Lesbók Morgunblaðsins - 18.01.1959, Blaðsíða 8

Lesbók Morgunblaðsins - 18.01.1959, Blaðsíða 8
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS Jón Jósep Jóhannesson, cand mag. Ur sögu skóganna á íslandi ÍSLENDINGAR hafa löngum deilt um, hvernig landið hafi litið út á landnámsöld, en úr því fæst aldrei skorið með vissu. Engum getur þó blandazt hugur um, að landið hafi verið mun gróðursælla í árdögum íslandsbyggðar, heldur en seinna varð. íslendingabók Ara fróða og fleiri rit íslenzk taka það fram skýrum stöfum, svo að ekki verður um villzt. Við skulum fletta upp í nokkrum íslendinga- sögum og sjá, hvað þær segja. Borgarfjarðarsýsla I Landnámabók segir svo: „Mað- ur hét Ávangur, írskur að kyni; hann byggði fyrst í Botni. Þar var þá svo stór skógur, að hann gerði þar af hafskip og hlóð þar, sem nú heitir Hlaðhamar." Þessi frásögn er úr Egilssögu: „Skalla-Grímur kom þar að landi, er nes mikið gekk í sæ út, og eið rnjótt fyrir ofan nesið, og báru þar farm af; það kölluðu þeir Knarrarnes. Síðan kannaði Skalla- Grímur landið, og var þar mýr- landi mikið og skógar víðir, langt í milli fjalls og fjöru___" Snæfellsnessýsla. Eyrbyggja saga getur um Krákunesskóg og segir, að Snorri joði hafi látið gera mikið um skóg- arhögg þar. Dalasýsla Um Olaf pá segir Laxdæla saga: „Var það að kaupi með þeim, að Ólafur skyldi reiða þrjár merkur silfurs fyrir löndin, en það var þó ekki jafnaðarkaup, því að það voru Frá Skagafirði. Blönduhlíðarfjöll i baksýn. (Ljósm. Gunnar Rúnar) víðar lendur og fagrar og mjög gagnauðugar; miklar laxveiðar og selveiðar fylgdu þar; voru þar og sk' —* miklir. Það var á einu hausti, að í því sainu noiti lét Ólafur bæ reisa og af þeim viðum, er þar voru höggn- ir í skóginum, en sumt hafði hann af rekaströndum." Og enn segir Laxdæla: „Eftir það ríða þeir heiman úr Hjarðarholti níu saman; Þorgerður var hin tí- unda. Þau riðu inn eftir fjörum og svo til Ljárskóga; það var önd- verða nótt; létta eigi, fyrr en þau koma í Sælingsdal, þá er nokkuð var morgnað. Skógur þ'ykkur var í dalnum í þann tíð." Hvað er unnt að ráða af þessari frásögn? Atburðir Laxdælu gerast á ofanverðri 10 .öld og í byrjun 11. aldar, en sagan mun vera skráð um miðja 13. öld. Vestfirðir Gísla saga Súrssonar getur um \- ¦>.