Lesbók Morgunblaðsins - 12.02.1950, Blaðsíða 8

Lesbók Morgunblaðsins - 12.02.1950, Blaðsíða 8
84 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS „Hinar íimm haínir" GREIN þessi lýsir fastheldni Eng- lcndinga við fornar venjur. „The Cinque Ports" (hinar fimm hafn- ir) eru úr rögunni fyrir löngu, en enn í dag er það eitt af virðuleg- ustu embættum í Englandi að vera Lord Warden (stjórnandi) hinna fimm hafna. ÖLL þau lönd, er liggja að sjó, verða fyrir meiri og minni búsifj- um af sjávargangi. Sums staðar biýtur sjórinn landið, en annars staðar hefst landið úr sjó og strönd- in færist fram, vegna þess að sjór- inn hleður sandi að henni. Á þenn- an hátt geta orðið miklar breyting- ar og góðar hafnir geta horfið með tímanum, eins og átt hefir sjer stað á sunnanverðu Englandi. í fornsögu Englands eru ,The Cinque Ports" frægar. Þær voru Dover, Sandwick, Hythe, Romney og Hastings, allar á austurströnd- inni gegnt Frakklandi. En þær eru nú allar úr sögunni, ncma ein, Dov- er. Hastlngs er að vísu enn við sjó, en þar eru engin hainarskilyrði lengur. Hinar hai'narborgirnar eru komnar inn í land, vegna þess hvað landið hefir hækkað og strönd in færst fram, eða þá að særinn hefur brotið landið og eyðilagt hafnirnar. Upphaf „hinna fimm hafna" er hægt að rekja til þeirra tíma er Rómverjar rjeðu fyrir Englandi. Og Alfred konungur treysti á skipa- flota þessara fimm hafna í Keni til þess að verjast ágengni Dana. God- win jarl, Haraldur og Játvarður góði treystu og fyrst og fremst á skipastól þeirra til þess að verjast innrás frá meginlandinu. Þannig urðu þær brjóstvörn landsins jafn- vel eftir að Rómverjar voru farn- ir. Það er mælt að hinir svoköll- uðu Goodwin-sands sje leifar af ey sem hjet Lomea og að þar hafi verið þúsundir ekra af sáðlandi. Ey þessa átti Godwin jarl og hann hafði látið hlaða öfluga sjóvarnar- garða alt umhverfis hana. Þegar Vilhjálmur bastarður braust til ríkis fekk hann ey þessa St. Ágúst- ínus-klaustrinu í Canterbury til af- nota. Ábótinn vanrækti að halda við sjóvarnargörðunum og afleið- Fovensey, þar sevu Yilujaluiur bastarður gtkk á laud. Euu cr þar syudur stehiu, tt '""'" ÍLUdUt "1" Lord Wardcn of the Cinque Ports ingin varð sú, að sjórinn braut fyrst skörð í þá og flæddi síðan yfir alla eyna og breytti henni í cyðisanda. Á 12. öld fengu The Cinque Ports konunglegt sjálfstjórnarleyfi. í leyfisbrjcfi, sem útgefið var af Ját- varði I. er vísað til leyfisbrjefs er Játvarður góði hafi gefið út. En það var fyrst eftir orustuna hjá Hastings að þessar borgir fengu fult sjálfstæði og voru skildar frá hjeruðunum Kent og Sussex. Seinna var öðrum höfnum bætt við, svo sem Reculvcr, Deal, Winchel- sea og Rye, og var Winchelsea þó aldrei hafnarborg. Auk þessa var rúmlega brjátíu stöðum í Kent og einum slað í Sussex bætt við þetta „liki" smám saman er timar liðu. Aðalhlutvcrk The Cinque Ports var að leggja rikinu til herskipa- stó), því að þá átti ríkið sjálft eng- au i'lota, og ekki fyr en á dögum Hinriks VII. Á dögum Játvarðar I. var þeim gert að skyldu að hafa eigi færri vígbúin skip en 57, öll mönnuð og útbúin á eigin kostnað. Og það var aðallega þessum flota að þaklia aö Robert de Burgh vaim

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.