Vísir - 10.10.1975, Qupperneq 7

VÍSIR. Föstudagur 10. október 1975.
7
Á FÖSTUDEGI
Vilmundur
Gylfason
skrifar:
Ráðherrann og
veitingahúsið
Mér hefur stundum virst aö einkennilegir og næsta óvenjulegir hlutir
hafi verið að eiga sér stað i islensku þjóðlifi á sfðustu misserum. Það er
einhvern veginn að verða Iýðum ljóst að ný stétt manna, ný mannteg-
und, hefur brotist úfram til mikilla áhrifa og jafnvel mikilla valda f
landinu. Mér virðist þetta venjulegast vera grófgerð manntegund sem
kann að veita fyrirgreiðslur og kemst jafnvel þannig til nokkurra lýð-
ræðislegra áhrifa. En oft er leikur þessara manna að taka að sér skit-
verk i stjórnmálaflokkunum, annast fjárreiður flokkanna — þar sein
fjöimargir hlutir hjá öllum stjórnmálaflokkum þola ekki og munu ekki
þola dagsljós — þeir sjá um kosningasjóði, taka við framlögum þar
sem gefandi „vill ekki láta nafns sins getið”. Þeir taka að sér verk, sem
hinir eiginlegu forystumenn vita að eru unnin og telja að þurfi að vinna
cn vilja að öðru leyti sem minnst um vita. Þessi grófgerða nýstétt hefur
tekið sér bólfestu i lýðræöinu innanverðu og hefur hafist handa um að
þiggja þaðan næringu um leið og hún nagar það I sundur. Hún útvegar
flokkunum fjármagn, t.d. i kosningum, hún þarf að mjög takmörkuðu
leyti að gera grein fyrir störfum sinum og hún er orðin
jafn nauðsynleg og súrefni hinum almenna flokksmanni.
ver er það sem gefur
dómsmálaráðherra upp-
lýsingar sem verða til þess
að hann, að mati saksókn-
ara, gengur gegn réttar-
i landinu?
...og hvert bauð hann fjölmennum starfshóp I glæsilegan málsvcrð
nema i Klúbbinn?
sáu sem var að með þessu var
dómsmálaráðuneytið að hindra
réttvisina, að vernda einhverja
ósjáanlega hagsmuni. Valdimar
Stefánsson, þáverandi saksókn-
ari, sendi dómsmálaráðherra
skýrslu Hallvarðs Einvarösson-
ar, þar sem meðal annars var
Sagt, að þessi aðgérð hafi verið
„allsendis dtimabær og ástæðu-
laus og ekki studd opinberum,
almennum réttarvörsluhags-
munum”.
Embætti saksókrtara hefur hing
að til ekki verð sakað um að
taka stórt upp i sig — en þessi
aðgerð dómsmálaráðherra var
þess eðlis, að henni var ekki
hægt að láta ómótmælt.
örlög þessa kannski stærsta
afbrotamál sinnar tegundar
urðu siðan þau að það hefur ver-
ið að paufast i dómskerfinu
allar götur siðan, en skatt-
rannsóknarstjóri vann sitt verk
vel og eins og að framan sagði,
og rikisskattstjóri lagði á hvorki
meira né minna en 16 milljónir
til viðbótar. Mér vitanlega hefur
þaðekki verið greitt enn. Aðrir
þættir málsins eru órannsakað-
ir.
...En er það Ijóst, að Klúbburinn var áður Glaumbær og þar áður
Kramsóknarhúsið....
Þessi formáli er settur á sögu
þá sem hér verður sögð og ég
tel að eigi erindi við blaða-
lesendur. Ekki vegna þess að ég
telji endilega sannanlegt að
nýstéttin hafi átt þar hlut að máli
sem ráðgefandi aðili, þótt að þvi
hnigi mörg rök, heldur hitt, að
það er orðin svo hrikaleg þjóð-
félagsleg staðreynd að svona
hlutir geti gerst, án þess að
þeirra sé að nokkru getið i fjöl-
miðlum, fólkið í landinu er svo
skipulega ranglega upplýst um
baksvið raunveruleikans, fjöl-
miðlarir eru svo kerfisbundið
mýldir.aðþetta kerfi getur ekki
fengið staðist til mikillar lengd-
ar. Enda hljota góðar viðtökur
nýs dagblaðs að vera hinum
gömlu samtryggingarmönnum
nokkurt áhyggjuefni, ef þeir
standa við það heit sitt að brjót-
ast út úr samtryggingunni, svo
og sú staðreynd, að Visir hefur
sýnt nokkurn lit i þessa átt.
Sagan sjálf
Haustið 1972 gerist það i þess-
ari borg að lögreglumenn utan
aflandi fá grunsemdir um vegha
smyglmáls sem þeir eru að
rannsaka að ekki sé allt með
felldu um rekstur veitingahúss
eins hér i borginni, sem venju-
legast gengur undir nafninu
Ábyrgö — og
hagsmunatengsl
Það er rétt sem fram kemur i
skýrslu rikissaksóknara. Dóms-
málaráðherra landsins gekk
gegn réttarhagsmunum i land-
inu, tók ákvörðun sem mjög
hindraði réttvisina i starfi, tók
ákvörðun, sem reyndist koma
sér vel fyrir menn, sem grunað-
ir voru um stór afbrot. Og er von
að menn spyrji, hvernig mega
svona hlutir gerast, hverjar
geta verið skýringar?
I slikum efnum er skylt að
fara varlega. En það er ljóst að
Klúbburinn var áður
Glaumbær, þar áður
Framsóknarhúsið: og að ein-
hverju leyti eru það sömu menn
sem um þennan rekstur sjá og
græða á þvi stórfé. Það er lika
ljóst að á siðasta flokksþingi
Framsóknarflokksins sá Krist-
inn Finnbogason um starfshóp
um Tfmann —- og hvert bauð
hánn fjölmennum starfshóp. i
glæsilegan málsverð nema i
Klúbbinn? Þegar framboðsiist-
ar höfðu verið ákveðnir fyrir
borgarstjórnarkosningar og Al-
þingiskosningar vorið 1974, var
hópunum tveimur boðið að
borða — vitaskuld i Klúbbnum.
Fleiri og tiðir fundir á vegum
þessara samtaka munu vera
haldnir þarna.
Vera má að hér sé eingöngu
um tilviljanir að ræða. Að það
séu engin hagsmunatengsl
þarna á milli. Að Ólafur Jó-
hannesson hafi tekið þessar
ákvarðanir af allt öðrum og
yfirveguðum og heiðarlegum
ástæðum, en sem vitlausum
mönnum einsog mér og fyrrum
rikissaksóknara hefir verið um
megn að skilja. Þá upplýsist
það. Ég er jafnframt sannfærð-
ur um að hafi ráðherrann tekið
svo herfilega ranga ákvörðun
sem þvi miður sýnist, þá er það
vegna þess, að hann hefur haft
óheppilega ráðgjafa. En það
hlýtur að vera réttlætiskrafa,
studd réttarhagsmunum, að
þessi mál verði upplýst til hlit-
ar.
Þetta er dæmisaga: Ég er
fjarri þvi að álita að þetta sé
einsdæmi, að þetta sé einskorð-
að við þennan flokk eða þennan
ráðherra. En mér er nær að
halda að nýstéttin grófgerða sé
komin of nálægt kjötkötlum
valdsins ef hún er farin að stýra
dómsmálaráðherra til að ganga
gegn „almennum opinberum
réttarvörsluhagsmunum”, þeg-
ar hagsmunir hennar eru i veði.
Klúbburinn. Um nótt standa
þeir aðstandendur hússins að
verki þar sem ólöglega er verið
að flytja vinbirgðir úr áfengis-
útsölu og i þetta tiltekna
veitingahús. Þegar um morgun-
inn kröfðust lögreglumennirnir
.þess af viðkomandi yfirvöldum
að veitingahúsinu væri þegar i
stað lokað sem og var gert.
Komið hefur i ljós að skattsvik
námu rúmum 16 milljónum
króna — þetta var haustið 1972,
svo nú má sennilega tvöfalda þá
tölu, ef fært er til núgildandi
verðlags og grunur lék á bók-
haldssvikum og brotum á áfen-
islögum svo nokkuð sé nefnt.
Auðséð var á öllu að hér var
ekki um neitt venjulegt smámál
að ræða.
Krafa lögreglumannanna var
sem sé sú að alger úttekt yrði
gerð á starfsemi þessa staðar,
kannað hvernig starfsemi hans
væri háttað, og kannað hverjir
bæru ábyrgð á þessari óhuggu-
legu starfsemi.
Nokkrum dögum siðar, eða
rétt eftir að þessi rannsókn
hefur hafist, koma fyrirmæli frá
dómsmálaráðuneyti um það að
staðurinn skyldi opnaður aftur.
Augljóst var að með þessu var
komið i veg fyrir að nokkur
rannsókn gæti farið fram, að
með þessu kom dómsmálaráðu-
neytið — og þar með dómsmála-
ráðherrann, Ólafur Jóhannes-
son — i veg fyrir, að hægt væri
að rannsaka málefni umrædds
veitingahúss. Dómsmálaráðu-
neytið i landinu reis til varnar
meintum afbrotamönnum og
kom i veg fyrir að hægt væri að
brjóta mál þeirra til mergjar.
Sem vonlegt var reiddist
dómskerfið þessu mjög. Þeir