Vísir - 24.04.1978, Side 10

10
Mánudagur 24. aoril 1978
vísm
«%
VÍSIR
Útgefandi: Reykjaprenth/f
Framkvæmdastjóri: Davið Guðmundsson
Ritstjórar: Þorsteinn Pálsson ábm.
úlafur Ragnarsson
Ritstjórnarfullfrúi: Bragi Guðmundsson. Fréttastjóri erlendra frétta: Guðmund
ur Pétursson. Umsjón með helgarblaði: Arni Þórarinsson. Blaðamenn: Berglind
Asgeirsdóttir, Edda Andrésdóttir, Elias Snæland Jónsson, Guðjón Arngrimsson,
Jón Einar Guðjónsson, Jónina Mikaelsdóttir, Katrin Pálsdóttir, Kjartan Stefáns-
son, Oli Tynes, Sæmundur Guðvinsson, Iþróttir: Gylfi Kristjánsson og Kjartan L.
Pálsson. Ljósmyndir: Björgvin Pálsson, Jens Alexandersson. utlitog hönnun: Jón
Oskar Hafsteinsson, Magnús Olafsson.
Auglýsinga- og sölustjóri: Páll Stefánsson
Dreifingarstjóri: Sigurður R. Pétursson
Auglýsingar og skrifstofur: Siðumúla 8.
simar 86611 og 82260
Afgreiðsla: Stakkholti 2-4 simi 86611
Ritstjórn: Síðumúla 14 simi 86611 7 linur
Askriftargjald er kr. 1700 á
mánuöi innanlands.
Verö i lausasölu
kr. 90 eintakið.
Prentun
Blaöaprent h/f.
500% launakostnaðarhœkkun
= 30% rauntekjuhœkkun
Kosningarnar í vor hljóta öðrum þræði að snúast um
grundvallaratriðj í efnaþags- og kjaramálum. Við höf-
um i sex ár búið við verðbólgu, sem leitt hef ur til ringul-
reiðar f efnahagslífinu. Borgararnir sætta sig einfald-
lega ekki við þetta ástand öllu lengur. Krafa þeirra í
þessum kosningum verður því um aðgerðir.
Forystumenn verkalýðshreyfingarinnar hafa að und-
anförnu f reistað þess að brjóta á bak aftur þá ákvörðun
Alþingis og rikisstjórnar að takmarka verðbætur á laun.
Þetta hef ur verið gert bæði með tilraunum til ólöglegra
verkfalla í byrjun mars og stöðvun útf lutnings, sem tef It
hefur atvinnuöryggi i tvísýnu.
Aðgerðir af þessu tagi verða örugglega bitbein í
kosningabaráttunni, sem framundan er. En um hvað er
verið að deilda? Sannleikurinn er sá, að ágreiningurinn
stendur fyrst og fremst úm það, hvort halda á áfram
óbreyttri þeirri launapólitík að f jölga krónum í launa-
umslögunum án tillits til verðgildis þeirra. Óbreytt
stefna þýðir áframhaldandi verðbólgu.
Þetta eru tiltölulega einföld atriði, sem óþarfi er að
deila um eftir flokkspólitískum línum. í hverra þágu
hefur það verið að hækka launakostnað um hart nær
500% á síðustu fimm árum, sem aðeins hefur skilað
venjulegri fjölskyldu 30% aukningu á rauntekjum?
Svarið er einfalt. Það hafa allir tapað. Bæði launþegar
og atvinnufyrirtækin. _
Engum blöðum er um það að f letta að innlendar kostn-
aðarhækkanir hafa ráðið mestu um verðbólgu siðustu
ára. Sumir álíta að unnt sé að lækna verðbólgumein-
semdina með því einu að banna verðhækkanir, sem þeg-
ar eru orðnar. Stjórnmálamenn, bæði í núverandi
rikisstjórn og þó öllu meira í þeirri, sem á undan sat,
hafa reynt þessa aðferð, en án árangurs.
Við höfum búið við álagningarhaftakerfi,einir
vestrænna þjóða. Eigi að síður hefur dýrtíð verið meiri
hér en í nokkru öðru vestrænu landi. Þessar staðreyndir
blasa við. Flestum er orðið Ijóst, að fara þarf nýjar leiðir
i efnahags- og kjaramálum. En þrátt fyrir það eru enn
háðar hér orrustur á vinnumarkaðnum., er einvörðungu
miða að því að fjölga verðlausum verðbólgukrónum.
Það er vandfundinn maður, sem er ánægður í dag.
Fólk hef ur það að vísu gott en f lestir eru i peningalegum
þrengingum. Samt sem áður finna forystumenn verka-
lýðshreyfingarinnar ekki þá venjulegu fótfestu, sem
þeir hafa staðið á í baráttunni fyrir fjölgun einskis
verðra krónupeninga. Ástæðan er líklegast sú, að fólk
vill fara nýjar leiðir.
Fróðlegt verður að sjá, hvort stjórnmálaflokkarnir
átta sig á breyttum aðstæðum að þessu leyti. Það á bæði
við stjórnarf lokkana og hina, sem eru stjórnarandstöðu-
megin. Fólk er í sjálfu sér ekki hrifið af takmörkun
verðbótanna. En svo virðist sem æ fleiri geri sér grein
fyrir því að hin hefðbundna víxlhækkun kaupgjalds og
verðlags er ekki leiðin út úr ógöngunum.
Mikilvægt er hins vegar að hafa í huga, að launin eru
ekki eini verðbólguvaldurinn. Þaðeru miklu f leiri atriði,
sem stuðlað hafa að því, að hér hefur verið við lýði því-
likt ójafnvægisástand í ef nahagsmálum, sem raun ber
vitni. Fjárfestingarstefna Alþingis hefur einnig ráðið
miklu þar um. Aðalatriðið er að menn fari nýjar leiðir á
öllum sviðum.
Menn býsnast t.d. um þessar mundir yfir tveggja
milljóna króna veislu Landsvirkjunar upp við Sigöldu,
en gleyma gjarnan, að við Kröflu liggja tólfþúsund
milljónir, sem ekki einu sinni hafa gefið af sér hanastél
fyrir stórmenni þjóðarinnar.

„UPPHAFLEGT
SMIT KOM
FYRST UPP í
ELLIÐAÁNUM"
,,Það er upplýst að Elliðaám”, sagði Skúli skömmu þess efnis að
hinn svokallaði smit- Pálsson, i samtali við hætta væri á þvi að
sjúkdómur sem sagður Visi, er haft var sam- hrogn frá honum gætu
er hafa komið upp i band við hann vegna borið smit.
Laxalóni kom fyrst upp i fréttar i Visi nú fyrir Sagði Skúli að undanfarin ár
Mál Raf magnsveitna
rikisins hafa verið nokkuð
til umræðu að undanförnu
eftir að þrír stjórnarmenn
sögðu þar af sér. Var þá
stjórn fyrirtækisins búin
að standa í margra mán-
aða stappi um f jármál fyr-
irtækisins við iðnaðar- og
f jármálaráðuneyti, sem
eigi náðu samkomulagi sín
á milli um nauðsynlegar
aðgerðir. Frá síðustu ára-
mótum hafði fjárstreymi
skv. lánsfjár- og greiðslu-
áætlun ríkissjóðs verið
stöðvað til RARIK og
stofnunin var í reynd kom-
in í greiðsluþrot. Jafn-
framt var Ijóst, að fram-
kvæmdaáætlun þessa árs
gat ekki staðizt sökum
þess, að allar tölur um
væntanlegan fram-
kvæmdakostnað voru
byggðar á verðlagi frá því
i maí á síðasta ári og þær
því úreltar. Verður þvi að
gera annað tveggja, að
ske.ra niður einhver verk
af þeirri framkvæmda-
áætlun, sem Alþingi hefur
samþykkt, eða þá að út-
vega aukið fjármagn.
Þaö er afstaða fyrrverandi
| stjórnar RARIK að ekki væri
hægt að takast á herðar nýjar
greiðsluskuldbindingar fyrr en
greiddar væru lausaskuldir sök-
um fyrri framkvæmda, rekstrar-
halla s.l. árs og vegna orkukaupa.
Þá yrði og fyrst að halda áfram
allra nauðsynlegustu verkum,
m.a. að ljúka Austurlinu, sem
sparað getur fyrirtækinu miklar
fjárhæðir á næsta vetri.
Þegar ráðherra iðnaðarmála
krafðist þess að nýjar skuldbind-
ingar væru teknar á fyrirtækiö án
þess að fyrir þvi væru sérstök rök
um forgangsröðun og án þess að
kröfu hans fylgdu nokkur svör um
það hvernig greiða ætti þær
skuldbindingar, sem þegar hvildu
á RARIK, taldi stjórnin að hún
gæti vart tekið þátt i þessum Ieik
öllu lengur. Þrír stjórnarmanna
sögðu þvi af sér, en hinn fjórði
ákvað að sitja áfram i trausti
þess að lausn fengist á næstu dög-
um á fjárhagsvanda stofnunar-
innar.
Nokkuö losnaði um greiöslur til
Björn Friðfinnsson
segir að mól Rarík
séu sjúkdómsein-
kenni, en að baki
þeim liggi stoerra
mein. Á það verði
að róðast með
skipulögðum vinnu-
brögðum. Um leið
œtti timabili
„reddaranna,, að
Ijúka i islenskri
stjórnmóla-
Því fer fjarri að vandinn
hafi verið leystur
og stjórnunarsögu
hennar viö þessar aðgerðir og
hafa þær nú gengið skv. áætlun i
bili. Fengizt hefur fé til þess að
leysa út efni i Austurltnu, sem
nauðsynlegt var að koma út á
linustæðið meðan frost var i
jörðu. Hins vegar fer þvi fjarri að
fjárhagsvandinn hafi verið leyst-
ur til frambúðar. Visast um það
atriði til ágætrar greinar Pálma
Jónssonar alþingismanns i Morg-
unblaðinu hinn 20. aprll s.l.
Lítil áhrif á stjórn fyrir-
tækisins
áhrif á mál fyrirtækisins. Enn er
t.d. eftir að ákveðá, hvernig fara
skuli með framkvæmdaáætlun
þessa árs. A aö útvega meira fé
eða verða einhverjar frain-
kvæmdir skornar niður? A að
panta meira efni, en leysa það
siðan ekki út, þegar það kemur?
Þótt sagt sé að trúin geti flutt
fjöll, þá er hæpið að taka það bók-
staflega og yfirfæra siðan á fran -
kvæmdir RARIK. Þar nægir ei' i
trúin ein og sizt trúin á kraftave k
iðnaðarráðherra.
Agreiningurinn var ekki
bara um Vesturlínu
Ráðherra iðnaðarmála hefur
nú lokið við að berja saman nýja
stjórn, en án þess að fleira fylgi á
eftir mun það i sjálfu sér hafa litil
Einfeldningar úr röðum núver-
andi og fyrrverandi þingmanna
virðast halda, að ágreiningur
fyrrverandi stjórnar við iðnaðar-
ráðherra hafi eingöngu verið um
það, hvort byggja skuli svokall-
aða Vesturlinu eða ekki. Þvi fer
þó fjarri og var það sérstaklega
framtekið i yfirlýsingu, sem við
þremenningarnir létum frá okkur
fara, er við sögðum okkur úr
stjórn RARIK, enda var áætlunin
ym byggingu nefndrar linu frá
stjórninni runnin. Hins vegar er
hætt við þvi, að óheppileg afskipti
iðnaðarráðherra um forgangsröð
verka á framkvæmdaáætlun
þessa árs, þýði það, að mikilvæg-
ari framkvæmdir verði að sitja á
hakanum.
Tafir á lagningu Vesturlinu er
hægt að vinna upp, en dráttur á
öðrum framkvæmdum getur bak-
að RARIK mikil útgjöld. Það er
hlutverk stjórnar RARIK að hafa
yfirsýn um þau vandamál, sem
fyrirtækinu er falið að leysa og
hún þekkir þau betur en ráðherra,
sem ekki hefur tima til þess að
setja sig inn i málin og sem aldrei
biður um skýringar. Hér var um
dæmigerða „ráðherrareddingu”
að ræða, gerða i pólitiskum til-
gangi, þ.e. að vinna einhver stig i
atkvæöaveiðum á kosningaári
fyrir baráttufélaga sinn. Ef svo
væri ekki, hefði hann væntanlega
heimtað, að önnur verk á fram-
kvæmdaáætluninni færu einnig i
gang.
Þakkarávörpin
Vildarmenn ráðherrans hafa
svo að undanförnu lagt inn pant-
anir vestanlands og austan varö-
andi þakkarávörp til hans, en slik
ávörp tiökuðust nokkuð á þvi
timabili, sem hugmyndaheimur
_ hans tekur mið af. Er þá óspart
’slegið á strengi byggðastefnunn-
ar, sem nú er i tizku að nota til
réttlætingar hvers kyns vitleys-
um, sem gerðar eru. Mönnum
sem taka þátt i sliku þakkar-
i