Lesbók Morgunblaðsins - 12.02.1950, Blaðsíða 3

Lesbók Morgunblaðsins - 12.02.1950, Blaðsíða 3
LESBÓK MORGUNBLí\ÐSINS 79 því altaf að breytast og þarf al- menningur allur að skilja það. Líkur eru fyrir því, að svo sje ástatt um 12—15 menn af hverju þúsundi landsmanna á hverjum tíma að þeir sakir vantandi geð- heilsu sjeu ósjálfbjarga, vanþroska, vanheilir, geðveikir og andlega hrörnandi fyrir elli sakir. En miklu fleiri eru við mein og minni vanlíðan af þessum sökum á hverjum tíma. En þó aðeins sjeu taldir þeir, sem með öllu eru ó- sjálíbjarga, þá nægir það til þess að sýna hvílíkt þjóðf jelagsböl hjer er um að ræða og hvílíkur baggi hjer er á þjóðinni. Eðli málsins samkvæmt gefa þessir menn sjálfir ekki hljóð frá sjer til þess að þeim sje veitt . athygli, nauðsynlegur beini eða sýnd sú mannúð, sem vjer nú á dögum teljum sjálfsagða. Aðstandendur þeirra veigra sjer einnig oft við því. Við hinir verð- um því að taka málstað þeirra. Öll aðbúð þeirfa og aðstaða hefur verið erfið og ábótavant í ýmsu. Til afsökunar höfum við hinir haft það að þjóðin hefur haft í svo mörg horn að líta, þegar seinustu ein til tvær kynslóðirnar hafa orð- ið að gera svo að segja allt sem gert hefur verið af verklegum framkvæmdum í landinu. Mál þeirra, sem ekki hafa sjálfir getað borið sig upp, hafa því orðið út- undan og menn margir kveinkað sjer við að horfast í augu við þann kostnað, sem það hefur í för með sjer að taka þessi mál mannsæm- andi tökum. Það kostar t. d. sem stendur um 11100 kr. á ári að vista sjúkling á Kleppi og þó spítalinn sje ein ódýrasta heilbrigðisstofnun ? landinu, þá má sjá að hjer er um stór útgjöld að ræða fyrir þjóð- arheildina þar sem um 300 sjúk- iingar cru á spítalanum og um 149 munu vera utan hans, en m þó mundi vera tahd að þyrítíx iQ vera á honum. Þær miljóna upp- hæðir, sem árlega er varið til þessa, ættu að rjettlæta að miklu væri árlega varið til rannsókna á þessum málum hjer. Hingað til hefur það alls ekkert verið. Eg hef fyrir löngu minst á það, að hyggilegt væri að skylda hverja heilbrigðisstofnun til þess að verja a. m. k. 5—10% af rekstrarkostnaði sínum til þess að rannsaka þá kvilla sem hún hefur með að gera. Vanvitastofnanir vant ar svo að segja alveg hjer, en þær verða einnig dýrar í rekstri. Floga- veikisstofnun er alls engin til. — Nægjanleg elliheimili vantar einn- ig, en kosta líka peninga. Hjer er því margt sem benda má á, að þurfi að gera og líka margt annað aðkallandi. Eitt verkefni svona fjelagsskapar sem Geðvernd- arfjelagsins er að hafa vakandi auga með því, að unnið sje að lausn þessara vandamála, eins og efni og ástæður frekast leyfa á hverjum tíma. VEGNA þess hvert alvörumál geð- heilbrigði er fyrir hvern einstak- ling og þjóðfjelagíð sem heild er nauðsynlegt að fylgst sje sem ítar- legast með þróun þeirra mála og framförum á sviði þeirra með öðr- um þjóðum. Um þessi mál er því þátttaka í alþjóðlegri samvinnu bráðnauðsynleg. Ýmsar leiðir eru farnar í svip- uðum fjelögum sem þessum til þess að ná tilgangi sínum og höfum við sett þær helstu fram í frumvarpi því sem við höfum samið og lagt verður fram hjer á eftir. Auðvitað er, að talsverður tími mundi líða hjer þangað til fjelagið gæti látið nokkuð til sín taka. — Þyrfti það fyrst að safna meðlim- um og hefja áróður fyrir tilgangi fjelagsins. En ef ekki er of geist af stað farið ætti svona fjelags- skapur tfi inímun dóini að eiga nokkurt erhjdi'hingað Eftir að hafa athugað malið inn- an Læknaf jelags Reykjavíkur leyfð um við okkur að bjóða nokkrum konum og körlum á fund 18. des- ember til þess að ræða um hvort þau mundu vilja stofna með okk- ur Geðverndarfjelag íslands. Við völdum þá aðferð fyrst að leita til nokkurra valinkunnra leiðtoga með al þjóðarinnar til þess að heyra undirtektir þeirra. Við vitum að um marga ágæta menn og konur hefði getað verið að ræða, en töld- um rjettast að hafa hópinn ekki of storan fyrst. Við vonum því að það vaidi engum misskilningi þó við höfum haft þessa aðferð. Á þessum viðræðufundi var sam- þykt að stofna fjelagið og nefnd kosin til þess að yfirfara lagafrum- varpið og boða til framhaldsaðal- fundar. í nefndina völdust þeir Arnfinnur Jónsson skólastjóri, sjera Jakob Jónsson, dr. Matthías Jónasson, dr. Þórður Eyólfsson, forseti hæstarjettar, og undirritað- ur Ræddum við lagafrumvarpið og gerðum á því smávægilegar breyt- ingar, heldum síðan i'und með frjettamönnum, sem svo hafa sagt frá fjelagsstofnuninni í blöðum og útvarpi og loks höfum við boðað til þcssa fundar, sem vera skyldi fram- haldsstofnfundur, samþykkja lögin og kjósa fyrsta fulltrúaráðið. Helgi Tómasson. 5W 5W ^W ^ '4/ Prófessor i efnafræði var að sýna ncmendum sínum áhrif ýmissa sýru- tegunda. Hann tók silfurpening upp úr vasa sínum og sagði: „Nú læt jcg þcnnan pening lijcr i þessa sýru. Haldið þið að hann muni leysast upp?" „Nei", sagði einn nemandinn. ,,Nei?" endurtók prófessorinn. „Þjer viljið þá máske gera svo vel að út- skýia fyrir okkur hvernig þjcr vitið það. að hunn muni okki leysast upp". ,.1'að ci- auðvelt", sagði nemaiidniu. „Picr nmudud CÉU haía látil p< !>ij)g- mn í sýruua €Í þier hefðuð.verið hra=dd.. ur um það að hann ley&tist, upp".

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.