Tíminn Sunnudagsblað - 13.11.1966, Qupperneq 16

Útsýnisturn efst á Himnafjalli. Raunar er HimnafjalljS frem-
ur hæð en fjall. Eigi að síður flykkjast ferðamenn þangað.
Sigurður Gunnarsson kennari:
KENNARAR I HEIM-
SÓKN / DANMÖRKU
í þriðja þætti ferðarinnar dvöld-
umst við, allir þátttakendurnir, átta
daga í lýðháskólanum í Ry á Jót-
landi- Vorum við þar á fjölsóttu nám-
Skeiði, sem stóð jafnlengi og dvöl
okkar þar. Stundaskrá var þannig
alla dagana, að fjölþætt námshringa
starfsemi var miíli klukkan níu og
tíu á morgnana, langar frímínútur
og söngur milli klubkan tíu og eli
efu og fyrirlestrar um ýmisleg efni
Þriðji þáttur
miUi klukkan ellefu og tólf. En eftir
hádegið, frá hálftvö til klukkan sex,
voru jafnan farnar fræðslu- og
skemmtiferðir um nágrennið. Á kvöld
in, milli klukkan átta og níu, var
svo alltaf eitthvað gert til fróðleiks
og Skemmtunar.
Allt er þetta mikið frásagnarefni
og vissulega þess vert, að frá því
væri skýrt. Hér verður þó að þessu
sinni einkum sagt frá nobkru af því,
sem fyrir augu og eyru bar í síðdegis
ferðum okkar suma þessa sóibjörtu
ágústdaga á Jótlandi, Ég mun þó
fyrst fara nokkrum orðum um þorp
ið, sem þarna hefur myndazt, og
lýðh'ásteólann.
Ry er barnungur bær, þegar miðað
er við flesta aðra bæi Danmerkur me
um þrjú þúsund íbúa. Sumir nefna
hann RyiStöðina til aðgreiningar frá
öðrum og eldri bæ í nágrenninu með
sama nafni. Árið 1870 voru þarna al-
geriega óbyggð heiðalönd eða órudd
skógarsvæði. En nokkru síðar, þegar
jámbraut var lögð um þetta land
svæði, tóku fáeinar fjölskyldur sér
bólfestu í nágrenni við járnbrautar
stöðina, sem þar var reist fyrir ná-
lægar sveitir. Og eftir tiltölulega fá
ár, var þarna risið upp mesta myndar
þorp með öllu því, sem við á í nú-
tímasamfélagi: skólum, meðal annars
lýðháskóla og kvennaskóla, kirkju,
gamalmennahæli, sjúkrahúsi, verzl-
unum, ýmsum iðnaðarstöðvum, veit-
ingalhúsum og gistihúsum.
Enginn vafi er á því, að ástæðan
til hins öra vaxtar bæjarins er fyrst
og fremst lega hans og hið fagra
umhverifi. Hann stendur við ána
Goðn, stærsta fljót Danmerkur, með
útsýn til Himnafjalls eins og Bjarni
M. Gíslason nefnir það og margra
annarra merkra og fagurra staða, og
tiltölulega örskammt að fara til
hins fjölbreytilegasta og fegursta
landslags, sem Danmörk hefur að
bjóða. Þarna hafa margir fundið
þann friðsæla og fagra stað, sem þeir
hafa þráð, og þar hafa þeir viljað
una allt til hinztu stundar.
Lýðháskólinn í Ry tók til starfa
árið 1892. Stofnandi hans var Helgs
Hostrup, sonur skáldsins Christians
Hostrups, sem mörgum íslending-
um er kunnur, meðal annars fyrir
gamanleiki sína. Skólinn hefur alltaf
átt því iáni að fagna, að hafa mikil-
hæfa skólastjóra og ráðamenn, enda
mikið orð farið af honum, og ailtaf
hefur hann verið fjölsóttur. Núver-
andi skólastjóri er Asbjörn Mandöe,
merkur stjórnandi og skólamaður.
Skólinn getur tekið við níutíu og
fimm nemendum.
Fyrstu ár stofnunarinnar allmörg
munu aðstæður hafa verið erfiðar á
ýmsa lund og húsakynni takmörkuð.
En úr því rættist smám saman, og nú
hafa stórir hlutar hins gamla húss
verið endurbyggðir á nýtízkulegan
hátt í samræmi við kröfur nýrra
tíma. Umhverfi skólans er einkar
fagurt, eins og ég vænti, að myndir
þær.sem grein þessari fylgja, gefi
nokkra hugmynd um.
Fyrsti lýðháskóli í Danmörte var
stofnaður árið 1844, en nú eru þeir
tæplega sjötíu að tölu þar { landi.
Þótt raunverulegur lýðháskóli hafi
þvi miður aldrei náð að festa rætur
í íslenzku þjóðlífi, er öllum íslenzkum
skólamönnum kunnugt og ýmsum öðr
um, að þeir fræðslu- og uppeldis-
hættir, sem hann hefur tileinkað sér
og einkenna hann öllum öðrum skói-
976
T f M I N N — SUNNUDAGSBLAÐ