Sunnudagsblaðið - 17.04.1966, Síða 14

Sunnudagsblaðið - 17.04.1966, Síða 14
Markievicz g-reifafrú gera þau að vopni, sem hœgt yrði að nota, þegar lokahríðin yrði gerð. Hann safnaði að sér flokki ungra manna: Padraic Pearse, rithöfundi og skólastjóra; Sean Mac Dermott, ritstjóra tímaritsins Irish Freedom; Joseph Plunk- et.t blaðamanni; Eamonn Kent, tónlistarmanni. Clarke stóð einnig í nánu sambandi við fjölmarga föðurlandsvini, sem af trúarástæðum eða öðrum rök- um vildu ekki vera félagar í I.R.B. Markmið hans var að sameina alla írska þjóðernissinna, sem höfðu misst trúna á friðsamlegar aðferðir. Af þessum sök- um var oft gestkvæmt í tóbaksbúðinni litlu í Par- nellstræti, og þar komu menn eins og Eamonn de Valera, Sir Roger Casement, Darrell Figgis og fleiri, og þeir stóðu þar oft og töluðu við eigandann, iöngu eftir að þeir voru búnir að fá sígarettupakk- ann eða dagblaðið, sem þeir komu til að kaupa. Þessar mannaferðir fóru auðvitað ekki fram hjá yfirvöldunum í D.vflinnarkastala. Setulið í óvinveittu landi verður að haida uppi góðri njósnastarfsemi, og áður en leið á löngu mátti iðulega sjá svolalega menn í borgaralegum klæðnaði hanga í grennd við tóbaksbúðina. En Clarke haíði lært að fara varlega, og þessir menn komust ekki að neinu. Það samsæri, sem Clarke var að bfugga, reyndist hið eina af öll- um þeim mörgu samsærum, sem höfðu verið brugg- uð í írlandi, þar sem ekkert lak út til yfirvaldanna. Þessi mikla leynd var fyrst og fremst Clarke að hakka. Meðan þessu fór fram, gerðist ýmislegt í Eng- landi. í þingkosningunum 1906 vann Frjálslyndi flckkurinn undir forystu Bannermans yfirburðasig- 254 SUNNUDAGS3I.AÐ _ ALÞÝÐUBLAÐIÐ ur. Líkur þess, að frland fengi heimastjórn höfðu þar með aukizt mikið, en áður en það mál gæti komizt á dagskrá, þurfti að ráða fram úr öðru. Árið 1910 voru haldnar tvennar þingkosningar til að afnema áhrif lávarðadeildarinnar á afgreiðslu fjáriaga og koma í veg fyrir, að lávarðarnir gætu æv- inlega stöðvað lög, sem neðri deildin hafði sam- þykkt. írsku þingmennirnir studdu þessar breyt- ingar með atkvæðum sínum, og í launaskyni bar Asquith, sem liafði tekið við forystu frjálslyndra ai Bannerman árið 1908, fram frumvarp um heima- stjórn fyrir írland í apríl 1912. Það var samþykkt í neðri deildinni í janúar 1913, og þótt lávarða- « deildin felldi það sama mánuð, hefði það með eðli- legum gangi hlotið lagagiidi á næsta ári, 1914. En þegar kom fram á sumarið 1914, var gangur mála hættur að vera eðlilegur. Á írlandi voru einnig ýmis pólitísk umsvif. I Sjuðurþluta landsins stýrði Arthur Griffith nýrri hreyfingu, Sinn Fein, sem stefndi að því að rjúfa öU. t.enr«l landsins við Bretland á friðsamlegan hátt. O'"”ko i [> r yoru að vísu andvíair vopnlausri on boir studdu samt Sinn Fein. af þvi a.ð sá flokk'ir var andvígur Redmond og treysti var- lega loforðum Englendinga. Um svipað leyti stofn- aði Constance Markievicz greifafrú einnig félagsskap á þjóðernislegum grundvelli: Na Fianna Eireann. Þó er vafasamt, að þessar félagsstofnanir séu ör- uggt mark um viðhorf írsku þjóðarinnar almennt. Yfirgnæfandi meirihluti þjóðernissinna vildi þiggí3 heimastjórn, að minnsta lcosti sem áfanga á leið til fulls- sjálfstæðis, og Redmond -naut stuðnings mestallrar bióðarinnar. Meðal þingmannanna frá Úlster át.ti hann meira að segia 17 stuðningsmenn, en 16 þingmenn þaðan vildu viðhalda sambandinu við England óbrevttu. í éinum hluta írlands var afstaða manna nokkuð frábrugðin. f Belfast og þeim fjórum sýslum, þar sem mótmælendur höfðu verið í meirihluta við manntalið 1911, þ. e. Antrim, Down, Armagh og Derry, áttu sameiningarmenn miklu fylgi að fagna. í þessum hluta Irlands var iðnvæðing lengst á veg komin, o.a þar bjó mikið af niðjum innflytjenda frn Envlandi og Skotlandi. Yfirstéttin í þessum hl"ta t’tMoi'k. voldueir landeigendur og auðugir iWinTiöidar. hafði öldum saman verið ráðandi stétt, auðugri. betur menntuð og bjó við ýmis forréttindi frem yfir innfædda íra. Þessir menn óttuðust, að heimastjórn írlands byndi enda á yfirráð þeirra, og þess vegna var það fremur af peningalegum og pciitískum ástæðum en af trúarlegum, sem þeh’ hræddust' væntanlega s.iálfsstjórn írlands. Mcðal fvlgismanna þeirra, sem engra forréttinda nutu, bar liins vegar á megnri andúð á kaþólskri trú og páfadómi, og yfirvöldin gerðu ekkert til að slæva þa fordóma. Sameininííarmenn settu i fvrstu traust sitt á neit- unnrirojd lávar?Vndeiidarinnar, en eftir sigur As- e'"’TT<e 1-Q10 '‘éii beir fram á aleiöran ósigur á' þingi- Þá grinu þeir til annarra ráða. í desember 1910 var gefið út ávarp til allra þeirra, „sem eru fúsir

x

Sunnudagsblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Sunnudagsblaðið
https://timarit.is/publication/302

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.