Dagblaðið Vísir - DV - 24.01.2003, Síða 21

20

.. ■.■■■i.wam:'s,is?s- . -yíiwiwjfctat
FÖSTUDAGUR 24. JANÚAR 2003

FÖSTUDAGUR 24. JANÚAR 2003
< *
Útgáfufélag: Útgáfufélagiö DV ehf.
Framkvsmdastjóri: Örn Valdimarsson
Aóalritstjóri: Óli Björn Kárason
Ritstjóri: Sigmundur Ernir Rúnarsson
Aóstoöarritstjóri: Jónas Haraldsson
Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar, blaðaafgreiösla, áskrift:
Skaftahlíö 24,105 Rvík, sími: 550 5000
Fax: Auglýsingar: 550 5727 - Ritstjórn: 550 5020 - Aðrar deildir: 550 5749
Ritstjórn: ritstjorn@dv.is - Auglýsingar: auglysingar@dv.is. - Dreifing: dreifing@dv.is
Akureyri: Kaupvangsstræti 1, sfmi: 462 5000, fax: 462 5001
Setning og umbrot: Útgáfufélagiö DV ehf.
Plötugerö og prentun: Arvakur hf.
DV áskilur sér rétt til að birta aösent efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgialds.
DV greiöir ekki viömælendum fýrir viðtöl viö þá eða fýrir myndbirtingar af þeim.
Aðgerðir gegn atvinnuleysi
Atvinnuleysi er aö aukast og
veldur aö vonum áhyggjum. Nýj-
ustu atvinnuleysistölur Vinnumála-
stofnunar frá því í gær sýna að alls
eru 5804 skráöir atvinnulausir á
landinu, 3074 karlar og 2730 konur.
Þetta er talsverð aukning frá því í
desember en í lok síðasta mánaöar voru 5071 á atvinnuleys-
isskrá á landinu, 2626 karlar og 2445 konur. Atvinnulausum
hafði þá fjölgaö um 489 miðað við mánuðinn á undan.
Á bak við þessar tölur eru einstaklingar og fjölskyldur í
vanda, fólk sem vill vinna fyrir sér og sínum en fær ekki
störf. Þróunin undanfarið hefur því haft áhrif á marga.
Eðlilegt var því að ræða það ástand, sem er að skapast, á
Alþingi, en Guðmundur Árni Stefánsson alþingismaður
vakti athygli á því í fýrradag að nær 6 þúsund manns væru
atvinnulaus. Þingmaðurinn gat þess að staðan væri verst
hjá ungu fólki en um tíundi hluti 16-24 ára karla væri at-
vinnulaus. Hann taldi líklegt að atvinnuleysi væri meira en
opinberar tölur gæfu til kynna því að mati sérfræðinga
dragi ákveðinn hópur fólks að skrá sig án vinnu, t.d. fólk
með mikla menntun. Ásta Ragnheiður Jóhannesdóttir al-
þingismaður hefur einnig vakið athygli á því að atvinnu-
leysið nú sé ööruvísi en oft áður því það bitni á öllum hóp-
um, líka menntafólki.
Verkalýðssamtök hafa undanfarið lýst áhyggjum sínum
af auknu atvinnuleysi og vísbendingum um að það muni
aukast á næstu mánuðum. Hagdeild ASÍ telur, svo dæmi sé
tekið, að allt bendi til þess að atvinnuleysi minnki ekki fyrr
en líða tekur á næsta ár. Áhrifa stóriðjuframkvæmda, sem
vissulega munu hafa víðtæk áhrif á efnahagslíf þjóðarinn-
ar, taki ekki að gæta á vinnumarkaði fyir en á síðari hluta
næsta árs. Hjá hagdeildinni kemur fram að atvinnuleysi
eykst um allt land, hraðar á höfuðborgarsvæðinu en á
landsbyggðinni.
Samtök atvinnulífsins eru ekki síður áhyggjufull en
verkalýðssamtökin og hafa ekki síst áhyggjur af þróun pen-
ingamála í landinu, þróun gengis og raunstýrivaxta. Sam-
tökin benda á að gengi krónunnar hafi hækkað það mikið
að verulega þrengi að samkeppnisstöðu atvinnulífsins. Því
sé nauðsynlegt að stuðla að lækkun á gengi krónunnar með
því að lækka stýrivexti Seðlabankans. Þeir séu of háir,
verðbólga lítil og slaki á vinnumarkaði. Verði ekkert að
gert, segja talsmenn samtakanna, geti atvinnuástandið orð-
ið mjög slæmt síðar á árinu og á næsta ári.
Viðvörunarbjöllur hringja, einstaklingar og samtök
þeirra jafnt sem fulltrúar atvinnulífsins kalla á aðgerðir.
Vissulega skipta væntanlegar stóriðjuframkvæmdir miklu
en talsverður tími mun líða þar til þær fara að hafa veru-
leg áhrif. Því þarf að brúa bilið. ASÍ óskar eftir tímabundn-
um aðgerðum, svo sem frekari vaxtalækkun og aögerðum
til að örva hagkerfið fram að stóriðjuframkvæmdunum.
Ríkisstjórnin er sér meðvitandi um ástandið. Páll Péturs-
son félagsmálaráðherra svaraði fyrir hennar hönd í þing-
umræðunum í fyrradag. Hann sagði stjórnina vilja flýta út-
boðum og koma verklegum framkvæmdum í gang sem
fyrst. Páll benti meðal annars á að samgönguráðherra hefði
sent undirstofnunum sínum sérstök ummæli um þetta. Þá
sagði ráðherrann að Atvinnuleysistryggingasjóður væri til-
búinn að styrkja átaksverkefni sem sveitarfélög eða fyrir-
tæki vildu leggja í. Jafnframt væri reynt að stýra atvinnu-
leyfum til útlendinga.
Beita þarf öllum tiltækum ráðum til þess að sporna við
því böli sem atvinnuleysi er. Vegna slaka í atvinnulífi og
nánast engrar verðbólgu er hægt að auka opinberar fram-
kvæmdir og brúa þannig bil þar til áhrifa stóriðjufram-
kvæmda fer að gæta en síðast en ekki síst er horft til frek-
ari lækkunar vaxta til að bæta skilyrði fyrirtækjanna.
Jónas Haraldsson
21
DV
Skoðun
Drottinn, gef þeim góðar stundir
Gísli S.
Einarsson
frambjóöandi
Samfylkingarinnar í
Norðvesturkjördæmi
Kjallari
O, Drottinn gef þeim
ölium góðar stundir, skipi
og mönnum, í Jesú nafni,
amen. - Þetta er brot
úr gamalli sjóferðabæn
og einnig endir greinar í
Brimfaxa eftir Einar
Georg Einarsson sem
hann flutti sem ræðu á
sjómannadegi 2002
í Útskálakirkju.
Ég flnn sama þemað og hugsunina
sem vaknar í eigin huga við lestur
þessarar frábæru ræðu með sama
þunga og þegar ég horfði á kvikmynd
Baltasars Kormáks „Hafið“.
Lýsingin á því hvemig atburðimir
gerast þegar kvótinn er seldur brott
úr fiskiþorpinu, samruni einhvers
stærri aðila hefur gleypt kvótann og
náunginn sem seldi flytur brott úr
byggðinni eftir að hafa kippt lífs-
grundvellinum undan gömlum félög-
um getur ekki verið skýrari.
Leiguliðar og einkavæðing
í hvert skipti sem fiskveiðistjóm-
armálum er velt upp til skoðunar
kemur áður en varir upp hugsun um
kúgun og lénsskipulag fyrri alda í
því formi að sjómaðurinn frjálsi,
triilukarlinn og skipstjórinn sem
sótti sjó með gleði eru nú sambæri-
legir ánauðugum leiguiiðum aðals-
manna.
Kvótakerfið er þannig í fram-
kvæmd. Sægreifar selja kvóta „sam-
eign þjóðarinnar“ vegna þess að
mönnum er aðeins skylt að veiða
hluta úthlutaðra heimilda. Samið er
um skertan hlut til sjómanna og ef
röndótt sjónvarp og
brakandi útvarp allt á
sömu bókina lært en
stjómvöld strjúka kjúk-
ur og þykjast vera að
hugsa upp „byggða-
stefnu“.
Eina lausnin
Það verður að skila
til baka aflaheimildum
til þjóðarinnar. í dag
getur engin endurnýjun
átt sér stað í atvinnu-
greininni. Þegar svo er
komið er það reynslan
að þá er skammt í
mikla hnignun.
Þess vegna verður að
snúa við; það þarf ekki
að skipta um hest, bara
að láta hann ekki drep-
ast í ánni. Frændur
okkar Færeyingar átt-
uðu sig á hvað var að
gerast; þeir þurftu að-
eins þrjá mánuði til að
leggja af kvótakerfið
sem var að eyða fiski-
stofhum með geðveikis-
legri framkvæmd þess.
Okkur ætti ekki að
verða skotaskuld úr því
að koma á breytingum á
skömmum tíma þó að
framkvæmdin geti tekið
nokkur ár. Ég sem þessi
orð skrifa er alinn upp
við sjó. Á mér brenna
umsagnir þeirra sem í
,Samið er um skertan hlut til sjómanna og ef þeir makka ekki rétt ég^g^iltóTerið'Teð
þá er skipið bundið og sjómönnum sagt upp og það er svo kallað neinn pempíuhátt þegar
. . ° gg reyni aö lýss því sgiti
hagrœðing. Við þessu er aðeins hœgt að segja: Sveiattan!“ ég sé vera að gerast.
Lausnin, kæru lands-
þeir makka ekki rétt þá er skipið
bundið og sjómönnum sagt upp og
það er svo kaliað hagræðing. Við
þessu er aðeins hægt að segja: Svei-
attan!
Það er ekki unnt annað en að taka
undir orðrétta tilvitnun í umrædda
grein - Allir hólmsteinar þessa lands
láta sig dreyma um fáeina vellauð-
uga einstaklinga og blásnauða, rétt-
indalausa alþýðu. Með því fyrir-
komulagi geta þeir riku fært aum-
ingjunum gjaflr á jólum.
Er furða þótt fólk skilji ekki fyrr
en skellur í tönnum, það er fariö með
framkvæmd flskveiðistjómunarkerf-
isins á þann hátt, að lymskufullar aö-
gerðir koma ekki í Ijós fyrr en allt er
um garð gengið. Eftir situr fólkið í
sjávarbyggðunum með sárt ennið; at-
vinnulaust og með verðlausar eignir,
léleg skilyrði fyrir gagnaflutning,
menn, felst í því að setja af núverandi
ríkisstjórn sem er handbendi fárra
ríkra við framkvæmd fiskveiðistjórn-
unarkerfisins.
Stefna Samfylkingarinnar er klár,
hún er ekki einfold, en skilvirk. Öll
vel rekin útgerð mun halda áfram og
nýliðun eiga sér stað og þjóðin á auð-
lindina raunverulega. - Hvílum nú-
verandi valdhafa og kjósum Samfylk-
inguna í vor.
Já, við hvað statfa mótmœlendur?
Una Margrét
Jónsdóttir
dagskrár-
geröarmaöur
Geir R. Andersen skrifar
iesandabréf í DV, mánu-
daginn 20. janúar, undir
heitinu „Hvaö starfa mót-
mælendur?" og er hann
mjög hneykslaður á þeim
sem mótmæla fyrirhuguö-
um virkjunum. Orðrétt
segir hann: „Mótmælend-
ur tárast og hrópa: Við
eigum landið. Þeir eru þó
varla nema svo sem
1500 eða 2000.“
Þetta er all-sérkennilegur reikn-
ingur hjá Geir þvi samkvæmt skoð-
anakönnun Fréttablaðsins fyrir
nokkrum dögum eru um 35% íslend-
inga andvíg Kárahnjúkavirkjun. Ef
reikningur Geirs er réttur er öll is-
lenska þjóðin því aðeins 6-7000
manns. Eru þetta mikil tíðindi og
þyrfti Geir að tilkynna manntals-
skrifstofum um þetta.
Bókvitið og askarnir
En Geir heldur áfram - „En við
hvað starfa mótmælendumir? Með
nokkurri vissu má segja að þama
séu a.m.k. ekki mjög arðbærir
starfsmenn. Eitthvað um náms-
menn, eitthvað af listamönnum,
myndatökumenn og svo atvinnu-
mótmælendur. Em þetta íslending-
amir sem ætla að færa okkur fram-
tíðina með smáiðnað á silfurfati?“
Það era þessi orð sem ég vildi
gjarnan taka til athugunar. Þau
minntu mig á gamalt máltæki sem
var í hávegum haft á þeim tíma þeg-
ar niðurlægingin var sem mest á ís-
landi og menn gátu ekki ímyndað sér
að nokkuð væri gagnlegt, nema að
Mótmœli á Austurvelli. - „Það er út í hött að reyna að
telja fólki trú um að annars vegar séu þeir sem mót-
mœla virkjunum og hins vegar skattgreiðendumir, “
segir greinarhöfundur m.a.
moka flór og kemba uil: „Ekki verður
bókvitið í askana látið.“ Nú á dögum
brosum við góðlátlega að þessu mál-
tæki, það er arfur frá þeim tíma þeg-
ar fólk vissi ekki betur. En greinilega
er þessi trú ekki með öllu útdauð, að
minnsta kosti er Geir R. Andersen á
sömu braut þegar hann talar af fyrir-
litningu um nám og listir.
„Því spyr enginn hvað þetta fólk
starfar?" spyr Geir, og heldur greini-
lega, að fólk mundi fara mjög hjá sér
við það að viðurkenna að það væri í
námi eða starfaði við listir. Mér er
spum: fer Geir R. Andersen ekki til
læknis þegar hann veikist? Veit
hann ekki að læknar voru einu
sinni námsmenn? Vill hann ekki að
hús séu byggð á íslandi? Veit hann
ekki að byggingaverkfræðingar og
arkitektar voru einu sinni náms-
menn? Vill hann kannski ekki hafa
neina skóla á íslandi? Ekki er það
hægt án námsmanna. Og veit Geir
ekki að þeir stjómmálamenn sem
hann virðir mest, þeir sem vOja láta
reisa Kárahnjúkavirkjun, þeir til-
heyrðu einu sinni þessum skammar-
lega flokki. — Þeir vora allir náms-
menn á sínum tíma.
Þrautseig goðsögn
Sú goðsögn ætlar að verða
þrautseig, að nám sé lítilsvert dund
og námsmenn hafi ekkert að gera.
Samt er erfitt að sjá hvemig þjóðfé-
lagið ætti að geta þrifist ef enginn
lærði neitt. Önnur goðsögn er þó
enn þrautseigari: sú trú að list sé
ómerkilegt dútl, eitthvaö sem í
hæsta lagi megi hafa sem tóm-
stundagaman.
Þeir sem þusa út í listamenn
vildu samt fæstir vera án listar ef á
ætti að herða. Listin er hluti af lífi
okkar flestra, hún birtist okkur í
styttum á torgum, myndum á veggj-
um, tónlist sem hljómar í útvarpi,
leikritum og bíómyndum sem við
forum að sjá, bókum sem við lesum,
lögum sem sungin eru til hátíða-
brigða. Lifið yrði snautt ef listin
hyrfi, um það eru flestir sammála.
En að borga fyrir hana? Og kalla
þetta vinnu? Hvílíkt óskapa
hneyksli. Nei, þá er nú betra að hafa
gamla lagið, láta listamennina lepja
dauðann úr skel meðan þeir lifa svo
að aðrir geti grætt á þeim eftir að
þeir era dauðir.
Þriðja stéttin sem Geir nefnir eru
myndatökumenn. Sennilega á hann
þar við ljósmyndara og kvikmynda-
tökumenn, en það er óljóst af hverju
hann telur þá stétt eitthvað fyrirlit-
legri en aðrar. Geir hefur þó sjálfur
verið blaðamaður. Vill hann ekki
hafa ljósmyndir í blöðum? Er hlut-
verk ljósmyndarans svona miklu
ómerkilegra en hlutverk blaða-
mannsins? Vill Geir ekki hafa sjón-
varp? Hvernig getur það þrifist án
myndatökumanna?
í fjórða lagi nefnir Geir „atvinnu-
mótmælendur". Ég verð að viður-
kenna að þá stétt kannast ég ekki
við. Hvar eru fólki borgaðir pening-
ar fyrir að mótmæla? Getur Geir
sagt okkur það?
Sumt í grein Geirs er ekki svara
vert, eins og þegar hann kallar mót-
mælendur „hryðjuverkamenn" og
viðurkennir þó í sömu setningu að
mótmælin hafi verið friðsamleg. I lok
greinar sinnar segir hann: „t uppsigl-
ingu era vaxandi vandamál vegna of-
dekurs og þjónkunar við ríkisáskrift
styrkja til atvinnumótmælenda gegn
framfærendum sínum, skattgreiðend-
um.“ Ég vil benda honum á það, að
listamenn og myndatökumenn borga
sína skatta alveg eins og aðrir, og
námsmenn eru í námi til þess að fá
seinna sæmilega launaða vinnu og
geta borgað skatta. Það er út í hött að
reyna að telja fólki trú um að annars
vegar séu þeir sem mótmæla virkjun-
um og hins vegar skattgreiðendurnir.
Úr öllum stéttum
Ástæðan fyrir þvi að ég ákvað að
svara grein Geirs er sú, að svipað
viðhorf hefur mátt lesa út úr ýmsum
öðrum greinum sem skrifaðar hafa
verið til stuðnings Kárahnjúkavirkj-
un: að það séu bara einhverjir lista-
menn og menntamenn í Reykjavik
sem séu á móti virkjunum af því að
þetta fólk hafi hvort sem er ekkert
að gera.
Ég vil í fyrsta lagi benda Geir og
skoðanasystkinum hans á það, að
þeir sem mótmæla virkjunum eru
úr öllum stéttum og stunda eða hafa
stundað margs konar vinnu. í öðra
lagi vil ég ráðleggja þeim að kynna
sér störf listamanna og mennta-
manna, þá gæti farið svo, að sumum
þætti nóg um vinnuálagið. Það við-
horf að bókvitið verði ekki í askana
látið ætti að heyra sögunni til. Það
er kominn tími til að viö losum okk-
ur við það viðhorf, og það verðum
við að gera ef við viljum kallast nú-
tímaleg þjóð.
Sandkom
Pœling
Það kom mörgum á
óvart að Ellert B. Schram
skyldi ekki segja sig úr
Sjálfstæðisflokknum um
leið og hann ákvað að fara
í framboð fyrir Samfylking-
una. Ellert var hins vegar
hreint ekki á því og sagði að hann
teldi formsatriði á borð við flokks-
skírteini vera algjört aukaatriði í
þessu sambandi. Leitt hefur verið
líkum að því aö þetta sé ekki endi-
lega niðurstaða sem Ellert hafi kom-
ist að eftir mikla ígrundun heldur
eigi þessi ummæli hans sér þá ein-
fóldu skýringu að hann sé orðinn
svo vanur því að hugsa upphátt...
Tenging
Og þama er auðvitað komin teng-
ing Ellerts við Samfylkinguna! Ingi-
björg Sólrún Gísladóttir forsætis-
ráðherraefni hefur oft gagnrýnt
stjómmálaumræðu á íslandi og orð-
Ummæli
Aðgerða krafist
„Bæjaryfirvöld
eiga almennt
ekki að vafrast í
atvinnurekstri,
allra síst þegar
vel árar og eftir-
spurn er eftir vinnuafli. Þegar hins
vegar horfir sem nú gerir eiga þau
skilyrðislaust að láta til sína taka.
Því er mál til komiö að bæjarstjóm
ísafjarðarbæjar bretti upp ermarn-
ar, stuðli að stofnun nýrra fyrir-
tækja og vinni markvisst að þvi að
fá fyrirtæki til bæjarins."
Ritstjórnarbréf Baejarins besta
á ísafiröi.
sandkorn@dv.is
að það þannig, að stjómmála-
mönnum ætti að leyfast að
hugsa upphátt. Mörg ár era
síðan Ingibjörg notaði þetta
orðalag á Álþingi og spum-
ing hvort hún hafi séð fyrir
að hún yrði áratug síðar á
framboðslista með sjálfum
höfundi greinaflokksins
„Hugsað upphátt" ...
Spœling
Önnur ummæli Ellerts vöktu at-
hygli, nefnilega þau, að þar sem
Einari Karli Haraldssyni hefði ver-
ið lofað 5. sætið í Reykjavík-suður
hefði ekki verið annað að gera fyrir
uppstillingarnefnd en að standa við
það tilboð, þótt hann sjálfur hefði
helst kosið það sæti. „Orð skulu
standa," sagði Ellert og þáði 6. sæt-
ið norðanmegin - en þar sat Eiríkur
Bergmann Einarsson, sem taldi sig
hafa sambærilegt loforð fyrir sínu
sæti og Einar Karl, en það var ekki
vandamál...
Á móti straumnum
„Rétt eins og íslensk sjávarút-
vegsfyrirtæki geta notið góðs af því
að vera virkir þátttakendur í
rekstri sjávarútvegsfyrirtækja er-
lendis geta íslensk sjávarútvegsfyr-
irtæki notið góðs af erlendri fjár-
festingu og erlendri þekkingu á
ýmsum sviðum sjávarútvegs og
tengdra atvinnugreina. Bann við
erlendri fjárfestingu í sjávarútvegi
er því tímaskekkja sem til lengri
tima litið skerðir samkeppnishæfni
íslenskra sjávarútvegsfyrirtækja á
alþjóðlegum vettvangi, og þar með
greinarinnar í heild.“
Úr forystugrein Viöskiptablaósins.
Örlagaþrungnir spádómar
Ragnar
Arnalds
fyrrverandi
alþingismaður
Ritstjóri DV, Sigmundur
Ernir, kvartar yfir því í
leiðara 16. jan. si. að
þjóðin sé hikandi í af-
stöðu sinni til ESB-aðild-
ar. „Það er eins og þjóðin
þori ekki að taka af skar-
ið á meðan stjórnmála-
menn keppast við að
flækja hana í flaumi orð-
anna,“ skrifar hann held-
ur mæddur, enda fer
hann ekki dult með
áhuga sinn á aðiid.
Á einu ári hefur afstaða lands-
manna til ESB-aðildar gjörbreyst. í
ársbyrjun liðins árs sýndi skoðana-
könnun Gallup að 63% þeirra sem
afstöðu tóku voru hlynntir aöild en
37 % voru á móti. Á liðnu sumri
voru fylkingar álika stórar en í
könnun sem Fréttablaðið birti dag-
inn áður en leiðari DV fór á þrykk
vora aðeins 36% hlynnt aðild en
64% á móti. Nú er það svo að aldrei
fyrr hefur jafn mikiö verið ritað um
hugsanlega ESB-aðild íslands, kosti
hennar og galla, eins og einmitt á
liðnu ári. Svo er að sjá að fólk verði
þeim mun fráhverfara aðild því bet-
ur sem það kynnist málavöxtum.
Annars flokks þjóð?
Ritstjórinn spyr stórra spuminga
í leiðara sínum og gefur í skyn að
þjóðir sem ekki gangi í væntanlegt
stórríki ESB verði „annars flokks í
Evrópu". Þetta er eitt af mörgum
slagorðum sem sífellt dynja á íslend-
ingum. Svo er þó að sjá að inni-
haldsrýrar upphrópanir af þessu
tagi hafi óveruleg áhrif á lands-
menn. Þeir gera sér ljóst að hver
þjóð metur það út frá eigin hags-
munum hvort skynsamlegt sé að
ganga í ESB. Þjóðir í austanverðri
álfunni flykkjast í ESB í von um
efnahagslegan ávinning. En íslend-
ingar eru í allt annarri stöðu. Hag-
þróun hefur verið örari hér en al-
mennt gerist í ESB og atvinnuleysi
miklu minna. Okkur hefur einfald-
lega vegnað betur undanfarin þrjá-
tíu ár utan Evrópusambandsins en
ríkjunum innan ESB.
Það er bæði langsótt og fjarstæðu-
kennt að íslendingar verði annars
flokks þjóð, þótt þeir standi áfram
utan ESB. Þeir eru einmitt í fremstu
röð vegna þess að þeir gengu ekki í
Evrópubandalagið fyrir 30 árum um
leið og Danir og Bretar og höfðu því
vald til að helga sér víðáttumikla
fiskveiðilögsögu þvert á vilja ESB-
ríkjanna. En þeir yrðu ekki lengi í
fremstu röð ef þeir afhentu stofnana-
bákni ESB yfirráðin yfir fiskimiðum
sínum og væru knúnir til að deila
0
-4
auðlindum sínum með sjávar-
útvegsríkjum ESB sem einmitt 10
um þessar mundir neyðast til
þess að skera niður þorskkvóta n
sinn um nærri helming vegna
lélegrar fiskveiðistjómar.
Óbærilegur þrýstingur 6
í leiðara ritstjórans gætir n
einkennilegrar örlagahyggju
þegar hann segir: „líklega era
það ekki íslendingar sem ráða 2
því hvort þeir ganga í Evrópu-
sambandiö á næstu árum held-
ur er sennilegt að það gerist af
sjálfu sér.“ Hvað á hann yið
með þessum orðum? Á hann
við það fyrirbæri sem loðir við
Evrópusambandiö að ekki sé
tekið mark á þvi þótt þjóðir
hafni aðild að ESB í þjóðarat- —
kvæði. Ef þjóð segir nei er ein-
faldlega beðið færis og síðan kosið
aftur.
Norðmenn hafa tvívegis fellt að-
ildarsamning. Samt er rætt um að
þriðja atkvæðagreiðslan verði innan
tíðar. Danir felldu Maastrichtsamn-
inginn. En það dugði ekki til. Þar
var bara kosið aftur. Það sama gerð-
ist á írlandi á liðnu ári. Reglan varð-
andi ESB er því sú: ef þjóð segir nei
er einfaldlega kosið aftur. En ef þjóð
segir já þá verður það aldrei aftur
tekið.
Felst það kannski í orðum rit-
stjórans aö þrýstingurinn frá ESB
verði svo óbærilegur að íslendingar
fái ekki við neitt ráðið? Og er hann
þá ekki einmitt að visa til nýjustu
krafna ESB á hendur íslendingum? í
EES-samningnum var samið um
greiðslur íslendinga til ESB í fimm
Hagvöxtur á íslandi
o
Csl
07
07
r— oo 07 o •h
00 00 00 07 07
07 07 07 07 07
tH xH vH t—I x—I
CpxtlOlONOOOlOH
0707070707070700
0707070707070700
t—ItHtHt—ItHt—It—icncn
CM O
O
CNl
1! co
o
o
CM
„Hagþróun hefur verið örari hér en almennt gerist í
ESB og atvinnuleysi miklu minna. Okkur hefur ein-
faldlega vegnað betur undanfarin þrjátíu ár utan Evr-
ópusambandsins en ríkjunum innan ESB. “
ár, eitt hundrað milljónir króna á
ári. En þegar árin fimm voru liðin
stóð ESB ekki við samninginn held-
ur krafðist þess að greiðslumar
héldu áfram.
Vaxandi vandi ESB
Við stækkun ESB og inngöngu tíu
nýrra aðildarríkja, sem mörg hver
hafa um langt skeið haft samninga
við ísland um gagnkvæman mark-
aðsaðgang og tollfrelsi og hverfa nú
inn fyrir tollmúra ESB, hefur vakn-
að sú spuming hvort ekki yrði um
óbreyttan markaðsaðgang að ræða
milli íslands og þessara ríkja, þ.e.
óbreytt ástand í tollamálum. En þá
kemur Evrópusambandið og reynir
að nýta sér tækifærið sem því býðst,
þegar nýju aðildarríkin neyðast til
að afhenda ESB samningsumboð
sitt, til að reyna að þvinga íslend-
inga til greiðslu á 38 sinnum hærri
framlögum en samið var um í ESB-
samningnum.
Við útvíkkun ESB til austurs fyll-
ast forvígismenn þess hroka. Þeim
finnst að þeir geti krafist hvers sem
er af íslendingum og Norðmönnum í
krafti veldis sins.
Min spá er sú að nýbyrjað ár
verði ekki jafn ánægjulegt fyr-
ir ESB og þeir eiga von á. í Sví-
þjóð er meirihluti þjóðarinnar
andvígur upptöku evrannar
undir forystu ýmissa virtustu
hagfræðinga Svía. Samkvæmt
nýrri könnun í Bretlandi vilja
tveir af hverjum þremur Bret-
um halda pundinu og aðeins
fimmtungur landsmanna vill
evruna. Áfram er þó unnið að
því af kappi að breyta sam-
bandinu stig af stigi í nýtt stór-
ríki en engum dylst að ESB
stendur frammi fyrir gífurleg-
um fjárhagsvandræðum og
vaxandi efnahagslegri stöðnun.
Beygja þá íslendingar sig
fyrir kröfum og hótunum Evr-
ópusambandsins? Undanfarin
ár hefur ESB reynt að
skammta landsmönnum kolmunna-
kvóta sem aðeins er brot af því sem
við höfum krafist með sterkum rök-
um. Sem betur fer hafa þeir ekki
haft samningsumboð okkar í sínum
höndum og því höfum við getað neit-
að að beygja okkur fyrir afarkostum
þeirra og farið okkar fram.
Þannig hefur sjálfstæöi þjóðarinn-
ar bjargað tugum milljarða króna
fyrir þjóðarbúið. Sjálfstæði okkar til
að gera viðskipta- og fiskveiðisamn-
inga við önnur ríki megum við
aldrei afsala okkur í hendur ESB
eða nokkru öðra stórríki. I því felst
velferð okkar á komandi áram.
Fleiri og fleiri hafa áttað sig á þessu
og því held ég að örlagaþrungnir
spádómar sem ganga út á að íslend-
ingar neyðist brátt til að falla í faðm
ESB muni hreint ekki rætast.