Lesbók Morgunblaðsins - 19.05.1974, Blaðsíða 9

Lesbók Morgunblaðsins - 19.05.1974, Blaðsíða 9
ÍSLENZKMYND- LIST BYR VID VAXMDI GRÓSKl OG ÞVERRANDI FORDÓMA ÞRÁTT FYRIR ALLT fangsefni: Gjárá Þingvöllum. æna húsinu né á Kjarvais- stöðum á síðasta ári, voru veitt iistamannalaun, en ann- ar var talinn hlutgengur á Kjarvalsstöðum með öllum greiddum atkvæðum, en eng- in listamannalaun fékk hann. Sá sem hér um ræðir er Baltasar, en sýning hans er nú afstaðin fyrii nokkru. Aðstaða hans sem mátara og aðkomumanns er að ýmsu leyti verð fhugunar. Við opnun sýningar hans að Kjarvalsstöðum var slikur mann- fjöldi og svo augljós hrifning, að helzt verður jafnað til þess, þegar Kjarval var að opna sýningar i Lista- mannaskálanum sáluga. Með öðr- Ovenjulegt viðfangsefni, a.m.k. á sýningum hér: Oauði Che Guevara. Úr myndaflokknum Ecce Homo. um orðum: Almenningur, sem kynnzt hefur myndlist Baltasars á þeim 11 árum, sem hann hefur verið búsettur á íslandi, hefur tekið hon- um opnum örmum. Það sama verður hins vegar engan veginn sagt um bræður hans i mynd- listinni. Stundum hafa þeir kvartað yfir fúskinu og menntunarleysinu i myndlist á íslandi. Þess vegna hefði mátt láta sér detta í hug, að því yrði fagnað, þegar vel skólaður myndlist- armaður ákveður að gera fsland að heimkynnum sínum. Ég hygg að ekki sé á neinn hallað, þótt sagt sé að Baltasar hafi augljósara vald á tækni en flestir á voru landi. Og ekki þarf heldur að kvarta yfir því að viðfangs- efni hans séu okkur framandi. Balt- asar hefur að minnsta kosti ekki síður en aðrir gert íslenzkan veru- leika og landið sjálft að viðfangsef ni. Raunar hefur stundum verið sagt, að hann sjái þessa sérstæðu náttúru landsins með augum Katalóníu- mannsins; aS hann byggði á spánskri litahefð. Rétt er það að vísu, að dökkir litir. allra hetzt brúnir, hafa staðið Blatasar hjarta nærri. Þá er nærtækt að leita skýringar i uppruna hans og akdademiskri menntun á Spáni. Stíkt er þó engan veginn ein- hlft skýring og yrði til dæmis að gripa ti einhverrar ólfkrar skýringar, væri hann innfæddur íslendingur. Þá mundi hann mála örðuvisi, kynni einhvcr að segja. En þvt er heldur ekki hægt að slá föstu. Hitt er aftur á móti hægt að ræða um sem nokkuð áþreifanlegan hlut, að Baltasar hefur áunnið sér persónulegan stil, sem telst megin keppikefji hvers lista- manns og að myndir hans bera ótvf- ræðan vott um verklega kunnáttu og öryggi atvinnumannsins. Samt duga þessir augljósu kostir ekki til þess að Baltasar fái inngöngu i Félag islenzkra myndlistarmanna. Tvivegis hefur hann verið borinn upp á fundum, en í bæði skiptin hefur meirihluti fundarmanna greitt at- kvæði gegn því að hann fengi inn- göngu. Kynni að vera að siðar meir yrði það rifjað upp og þá nefnt til dæmis um þroska og vfðsýni landans á þessu þjóðhátfðarári. Margoft hef ég lýst yfir þeirri skoðun minni, að islenzkar listir muni standa og falla með túlkun á íslenzkum veruleik. Ég hef ekki minnstu trú á því að það þætti merkilegt framlag af vorri hálfu, sem einkum sækti fyrirmyndir i mannlíf og staði úti i Evrópu, hvort heldur væru það fiskimenn á Miðjarðarhafi eða götulff i París. Á sama hátt geri ég mérsára litlarvonir um jákvæðar undirtektir gagnvart islenzkum stæl- ingum á Francis Bacon eða Picasso. IVnnars mætti halda að Færeyingar skildu þetta mun betur en við; að minnsta kosti er svo að sjá á fær- eyskri myndlist. Þegar það gerist, að vel menntað- ur myndlistarmaður utan úr hinum Framhald á bls. 15. hvolft, ættu gildi og áhrif myndarinnar að vega þyngra viS verðlagningu en efnið eitt. Framundir þetta hefur svartlist verið harla fftill áhugi sýndur, en nú gerðist það, sem ég held að hafi ekki komið fyrir áður, að myndir Snorra gengu út eins og heimilistæki fyrir gengisfellingu eða söluskattshækk- un. f sjálfu sér er það ekki merkilegt, þvf þær voru athyglisverðar frá myndrænu sjónarmiði og þar að auki fallegar. Jafnframt vaknar sú von, að svartlist geti farið að standa sig í samkeppni við oliumálverki'5. Frá þvl Snorri kom frá námi við Konstfack f Stokkhólmi. hefur hann einvörðungu unnið við listræna hönnun einhverskonar, útlits- teikningu á Vikunni i nokkur ár f nánu samstarfi við þann er þetta ritar. LeiSir okkar skildu, þegar undirritaður réðst til starfa við Lesbókina, en Snorri fór litlu sfðar að vinna viS leikmyndagerS hjá sjón- varpinu og er þar énn. Hann fékk þó lausn frá störfum meiripart stðasta árs, aS nokkru leyti til aS Ijúka viS veggskreytingu á Landsbankahúsinu á Akranesi, svo sem frá var greint t Lesbók, en sumpart til aS vinna að sýningunni. Niðurstaða hans varð sú að ein- beita sér að kolmyndum og verður sú ákvörðun aS teljast karlmannleg f Ijósi reynslunnar. ViSarkol er sér- stætt efni; meS þvf fæst áferS, sem ekki næst á annan hátt. En árangurinn byggist á hraSa f vinnu- börgðum. Þvf naor Snorri mjög vel. Hann dregur Ifnur f ýmsum breiddum af mikilli festu og öryggi. Klaufa- skapur sést hvergi. En hraðinn sem þarna verSur aS viShafa, reynist ein- mitt falla einstaklega vel aS þeirri hugmynd, sem Snorra var efst f huga að glfma við: Hreyfingu hlutanna. Enda þótt verk Snorra væru alveg abstrakt gáfu þau mjög eindregið hugmynd um hreyfingar, sem ýmist voru samsfSa eSa gagnstæSar. Þegar myndir af þessu tagi eru sýndar f heilum sal, fer vart hjá þvt, aS nokkuit tilbreytingarleysi rfki. Óneitanlega eru myndirnar talsvert líkar innbyrðis. Þessvegna njóta þæi sfn ekki fullkomlega og engan veg- inn á sama hátt og ein mynd gerir, þegar búiS er aS hengja hana upp með öðrum ólfkum myndum. Trú min er sú, að þeir muni uppgötva það, sem eignuSust kolmyndir Snorra, aS þær vaxi viS nánari kynni. Einmitt þaS er aSalsmerki góSrar listar. ©

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.