Vísir - 29.08.1981, Qupperneq 9

Laugardagur 29. ágúst 1981
9
Komum taflinu
undir þak á
Hallærisplaninu
Þaö er kannski aö bera i
bakkafullan lækinn að minnast
á útitafliö viö Lækjargötu þvi
mikiö hefur veriö skrafað um
þaö mannvirki. En nú á aö vigja
tafliö i dag með pompi og pragt
— ef veöur leyfir. Siöan er ætl-
unin að efna þarna til skákmóta
um næstu helgar — ef veöur
leyfir. Þetta veltur nefnilega
allt á veðrinu eins og fyrri dag-
inn og þaö er aldrei hægt aö full-
yrða neitt um hvernig veðrið
veröur á morgun, hvaö þá eftir
viku.
Af þessum ástæöum fyrst og
fremst er það tóm vitleysa aö
eyða milljón nýkróna i Lækjar-
götutafliö. Fólk fer ekki aö hima
yfir tafli i roki og úrkomu eða
kalsaveöri. Sú ákvöröun aö gera
útitaflið sýnir, aö enn einu sinni
hefur verið horft framhjá þeirri
einföldu staöreynd, aö taka
veröur tillit til hinnar óstööugu
veðráttu sem hér rikir. Almenn-
ingstafl sem þetta á hins vegar
fullan rétt á sér, en það verður
að vera undir þaki og á staö þar
sem fleira er viö aö vera.
Þak yfir Hallærisplanið
Nokkru fyrir siöustu borgar-
stjórnarkosningar kom fram
stórgóð hugmynd frá Gesti
Ólafssyniarkitektum aö byggja
þak yfir Hallærisplaniö og næöi
þaö alla leið aö Hafnarstræti,
þaö er aö segja yfir endann á
Austurstræti og Steindórsplan.
Minnir mig fastlega að 'hug-
myndin hafi veriö aö draga þak-
ið, sem væri gegnsætt, frá, þeg-
ar vel viðraði. Gert var ráö fyrir
aö þarna yröi veitingasala, aö-
staöa fyrir leikflokka og aðra
skemmtikrafta og gjarnan tafl.
Fleira var nefnt sem gæti rúm-
ast á þessu yfirbyggða svæöi
sem yröi opið almenningi á
nóttu sem degi.
Með þessari framkvæmd yröi
komiö upp vin i miöbæ sem
verður lifvana um leiö og versl-
unum er lokað á daginn. Fólk
gæti skroppiö á þetta yfir-
byggöa svæöi fengið sér kaffi-
sopa, keypt blöö til að glugga i,
sýnt sig og séö aöra. Ungling-
arnir sem hópast saman á Hall-
ærisplaninu fram eftir nóttu um
helgar fengju skjól og nætur-
hrafnar gætu keypt sér eitthvað
i gogginn. Aö sjálfsögöu yrði aö
hafa þarna vörslu til aö stugga
frá ófriðarseggjum.
Þvi miöur fór þaö svo, aö
borgaryfirvöld ákváðu að fresta
þvi að taka afstööu til þessara
hugmynda þar til eftir kosning-
ar. Eftir aö úrslit þeirra lágu
fyrir hefur málið ekki komiö
aftur á dagskrá. Meö fullri virð-
ingu fyrir útitaflinu viö Lækjar-
götu og áformum um bryggju-
gerö út i Tjörnina, þá er þar
bara ekki um raunhæfar hug-
myndir að ræða vegna
óhagstæðs veðurfars.
Óhætt er að fullyröa, aö fram-
kvæmdir viö þak yfir endann á
Austurstræti heföu kostaö litiö
meira en útitafliö og allt um-
stangiö i kringum þaö. Þótt unnt
verði aö nota útitaflið þessa 20
góöviörisdaga sem koma á
sumri, þá réttlætir þaö ekki
gerö þess. Okkur vantar miklu
frekar staö þar sem fólk getur
komiö saman yfir veturinn. Ég
er viss um, aö sá frambjóöandi
viö næstu borgarstjórnarkosn-
ingar, sem heitir þvi aö koma
upp þessu þaki og tilheyrandi,
er öruggur um aö ná kjöri. Fari
svo, aö núverandi meirihluti
haldi völdunum má benda Sig-
urjóni og félögum á, aö svona
yfirbyggöir samkomustaöir eru
mjög vinsælir i Skandinaviu.
Lýöræöi verkalýös
Enn einu sinni hefur Vilmund-
ur Gylfason hleypt mönnum upp
og sjálfum sér um leiö. Ásakan-
ir hans um skort á lýöræöi i
verkalýðshreyfingunni hafa
vakið athygli, enda er málflutn-
ingur Vilmundar oft meö þeim
hætti aö hann kallar á hörö viö-
brögð. Eins og eölilegt má telj-
ast efndi sjónvarpið til um-
ræöuþáttar um þetta mál.
Verkalýösforingjar heföu átt aö
taka þessu tækifæri fegins hendi
þvi auðvitað vilja þeir ekki
liggja undir þungum ásökunum.
Þaö var þvi einkennilegt aö
heyra Eövarö Sigurösson gagn-
rýna þaö, að efnt var til þessara
umræöna. Þjóöviljinn snerist
einnig öndveröur gegn umræö-
um af þessu tagi og er furðulegt
að þeir sem þykjast „eiga”
verkalýöshreyfinguna skuli
fara i fýlu þegar innri mál henn-
ar eru tekin til meðferðar á op-
inberum vettvangi.
Þátturinn varð þvi miöur tóm
endaleysa, en þó virtist þaö
koma skýrt i ljós, aö verkalýös-
hreyfingin er aö forminu til lýö-
ræöislega uppbyggö. Hins vegar
er lýöræöiö þar ekki virkt i raun
sökum þess hve almennir félag-
ar eru tregir til að taka þátt i
umræðum og störfum hreyfing-
arinnar. Menn eru „pikkaðir
út” og beönir aö taka sæti i
stjórn, eins og Guðmundur Sæ-
mundsson lýsti þvi. Og það
verður aö segjast Jóni Helga-
syni, formanni Einingar á Ak-
ureyri til hróss, aö hann valdi
Guðmund þótt sá siöarnefndi
heföi lýst þvi yfir, aö h?«in væri i
mörgu andsnúinn stjorn félags-
ins. Ætli þaö sé ekki algengara
að forystumenn félagasamtaka
„pikki út” einhverja jábræöur
og bjóöi þeim setu i stjórn.
Auövitað er áhugaleysi á fé-
lagsstörfum ekkert bundiö viö
verkalýösfélögin ein. Menn eru i
fjölda félaga og láta sér nægja
að greiða ársgjaldið. Hins vegar
er alltaf til nóg af mönnum sem
viija veröa formenn i stórum
verkalýösfélögum til þess aö
geta notaö félögin sem stökkpall
inn á Alþingi eöa sveitarstjórn-
ir. Þessi pólitiska barátta sem
háö er á vettvangi stéttarfélaga
verður auövitaö til þess aö
sundra samtökum launafólks en
ekki til að sameina þau. For-
ingjarnir verða svo aö koma
fram i fjölmiðlum öðru hverju
og hvessa sig i garð vinnuveit-
enda til þess að sýna umbjóð-
endum sinum að þeir séu nú al-
deilis menn til að sækja kjara-
bætur i greipar harðsviraðra at-
riistjórnar
pistill
Sæmundur Gu$vinsson
fréttastjóri skrifar
vinnurekenda. Þetta er bara
skripaleikur, þvi engu skiptir
um hvað er samið, það er sú
rikisstjórn sem situr hverju
sinni sem ræður lifskjörunum,
eins og Magnús L. Sveinsson
benti á.
Þegar forseti ASt er jafn-
framt félagi i Alþýöubandalag-
inu og situr þar i verkalýðs-
málaráöi, þá væri þaö beinlinis
ósanngjarnt aö ætlast til þess aö
hann kæmi fram viö rikisstjorn
eigin flokks eins og hann myndi
gera viö rikisstjórn Sjálfstæöis-
flokksins, til dæmis. Meöan
pólitikin tröllriöur verkalýös-
hreyfingunni er litil von til þess
aö almennir félagar kæri sig um
að koma þar nálægt.
Brennivin og hass
Sifellt berast fregnir um aö
menn séu gómaðir viö innflutn-
ing á fikniefnum til landsins.
Jafnframt ber meira á kröfum
nokkurra einstaklinga sem
halda þvi mjög á lofti, að hass sé
ekki hættulegra heilsu fólks en
brennivinið sem rikiö selur
þegnum slnum og þvi beri aö
leyfa frjálsa sölu á hassi og
fleiri „veikari” fikniefnum.
Aörir benda á, aö sterkari efni
vilji fylgja i kjölfariö eftir aö
byrjaö var á hassi og þar fyrir
utan sé nóg að búa við brenni-
vinsbölið þótt annaö álika eöa
verra bætist ekki við.
Upp á siðkastið hafa Norður-
landaþjóöir veriö aö vakna upp
viö þann vonda draum aö þeim
ungmennum fer þar fjölgandi
sem mist hafa heilsuna eöa lifiö
af völdum fikniefnaneyslu. Hafa
þær þvi gripið til haröari aö-
geröa gegn þessu böli og jafnvel
Danir segja nú hingaö og ekki
lengra.
Raunar ætla Danir aö gera
gott betur, þvi þeir eiga sitt
áfengisböl ekki siöur en viö, þótt
þeir séu komnir mun skemmra i
meðhöndlun áfengissjúkra.
Forráöamenn dönsku brugg-
húsanna og vinverksmiðja eru
nú i öngum sinum út af laga-
frumvarpi um bann viö áfengis-
auglýsingum. Þaö er innanrfk-
isráðherra Dana sem ber fram
frumvarpiö og samkvæmt þvi
veröur bannaö aö auglýsa sterkt
öl og vin i kvikmyndahúsum, á
útiskiltum, á strætisvögnum og
við íþróttavelli. Einnig er lagt
til að reglur um áfengisauglýs-
ingar i dag- og vikublööum veröi
hertar. Verði frumvarpið sam-
þykkt koma ákvæöi þessi til
framkvæmda strax á næsta ári.
Svo einkennilega sem þaö
hljómar þá eru knattspyrnufé-
lög i Danmörku uggandi út af
þessu frumvarpi þar sem þau
hafa drjúgar tekjur af áfengis-
auglýsingum. En þetta sýnir, aö
Danir álita þaö ekki til bóta aö
hvetja til áfengisneyslu.
Umferðinog börnin
Nú fara skólar senn aö byrja
og þaö fer aö styttast i skamm-
degiö. Börnin þurfa aö fara
snemma á fætur og i skólann áð-
ur en birtir. Ástæöa er til aö
hvetja ökumenn til aö fara meö
sértakri gát i námunda viö skól-
ana þar sem mörg börn eru á
ferli. Mörg börn hafa oröið fórn-
arlömb umferöarslysa meö
þeim afleiðingum aö þau hafa
orðið örkumla fyrir lifstiö. Onn-
ur hafa slasast til ólifis.
En þaö er ekki nóg aö hvetja
ökumenn til aö fara varlega,
ábyrgöin hvilir ekki siöur á for-
eldrunum. Sjálfsagt er aö fylgja
börnum til skóla fyrstu dagana
þegar þau eru aö hefja skóla-
göngu I fyrsta sinn og
benda þeim á þær hættur sem
leynast á leiöinni. Lögreglan
hefur unniö gott starf viö um-
feröarfræöslu sem og Umferö-
arráö og stjórnvöldum ber
skylda til aö veita þaö fé sem
þarf til að hægt veröi aö halda
uppi öflugu varnarstarfi gegn
slysum I umferöinni sem annars
staöar.
Vídeobyltingin
í framhaldi af þessu er ásíæöa
til aö taka undir orö kennara
sem skrifaöi lesendabréf til VIs-
is. Hann fór þess á leit viö for-
eldra sem hafa aögang aö
videotækjum, aö þeir gættu þess
aö börnin fengju nógan svefn. 1
fjölbýlishúsum eru kvikmyndir
oft sýndar I vldeo fram eftir öll-
um nóttum og reynist þá erfitt
aö koma börnum i rúmiö á hæfi-
legum tima. ónógur svefn kem->
ur fljótt niður á námsgetunni.
En vonandi verður þessi
videobylting til þess aö eitthvaö
raunhæft veröi gert til aö efla
starfsemi Islenska sjónvarps-
ins. Segja má aö sjónvarpinu
hafi veriö komiö á fót til aö
hamla gegn Keflavikursjón-
varpinu, eöa alla vega hafi
Keflavikursjónvarpið oröiö til
aö flýta fyrir þvi aö viö fengum
eigin sjónvarpsstöö.
Þótt ekkert sé við þvi aö segja
aö menn kaupi eöa leigi sér efni
á myndböndum, þá er þaö miö-
ur heppilegt ef meirihluti þess
efnis sem börn horfa á I sjón-
varpi er meö erlendu tali og án
islensks texta. Þó ekki væri
nema þess vegna er knýjandi að
auka efni fyrir börn I islenska
sjónvarpinu. Þeim peningum er
vel variö.
Sæmundur Guövinsson