Tíminn Sunnudagsblað - 13.11.1966, Blaðsíða 18
Úti á hinum fornu klausturrústum
lýsti kunnáttumaður sögu klausturs-
ins í stórum dráttum og endalokum
þess, en rakti svo að síðustu sögu
fornleifarannsóknanna á staðnum.
Var þetta að sjálfsögðu hið fróðleg-
asta erinda, enda greinarkorn þetta
byggt á því.
kofa. Þær voru-alltof óhentugar fyrir
hans hátign og hirðina. Hann lét því
rífa þær allar til grunna árið 1562
og notaði efniviðinn, að svo miMu
leyti sem það var unnt, í höll á öðr-
um stað. Niðurrifsstarf tekur jafnan
stutta stund, þótt uppbyggingin
hafi staðið yfir í öld eða kannski
miklu lengur.
Og innan Skamms breiddi gróður-
inn og gleymskan blæjur sínar yfir
landsvæðið stóra, þar sem Ömklaust-
ur stóð eitt sinn og hélt uppi um
alda bil margþættri menningarstarf-
semi í héraðinu og víðar af mikiM
reisn. Jafnvel lítið þorp, Emdrup,
reis af grunni á nokkrum hluta hinna
gömlu Mausturrústa, sem sváfu eins
konar Þyrnirósarsvefni í mörg hundT-
uð ár.
Nemendur koma úr mörgum þjóðlöndurn. Þelrra á meðal eru Mongólar, Ind
verjar og blökkumenn.
Það var ekki fyrr en árið 1910,
þegar einhverjir i Emdrup rákust
allt í einu á steingrafir, sem höfðu
að geyma heillegar beinagrindur, að
þjóðminjafræðingar rumskuðu og
hófust handa um uppgröft hinna
gömlu rústa, að svo miklu leyti sem
það var unnt. Er það einkum Sögu-
félag Árósa, sem hefur beitt sér fyrir
þessum rannsóknum.
ið eitt allra stærsta og merkasta
á sinni tíð í Danmörku og þótt víðar
væri leitað.
En svo kom siðbótin til Danmerk-
ur, eins og margra annarra Evrópu-
landa, og Maustrið var lagt niður
og brátt jafnað við jörðu, eins og
fyrr segir. Friðrik konungur II, sem
þá ríkti í Danmörku, hafði þó í
huga að nota klaustrið sem eins kon
ar veiðikofa fyrir sig og hirðina og
gerði það um stund. En þarna voru
veiðilönd frábær, eins og geta má
nærri, og mikið af fisM í vötnum og
ám. Ekki -gat þó konungur unað lengi
við klausturbyggingarnar sem veiði
Uppgröfturinn á Mausturrústunum
í Öm hefur leitt margt merkilegt í
ljós, bæði hvað við kemur byggingu
klausturhúsa og Mrkju, sem var
stór og vönduð, svo og margs konar
tækjum, sem notuð hafa verið við
hin fjölbreyttu störf klaustursamfé
lagsins- Þá hafa hinar mörgu og vönd
uðu steingrafir, þar sem munkar,
ábótar og biskupar hafa verið lagðir
til hinztu hvílu, gefið margt for-
vitnilegt til kynna. Meðal annars
hefur það vakið feikna athygli og
furðu, hve lækningar hafa verið
stundaðar á breiðum grunni á þessu
menningarsetri. Er það eitt mikið
frásagnarefni, enda læknar skrifað
um það langar ritgerðir. Og um þess-
ar fornleifarannsóknir i heild hafa
nú þegar verið skráðar merkar bæk-
ur. Skal því hér til þeirra vísað að
lokum, ef einhverjir hefðu áhuga á
þvi að kynna sér þetta mál frekar.
Lelkfiml I skógarrjóörl undlr berum himnl .
Eins og nærri má geta heíur verið
komið þarna upp safnhúsi, sem geym-
ir margar þessara fornu minja, sem
fundizt hafa í rústunum. Gengum við
að lokum drjúga "stund um safnið
og virtum fyrir okkur þessa gripi.
978
T f M I N N — SUNNUDAGSBLAÐ