og skemmtilegur við börnin sín, gaf þeim sælgæti og átti fullt af flottum leikföngum. Sögurnar í bókinni eru margar skemmtilegar. Rauðu kaflarnir voru oft ágætir en nokkrir voru dálítið erfiðir, sérstaklega kaflar úr bókun- um hans. Þær á ég kannski eftir að lesa síðar. Það eru líka margar gamlar myndir í bókinni sem gam- an er að skoða. Skrýtnastur er maður sjálfur er fín bók sem krakkar hafa örugglega gaman af að lesa. Þorgeir Helgason, 10 ára Sagan öll? Með þriðja bindi af íslandi i aldanna rás ljúka Dlugi Jökulsson og samstarfsfólk hans ferðalagi sínu um sögu íslands á 20. öld. Til að lesendur fái einhverja hugmynd um umfang verksins má geta þess að bindin eru í stóru broti og alls um 1300 síður, þar af er síðasta bindið og það sem hér er til umfjóllunar stærst, yfir 500 síður. í þessum þremur bindum hefur verið dreginn saman óhemjumikill fróðleikur um ísland á 20. óld og er auðvelt að gleyma stund og stað við að skoða myndir, lesa gamlar fréttir eða rýna í samantektir fróðra manna um ýmsa þjóðlífsþætti. Er óhætt að fullyrða að bækurnar eiga eftir að verða mörgum dægrastytting og ótaldir þeir skólanemar sem þangað leita með ritgerðarverkefni sín ] í hinum ýmsu námsgreinum. Fyrir utan að vera fróðleiksnáma er bók- in hinn eigulegasti prentgripur og hefur prentun á myndum tekist sérstaklega vel. í því sambandi skal bent á myndir sem er rað- að meö reglulegu millibili á sérstakar mynda- síður og bregða upp svipmyndum af líðandi stund, tísku og tíðaranda Mikill fengur er að afmörkuðum yfirlitsköfl- um þar sem ýmsum þjóðlífsþáttum, einkum menningarmálum, eru gerð skil í stuttu, hnit- miðuðu máli. Að öðrum slíkum köflum ólöstuð- um var fróðlegt að lesa um djassinn og dægur- tónlistina. Hins vegar olli samantekt um efna- hagsmál vonbrigðum, þar hefði að ósekju mátt kafa dýpra og ítarlegar ofan í hlutina. Af bráð- skemmtilegum samantektum má nefna deilurn- ar um niðurrif gamalla húsa, byltingarhópana sem störfuðu til vinstri við Alþýðubandalagið og keðjubréfafárið sem allir ætluðu að stór- græða á. Þar er höfundur í essinu sínu. Einnig má nefna greinargóðar úttektir á Hafskipsmál- inu, kvótakerfinu og inngöngunni í EES. Yfirleitt er hægt að samþykkja mat höfundar á vægi atburða og ekki verður í fljótu bragði bent á alvarlegar gloppur í þeim efnum. Þó verður ekki hjá því komist að benda á eitt afleitt dæmi um IQ76 SAG,\ t.ANDS OG I'IÓDAR AR VRÁ ÁRl vanmat á mikilvægum atburðum en það er með- ferðin á síðasta þorskastríði íslendinga og Breta, 200 mílna stríðinu. Það fær um tvær og hálfa síðu af texta og er hluti af honum tekinn í yfirlit yfir fyrri átök þjóðanna um flskveiðilög- söguna. Átökin 1976 eru afgreidd í eins konar annál þar sem atburðir eru raktir í tímaröð og fer mest fyrir átökunum á miðunum. Það er engu líkara en gersamlega hafi farið fram hjá höfundi og ritsrjóra aö hér voru að gerast mik- ilvægir atburðir. Þetta er í eitt skiptið frá lok- um síðari heimsstyrjaldar sem tvö vestræn ríki slitu stjórnmálasambandi og í marga mánuði var starfsemi mikilvægustu valdastofnunar vesturveldanna, NATO, að nokkru undirlögð átökum Breta og íslendinga með tilheyrandi fundahöldum, þrasi og baktjaldamakki. Auk þess komu Sovétmenn flestum á óvart með af- stöðu sinni í deilunni þótt lágt færi, enda í litlu samræmi við viðtekin kaldastríðsviðhorf. Að atburðir sem þessir fá svipað textarými og deilur tveggja kverúlanta í Skerjafirði um stærð bílskúrs er í hæsta máta sérkennilegt. Svipaða sögu er að segja um leiðtogafund þeirra Reagans og Gorbatsjovs í Höfða. Um hann hefði gjarnan mátt vera ítarlegri efnis- leg umfjöllun. Hörmulegir atburðir svo sem morð og önnur óhæfuverk eru hluti af sögu okkar og um slíka atburði ber að fjalla með viðeig- andi hætti. Samantektin um Geirfinnsmál- ið sem reyndar dreifist á alla bókina er gott dæmi um fyrirmyndarumfjöllun um slíkt mál enda eitt umfangsmesta sakamál síðari tíma og að meira eða minna leyti enn þá óuppgert. í ýmsum öðrum tilfell- um eru hins vegar frásagnir af glæpum og afbrotum með þeim hætti að engu er líkara en verið sé að velta sér upp úr þeim. Þrátt fyrir það sem hér hefur verið tínt til er ísland í aldanna rás í heild af- bragðsrit og höfundum sínum og útgef- anda til sóma. Guðmundur J. Guðmundsson lllugi Jökulsson o.fl.: ísland í aldanna rás 1976-2000. JVP útgáfa 2000. Ég er slanga Myndabókin Ég er slanga er ekki bara bók með fjörugum og litríkum myndum Höllu Sólveigar Þorgeirsdóttur, hún er líka kennslubók í leikfimi! Síðu eftir síðu fylgj- umst við með hvemig dýrin gera og prófum að gera eins: urra hátt eins og ljónið, stinga hausnum í sandinn eins og strúturinn, fljúga eins og örninn, skjóta upp kryppu eins og kisa, hoppa eins og froskur, reisa brjóstið og sveifla hreifunum eins og selurinn, draga hausinn undir sig eins og skjaldbakan, reisa höfuðið og hvæsa eins og slangan, sveifla rana eins og flll og slaka á eins og hvolpur- inn. Höfundurinn, Birgir Þ. Jóakimsson, er jógakennari eins og glöggt má sjá á hug- myndunum og úrvinnsla Hóllu Sólveigar er frumleg og skemmtileg. Bjartur gefur út. Raggi litli í Súkkulaðilandi RaggiJitH í Súkkulaðilahdi Haraldur S. Magnús- son hefur bætt við bók í safhið um Ragga litla og Brian Pilkington mynd- skreytir. Hér fer Raggi í heimsókn til Fúsa frænda og Erlu frænku. Þau eru rosalega góð við Ragga og leyfa honum að sprella að vild. Fúsi er meira að segja stundum of góður við Ragga því hann gefur honum svo mikið sæl- gæti. „Ef þú heldur áfram að borða svona mikið súkkulaði breytist þú í súkkulaði- strák," segir Erla fænka, og það er einmitt það sem gerist eina nóttina í draumi - eða öllu heldur martröð - Ragga litla. Höfundur gefur bókina út sjálfur. Jólahreingerning englanna Englarnir Trú, Von og Kærleikur hitta alls konar fígúrur þegar þeir eiga að vinna það erfiða verkefhi að taka til í veröldinni fyrir jól- in í sögunni Jólahrein- gerning englanna eftir Elínu Elísabetu Jó- hannsdóttur. Þeirra á meðal eru Hrekkjalóm- ar, litlir, rauðir og boltalaga með úfið hár og margar tennur, illkvittnir á svip og strang- lega bannaðir í öllum leikskólum og skólum, Frekjudósir, litlar grænar dósir með bláa fætur og áberandi framtennur sem hafa skelfileg áhrif á hvern þann sem þær setjast á og Prakkarastrik, hvít strik með græna fætur og rauðar hendur, mjög prakkaraleg á svip, sem geta fengið börn til þess að gera hluti sem þeim dytti annars alls ekki í hug að gera! Eins og má geta sér til lenda englarnir í óttalegu basli við þessi gerpi. Teikningar í bókinni eru eftir Bua Kristjánsson myndlist- armann. Skálholtsútgáfan gefur hana út. Undraland Astridar Allir sem unna bók- urn Astridar Lindgren munu fagna lítilli bók sem ber heitið Undra- land minninganna og geymir minningar þess- arar ástsælu skáldkonu. Lengsta frásögnin er af foreldrum hennar, Samuel August frá Sevedstorp og Hönnu í Hult, hvernig þau sáust fyrst og hvernig kynni þeirra þróuðust hægt og hægt. Sú saga, segir Astrid, „býr yfir meiri ást en nokkur bók sem ég hef lesið". Svo geta lesendur skemmt sér við að bera bernskuminningar Astridar saman við bæk- urnar sem þeir þekkja best; einnig er gaman að skoða hugmyndir hennar um bamabækur og hlutverk þeirra. Halla Kjartansdóttir þýddi bókina en eftir- mála ritar Silja Aðalsteinsdóttir um Astrid Lindgren. j 1 ,. 1 . ,,

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.