Lesbók Morgunblaðsins - 25.04.1954, Qupperneq 4

280
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS

brúkist. Einnig býð ég þeim hundr-
aðsvirði til sættar upp á það sama,
svo að fríast mætti frá þeirra upp-
byrjuðu kærumáli. Óskandi hér
upp á skriflegs andsvars, hvort ei
vilja sáttum taka, þar ég annars
tilneyðist að leita mér yfirvaldanna
aðstoðar og skaffa mér talsmann,
sem innstefni þeim vitnum er ég
nauðsynlega leiða þarf“.
Jón ísleifsson tók ekki í mál að
sættast að svo komnu, eða áður
en nokkur rannsókn færi fram í
málinu. Magnús á Lambafelli sneri
sér þá til Magnúsar ' Gíslasonar
amtmanns og bað hann að skipa
sér talsmann, en amtmaður skip-
aði Pál Axelsson sýslumann í
Hnappadalssýslu. Er Páli svo lýst
að hann hafi verið „náttúruskýr
maður, heldur heppinn í dómum
og stundum settur dómari utan
sýslu, heldur búralegur í háttsemi,
en þó jafnan fátækur“. Hann var
kvæntur Helgu dóttur Árna Þor-
leifssonar prests í Arnarbæli í
Ölfusi.
----★----
Nú er að segja frá Einari Odds-
svni og þeim áverka, sem hann
hafði fengið. Hann skeytti ekkert
um sárið fyrsta kvöldið, nema hvað
hann þvoði sér um höndina eftir
að hann var kominn inn í bæ á
Holti. Er líklegt að einhver óhrein -
indi hafi farið í sárið meðan þeir
Magnús voru að fljúgast á og velt-
ast um í kirkjugarðinum. Ekki batt
Einar um höndina og var með hana
bera á heimleiðinni.
Morguninn eftir hafði slegið verk
í höndina og helt Einar mest við
rúmið á fimmtudag og föstudag. Á
laugardaginn fór hann út á engj-
ar, en var alveg handlama og gat
lítið sem ekkert gert, nema ýtt
saman heyi með hrífu. Sigurður
Valdason hét heimamaður hans.
Hann hafði klippt skinnflipa af
fingri Einars morguninn eftir að
hann kom heim, og síðan hefir
sennilega verið bundið um hend-
ina, því að sárið var opið og ljótt.
Síðan hljóp spilling í þetta og voru
kvalirnar svo miklar að Einar lá
með hljóðum og gat aldrei fest
blund fyr en dofi kom í höndina
og fingurinn. Var leitað til ýmissa
manna, um lækningar, en það bar
engan árangur.
Þannig lá Einar heima allan
mánuðinn við hin mestu harm-
kvæli.
Þá var prestur á Breiðabólstað í
Fljótshlíð Högni Sigurðsson, sem
kallaður var prestafaðir, því að
8 synir hans urðu prestar og á
Jónsmessu 1760 voru þeir allir í
prestskrúða á Breiðabólstað og
Högni faðir þeirra hinn níundi, og
þótti slíkt eindæmi. Kona séra
Högna var Guðríður Pálsdóttir frá
Sólheimum. Stundaði hún lækn-
ingar og þótti takast vel. Og þegar
Einari Oddsyni versnaði nú stöð-
ugt í höndinni, var hann fluttur að
Breiðabólstað hinn 30. september
til þess að Guðríður skyldi lækna
hann. Viku seinna gaf hún svolát-
andi lýsingu á áverka hans:
„Eftir tilmælum hlutaðeigandi
gerist hér með vitanlegt, að hönd
Einars Oddssonar, sem hingað
færðist frá Leirum hinn 30. septem -
ber, var nokkuð bólgin, einkurn
handarbakið og þumalfingur, en
þó mest vísifingur, sem hafði sár
opið að framan fyrir miðhnúa og
upp undir efsta hnúa öðrum meg-
in, með öldungis beru beini frá
efsta hnúa og fram yfir miðhnúa.
Þar flæktust fram sinastúfar, illa
litir og lyktandi, en opnan svo mik-
il milli liða á miðhnúanum, að sá
inn á milli svo svörfuðust liðamót
hnúanna þá lagfærður var, en
frampartur fingursins lafði niður.
En í lófanum við neðanverðan
þumalfingurs vöðvann, þar að
greipinni snýr, var ákoma sem þá
og síðar hefur gefið af sér gröft
í meira lagi, þar til 8. þ. m. þar
urðu út dregnir tvteir sinastúfar á
lengd sem eftirfarandi stryk (stryk-
ið var um 4 sentimetra langt) líkir
hvor sér í lagi að gildleika lítt
dregnum skóþveng. Gengur nú
enn einn kani úr innan verðri vís-
fingursgreip ofan til undir fingur-
inn, gegn um höndina og út í áður
áminsta ákomu. En þar að auk er
önnur ákoma fyrir ofan efsta vísi-
fingurshnúa þar sem víkur til þum-
alfingurs greipar. Ekki má Einar
á róli vera stundu lengur í senn,
annars bólgnar höndin mikið. Lík-
legt er að maður þessi missi fing-
urinn, eða og verði handlama. En
hverja leiðrétting sem guð lætur
ske á meinum hans, ber hann þó
örkuml þessa til grafar sinnar og
dauðadags.“-----
Þrír menn gáfu og yfirlýsingu
um sárafar Einars hálfum mánuði
eftir að hann kom á Breiðabólstað
og ber þeim saman um að sárið
á vísifingri hafi verið eftir end-
löngum fingrinum en ekki þvers
um. Ýtarlegastur er vitnisburður
Guðmundar nokkurs Björnssonar á
Fit og er hann á þessa leið:
„Ég skoðaði fingur Einars Odds-
sonar bæði fyrir 12. sept. og þann
dag, þá ég bar við að gera honum
til góða. Virtist mér fyrst er ég
sá ei ólíkt biti og samstemmandi
manns munni að vídd svo sem hann
mögulega hefði getað yfir gripið.
Á innan verðum fingrinum fann
ég marið inn að beini, utanvert á
sama fingri voru sárin minni og
stóðu ei eins djúpt. í síðara sinn
skar ég svo upp fingurinn og fann
hann þá farinn að kvillast og um-
turnast og hold laust við sinar of-
an á fingrinum, hvað burt var
tekið, og tvo sinastúfa sem löfðu
lausir þegar sárið var hreinsað,
numdi ég af upp við greip“.
----★----
Þorsteinn Magnússon, dóttur-