Lesbók Morgunblaðsins - 05.05.1990, Blaðsíða 8

Lesbók Morgunblaðsins - 05.05.1990, Blaðsíða 8
einnig vegur hokkra menn fyrir Geiti. Brodd-Helgi var jafnvel svo ófyrirleitinn að hann hélt líkum þeirra manna sem hann hafði drepið, en þó tókst Geiti með brögðum að ná líkunum frá Hofi. „Að engu máli fékk Geitir jöfnuð af Helga," segir hinn forni meistari þegar frásögn er komið hingað. Halla Lýtingsdóttir, systir Geitis og fyrrver- andi eiginkona Brodd-Helga, er nú langt fram komin og deyr heima í Krossavík meðan bróðir hennar er í burtu. Hún hafði þá stefnt Brodd-Helga til sín; hann kom en vildi ekki vera þar næturlangt þótt hún bæði þess. „Get ég að fæstir munu lúka við sínar konur svo sem þú munt við mig," segir hin bráðfeiga kona við eiginmanninn sem hafði látið hana eina. Þó er enn ótalinn einhver ískyggilegasti þátturinn í fari Brodd-Helga. Hann kinok- aði sér ekki við að vingast við menn í hagn- aðarskyni og brást illa við ef hann græddi ekki nóg á vináttunní. Hann gerir sér dælt við Digur-Helga, og þegar þeir hafa bundið vinfengi sitt biður Brodd-Helgi nafna sinn að takast óvinsælt stefnumál á hendur, en því lýkur með þeim hætti að Digur-Helgi og sökunautur verða vinir, enda er hvor- tveggi hinn besti drengur. Það kemur engum á óvart hvernig Brodd-Helgi bregst við: „Mun nú Iokið vinfengi okkru," segir ójafn- aðarmaðurinn á Hofi þegar honum skilst að engin fjárvon er í vináttu þeirra. Eitt sinn á alþingi hafði Brodd-Helgi notið lið- veislu Guðmundar ríka og vann þá sigur á Geiti. I annað skipti bað Brodd-Helgi Guð- mund liðs að nýju en Guðmundur er tregur „að veita honum lið á hverju þingi og óvin- sæla sig við aðra höfðingja, en taka af hon- um engi gæði í móti". Nú heitir Guðmundur honum liðveislu með því skilyrði að „Helgi skyldi gefa honum hálft hundrað silfurs". En þegar Helgi hefur sigrað í málum sínum neitar hann að gefa honum neitt og „kvaðst eigi sjá að hann þyrfti fé að gefa í milli vinfengis þeirra". Brodd-Helgi er einn af þessum mönnum sem eru svo nískir að þeir tíma ekki að rækja vináttu eða félagsskap, enda fær hann'akveðin svör frá Guðmundi ríka: „Það er þér illa farið; þarft annarra ávallt en geldur eigi það er þú ert heitbund- inn. En vinfengi þitt þykir mér lítils vert. Mun eg og eigi oftar heimta þetta, enda vera þér aldrei áð liði síðan." Jafnan ferst þeim mönnum illa sem láta vináttu sína fala við fé. Eftir að vinskap þeirra Brodd-Helga og Guðmundar ríka er lokið til hiítar, fer Geit- ir til fundar við Guðmund „og býður honum að taka fé til vinfengis. Guðmundur lést eigi vilja hafa fé hans og kvað sér lítið um að veita þeim mönnum lið er ávallt vildu hinn lægra hlut úr hverju máli bera fyrir Helga." I norðurför sinni sem áður var get- ið hittast þeir Geitir og Guðmundur, og þá mun Guðmundur hafa gefið Geiti ákveðið loforð um liðveislu, þótt slíks sé ekki getið í sögunni sjálfri. En áður en Geitir ræðst í norðurför sína báru þingmenn hans saman 'ráð sín og þóttust ekki geta þolað lengur ójafnað Brodd-Helga svo að þeir gáfu Geiti úrslitakosti, annaðhvort að fara aftur heim í Krossavík og snúast af hörku gegn Brodd- Helga, „elligar munum vér selja bústaði vora og ráðast í brottu, sumir af landi, en sumir úr héraði". Mun þetta vera einsdæmi í íslendingasögum að höfðingja eru gerðir slíkir kostir. Þótt eyða sé í Vopnfirðinga sögu, þá leyn- ir sér ekki að Norðlendingar hafa stappað svo stálinu í Geiti að nú verða þáttaskil í sögunni, enda líður ekki á löngu áður en hann fellir ójafnaðarmanninn Brodd-Helga, fornvin sinn og mág. Þetta gerist í bardaga þegar þeir eru á leið til þings. Nú rifjast upp fyrir lesanda dómur Geitis um Helga að „hann unni mér eigi að hafa himininn jafnan yfir höfði sér sem hann hefir sjálf- ur". Segja má að maður sem sýnir öðrum svo mikið óréttlæti hafi fyrirgert fjörvi sínu, enda fær Brodd-Helgi ekki lengur að.njóta þeirra híminsgæða sem ölium dauðlegum mönnum eru jafn heimul, snauðum jafnt sem auðugum. Það mun hafa verið á sandinum hjá Sunnudalsmynni að Geitir í Krossavík synjaði goðanum á Hofi um rétt til regns og sólar, enda hætti náttúran sjálf að þjóna ójafnaðarmanni lengur. Og nú er skammt til þess að bíða að hefndir taki við. Bjarni Brodd-Helgason á eftirmál eftir föður sinn og þiggur fébætur í sætt, enda var málið örðugt viðfangs þar sem föðurbani Bjarna var móðurbróðir hans og fóstri. Þó rýfur Bjarni sættina og vegur fósturföður sinn. „Og jafnskjótt sem hann hafðí höggvið Geiti, þá iðraðíst hann og settist undir höfuð Geiti, og andaðist hann í knjám Bjarna... Hófundur býr í Edinborg og er fyrrum prófess or við háskólann þar. Sveinn Dúfa í Myrkheimum. Vatnslitir og pastel, 1975. Olli var eins og leiftur á finnskri vetrarnótt Nokkur orð um OLLI LYYTTKAINEN, flnnskan afburða listamann, sem drakk sig í hel fyrir þremur árum. Sýning á verkum hans stendur yfir í Listasafni Íslandstil27. mai. ýningar hér á landi á verkum lítt kunnra, en afburða snjallra listmanna frá Norðurlöndum, hafa leitt í íjós að Norðurlönd eru ekki þýðingar- laus útkjálki eins og maður gæti ímyndað sér af lestri alþjóðlegra tímarita um list og með því Viktoría drottning III, vatnslitir, 1972. M

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.