Helgarpósturinn - 13.03.1997, Síða 16

FIMMTUDAGUR13. MARS1997
Þjóöteikhúsiö: Köttur á heitu blikkþaki
eftir Tennessee Williams
Þýöing: Birgir Sigurösson
Leikstjórn: Hallmar Sigurösson
Leikmynd og búningar: Axel Hallkell
Tónlist: Guömundur Pétursson
Lýsing: Björn Bergsteinn Guðmundsson
Leikendur: Margrét Vilhjélmsdóttir, Balt-
asar Kormákur, Erlingur Gísiason, Helga
Bachmann, Haiidóra Björnsdóttir, Valdi-
mar Örn Fiygenring, Þórhallur Sigurös-
son, Randver Þorláksson o.fl.
Tennessee Williams er ekki
einn um að nota hrun lífs-
lyginnar í verk sín, en hann er
einn fárra sem þora að leysa
vandamálin opinskátt með
nýrri lygi. Afleiðingar hennar
má hugsa um seinna.
Það eru tæp fimmtíu ár síð-
an Köttur d heitu blikkþaki var
frumflutt, en verkið hefur ekk-
ert látið á sjá. Sjálfsblekking,
Iygi og ótti hafa siglt svo til
ósködduð í gegnum aukið fé-
lagslegt frelsi, víkkun á kyn-
hugmyndafræðinni og fjöl-
skyldulosið. Við erum ennþá
reiðubúin að leggja lyginni lið
ef það friðar umhverfið og okk-
ur um stundarsakir. Það sem
gerðist fyrir fimmtíu árum í
suðurríkjum Bandaríkjanna,
það gerist því enn þann dag í
dag, alls staðar. Verkið stend-
ur sem sé fyrir sínu, en í upp-
færslu Þjóðleikhússins virðist
það vera komið inn á fulllygn-
an sjó.
Verkið hefst þar sem Brick
(Baltasar Kormákur), núver-
andi fyllibytta og fyrrverandi
íþróttahetja, einbeitir sér að
drykkjunni á meðan eiginkona
hans Maggie (Margrét Vil-
hjálmsdóttir), vanrækt og kyn-
svelt, reynir að eiga tjáskipti
við hann, án tiltakanlegs ár-
angurs. Þau bera gæfu til að
búa heima hjá foreldrum
Bricks á búgarði föður hans,
sem er á stærð við Vestfirði,
þar sem náið er fylgst með
Hverfafundur
m nteð borgarstjóra
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir borgarstjóri
heldur hverfafund með íbúum í
Háaleitis-
kynlífi þeirra. Það er lítið um
iífsfyllingu hjá Maggie, hún
þarf ekki einu sinni að ákveða
hvað á að vera í matinn, því
það gerir tengdó. Það eina sem
hún hefur að gera, dag og nótt,
er að skipta um föt og reyna að
fá Brick til að svara.
Maggie ætti að riða á barmi
sturlunar. Það gerir hún líka, á
sinn stillilega hátt. Maggie er
fulltamin eiginkona, manni sín-
um undirgefin, en meðvituð
um alla hluta hlutverks síns,
sér í lagi þann að henni ber að
ala af sér erfingja. Það krefst
samstarfs, sem hún hefur ekki
fengið lengi. Það hangir mikið
á spýtunni, faðir Bricks á
mögulega ekki langt eftir ólifað
og enn er erfðaskráin óskrifuð.
Bróðir Bricks, Gooper (Valdi-
mar Fiygenring) og útungun-
arvélin kona hans, Mae (Hall-
dóra Björnsdóttir), eru svo
gott sem búin að ráðstafa bú-
garðinum, enda rétthá til
erfða, sjötti litningaberi
Pápa er á leiðinni.
I raun er engin persón-
anna geðfelld og þótt þær
veki vorkunn áhorfandans,
þá er samkenndin flökt-
andi. Maggie er ekki eins
mikið kynsvelt og hún er
sæðissvelt, því á ávöxtun-
um veltur arfurinn. Hún
vill fyrir alla muni bjarga
hjónabandinu, en er það af
ást eða af græðgi?
Hlutverk þeirra Maggie
og Bricks eru ekki auðveld
fyrri hluta leiks. Það er
næsta ógjörningur að
koma til skila kæfandi hita
sólbakaðs suðursins á leik-
sviðinu til leikhús-
gesta sem gengu inn
úr fjúki og sköflum,
sem mætti liggja
milli hluta ef hiti um-
hverfisins væri ekki
undirleikur við til-
finningahita leiks-
ins, en látum það
vera.
Tilfinningahitinn
er snöggtum erfið-
ara mál. Maggie er
bæld, en að bresta.
Glóðin ólgar undir
niðri og öðru hverju
blossa logarnir upp,
en ástríðurnar eru
yfirvegaðar og út-
mældar. Þegar
Maggie bregður sér í
lostafullt líki kattar-
ins á heita blikkþak-
inu er sem lostinn
sé lærður og áunn-
inn.
Baltasar Kormák-
ur dröslar gifsinu
ágætlega um sviðið
fram að hléi, en það
er ekki fyrr en hann
fær málið undir lok-
in sem honum tekst
allþokkalega upp. Valdimar og
Halldóra eiga við auðveldari
persónusköpun að stríða, ein-
litari og sjálfsfylgnari, og tekst
vel upp.
Það er Erlingur Gíslason
sem ber af í hlutverki Pápa.
Fáguð atvinnumennska frá A
til Ó. Fimm stjörnur þar.
Leikmynd er góð og bak-
grunnstónlist fellur vel að efn-
inu, en það er of mikið af
henni, henni tekst að verka
truflandi. Textinn er lipur, sem
merkir að þýðingin er góð, en
ég hefði viljað heyra færri
dönskusmit.
Þrátt fyrir þétta uppbygg-
ingu og góða viðleitni vantar
uppfærsluna þann þrungna
þunga sem verkið lagði af stað
með frá höfundinum. Kannski
höfum við íslendingar kælt
niður losta og ástríður allt frá
kristnitöku og hvorugt er okk-
ur lengur eiginlegt.
Þegar Sara var spurð hvort
hún teldi mögulegt að henni
þætti verkið skorta sótthita
ástríðunnar vegna þess að það
er nærri þrjátíu árum eldra en
hún var svarið: „Nei, það eru
þúsundir fjölskyldna þarna úti
sem lifa í lyginni og ég þekki
nokkrar sem þetta er skrifað
um. Aftur á móti gæti skýringin
legið í leikstjóranum, sem er
svo yfirvegaður að hann er
frosinn.“
Smáíbúða-
Bústaða-
Fossvogs-
og Múlahverfi
í Réttarholtsskóla fimmtudaginn 13. mars kl. 20.00.
Á fundinum mun borgarstjóri m.a. ræða
um áætlanir og framkvæmdir í
hverfunum. Síðan verða opnar umræður
og fyrirspurnir með þátttöku
fundarmanna og embættismanna
borgarinnar. Jafnframt verða settar upp
teikningar af fyrirhuguðum
framkvæmdum í hverfunum ásamt öðru
fróðlegu og myndrænu efni.
Allir velkomnir.
Skrifstofa borgarstjóra.
kvikmyndir
„Beam me up
Scottie!"
Star Trek — First Contact
★★
Pað þykja nú engar fréttir að það sé
komin ný Star Trek- mynd, þær hafa
runnið út á færibandi síðustu átján árin
og verið hver annarri verri. Að fráskild-
um sjónvarpsþáttum, búningum og alls
konar söluvarningi hafa myndirnar einar
malað gull fyrir ameríska kvikmynda-
framleiðendur. Það er hreint ótrúlegt
hvað það er margt fólk sem kann að tala
sérstök tungumál sem voru samin sér-
staklega fyrir Star Trek og fólk sem kann
sögu Star Trek frá upphafi og getur mun-
að öll helvítis nöfnin. „Vulcans" og
„Klingons" eða eitthvað þvíumlíkt. Ég,
sem hef aldrei haft neinn áhuga á Star
Trek, tók þá ákvörðun að taka með mér
einhvern sérfróðan um Star Trek, mig
sárvantaði túlk það er að segja. Ég tók
með mér vin minn sem útskýrði jafnóð-
um fyrir mér hvað í ósköpunum væri að
gerast og af hverju þennan mann
dreymdi þennan. Það reyndist vel og
fyrr en varði var ég kominn inn í söguna.
Frá sögunni sjálfri er ekki mikið að segja.
Góðir og vondir kallar að berjast; þeir
vondu fyrir heimsyfirráðum og þeir
góðu fyrir heimsfriði. Það má kannski
segja að það sé eins og að horfa á mynd
á erlendu tungumáli að horfa á Star
Trek. Annaðhvort þarf maður að læra
allt málið eða reiða sig á þýðingu eða
túlk.
What’s Up,
Jordan?
Space Jam
-ktr
Hinar sígildu „Looney Tunes“-teikni-
myndir hafa alltaf verið í miklu uppá-
haldi hjá mér, ekki síst vegna þess að á
bak við allar þessar brjáluðu raddir stóð
einn maður, Mel nokkur Blanc (oft
nefndur „Maðurinn með þúsund radd-
ir“). En nú eru liðin átta ár síðan þessi
maður dó og hefur endursköpun gömlu
teiknimyndanna frekar staðið í stað. En
núna eru teiknimyndapersónurnar aftur
mættar til leiks vegna tilkomu nýju
tölvutækninnar og eru hér komnir nýir
leikarar sem rembast við að ná röddum
Mels Blanc.
Ari Eldjárn skrifar
Þetta er frumraun Michaels Jordan
sem leikara og verð ég að segja að þótt
hann sé ekki mjög góður leikari og hafi
enga reynslu, þá er hann margfalt skárri
en Shaquille O’Neal, sem er ekki bara
hræðilegur leikari heldur líka montinn
og vitlaus. Jordan reynir ekki að vera
neitt annað en hann er. Auk hans koma
margir aðrir atvinnukörfuboltamenn
fram eins og Larry Bird, Charles Barkl-
ey og Patrick Ewing. Söguþráðurinn
felst í því að nokkrar örsmáar geimverur
koma til teiknimyndaheimsins og hóta
að taka yfirráðin og hneppa íbúa í þræl-
dóm. Eina leiðin til að sigra þá er að
spila körfubolta upp á það. Hér kemur
Jordan til sögunnar.
Myndin er frekar klunnaiega samsett
þar sem leikstjóri leikaranna er með allt
öðruvísi stíl en hinn hæfileikaríki teikni-
myndastjórnandi. Myndin er óþétt og
illa leikin og versti mínusinn er einhvers
konar svar teiknimyndanna við Pamelu
Anderson í „Barb Wire“. Óþolandi og
rembin kanínustelpa að nafni Lola sem
tryllist við það að vera kölluð „doll“ eða
dúlla. En það sem gerir myndina góða að
einhverju leyti er þegar teiknimynda-
stjórnandanum tekst að vekja gamla og
ekta „Looney Tunes“-tilfinningu, en hún
fer því miður minnkandi með árunum.
Auður
Haralds OgSara María Auðardóttir
fóru í Þjóöleikhúsiö.