Tíminn - 18.01.1972, Blaðsíða 9

Tíminn - 18.01.1972, Blaðsíða 9
ÞRIÐJLDAGUR 18. janúar 1971 TÍMINN 9. f Útgefandi: FRAMSÓKNARFLOKKURINN Framkvæmdastjóri: Kristlán Benediktsson. Ritstjórar: Þórarinn Þórarinsson (áb), Andrés Kristiánsson, Jón Helgason, IndrlSI G. Þorsteinsson ©g Tómas Karlsson. Auglýsingastiórl: Stcin- grfmur Gislason. Ritstjórnarskrifstofur i Edduhúsinu, símar 18300 — 18306. Skrifstofur Bankastræti 7. — AfgreiSslusfml 12323. Auglýsingasími: 19523. Aðrar skrifstofur simi 18300. Áskriftargjald kr. 225,00 á mánuSi innantands. f lausasölu kr. 15,00 eint. — PrentsmiSian Edda hf. Óábyrgur íhalds- flokkur Sjálfstæðisflokkurinn var stofnaður vorið 1929 og hlaut í vöggugjöf sömu hugmyndafræðina og íhaldsflokkurinn, sem hafði verið stofnaður 5 árum áður. í raun réttri má segja, að hér hafi aðeins verið um nafnbreytingu að | ræða. Síðan 1924, er íhaldsflokkurinn var stofnaður, hafa orð- ið margvíslegar breytingar í heiminum, sem m.a. hafa breytt afstöðu langflestra til þeirrar hugmyndafræði, sem íhaldsflokkurinn byggði á, og var mjög svipuð og hugmyndafræði íhaldsflokka nágrannalandanna. Hún var í höfuðatriðum sú, að hagnaðarvon hinna svonefndu sterku og dugmiklu einstaklinga ætti að ráða mestu um, hvert fjármagni og vinnuafli væri beint. Ríkisvaldið ætti að hafa sem minnst afskipti af þeim málum. Heims- kreppan mikla og flest það, sem síðan hefur gerzt, hef« ur fært mönnum sönnur um, að þetta skipulagslausa frjálsræði gróðahyggjunnar geti leitt til hins fyllsta mis- ræmis í uppbyggingu atvinnulífsins, glundroða og upp- lausnar, sem oft leiðir til hinna ströngustu hafta. Flestir íhaldsflokkar nágrannabjóðanna hafa þvi mjög breytt við- horfi sínu til þessara mála: --- ta Ýmsir fylgismenn Sjálfstæðisflokksins gera sér ljóst, að hin gamla hugmyndafræði íhaldsflokksins frá 1924 er orðin meira en úrelt og þarfnast endurskoðunar. Af for- ingjum flokksins hefur þó Gunnar Thoroddsen einn tekið undir þessa skoðun í ræðu, sem hann hélt í Varðar- félaginu síðastl. hausti. Aðrir leiðtogar flokksins eru hins vegar annars sinnis og halda dauðahaldi í hugmynda- fræðina frá 1924. Þetta kom bezt í ljós, þegar frumvarp- ið um Framkvæmdastofnunina var til meðferðar á Al- þingi í haust. Þá var það trúin á frjálsræði gróðahyggj- unnar, sem mótaði alveg afstöðu flokksins. Flokkurinn mátti ekki heyra það nefnt, að stefnt yrði að frelsi með skipulagi, eins og Gunnar Thoroddsen hafði lagt áherzlu á í Varðar-ræðu sinni. En þótf Sjálfstæðisflokkurinn standi þannig hug- myndafræSilega seð í sömu sporum og íhaldsflokk- urinn 1924, er mikil breyting orðin á honum. íhalds- flokkurinn 1924 var sjálfum sér samkvæmur og var því m.a. varfærinn í f jármálum hins opinbera. Hann forðaðist yfirleitt yfirboS í þeim efnum. Hann var m.ö.o. ábyrgur íhaldsflokkur. Slíkt hiS sama verSur ekki sagt um SjálfstæSisflokkinn nú. Enginn flokkur gengur eins langt í yfirboSum og hann um þessar mundir. Þótt hann átelji nú hækkun fjárlagaútgjald- anna, lagSi hann til viS fjárlagaafgreiSsluna, aS þau hækkuSu um hálfan milljarS. Frá þingmonnum hans liggja nú fyrir Alþingi útgjaldatillogur, sem skipta morgum hundruSum milljóna króna. Tæplega ber sú stétt eSa stofnun fram kröfu, aS hún sé ekki studd af SjálfstæSisflokknum. Hann heimtar á sama tfma gengishækkun og hærri kaupgreiSslur af atvinnuvegunum. Stefna hans í fjármálum er eins óábyrg og veriS getur. Hann hefur öll eyrnamörk hins óábyrga íhaldsflokks. Fyrir það fólk, sem veitti Sjálfstæðisflokknum braut- argengi í síðustu kosningum, er vissulega ærin ástæða til þess að gefa því gaum hvers konar flokkur Sjálfstæð- isflokkurinn er( og hvort það eigi samleið með óábyrgum íhaldsflokki. — Þ.Þ. Steingrímur Hermannsson alþm. Landhel ísmali Ræða flutt á Alþingi 3. desember síðastliðinn Við umrœðurnar á Alþingi 1. desember s.l. um þings- álykiunartillögu Sjálfstæðis. manna um landhelgi og vernd- un fiskistofna, flutti Stein- grímur Hermannsson ítarlega ræðu, sem hér fer á eftir, nokkuð stytt. f upphafi ræðu sinnar ræddi Steingrimnr um sfðari fjóra Iiði þingsályktunartillðgunnar, sem fjalla um friðun væntan- legrar fiskveiðilögsögu. Taldi hann engan ágreining um þau atriði, enda hefur ávallt verið lögð á það áherzla í málflutn- ingi rfldsstjórnarinnar og mál- svara hennar, að ein meginfor- senda útfærslunnar er sú að koma á þeirri friðun, sem er nauðsynleg fyrir viðgangi fiski stofnanna. Steingrimur sneri sér siðan að meginefni þingsályktunar- tillögunnar og sagði meðal annars: f APRÍL s.l. lágu fyrir Al- þingi tvær þingsályktunartil- lögur, önnur frá núverandi rík- isstjórn, en hin frá stjórnar- andstöðunni. Við umræður um þær tillögur var fyrst og fremst um það deilt, hvenær næsta skrefið i útfærslu fisk- veiðilðgsögunnar skyldi stig- ið. Meginkjárninn í tillögu stjórnarandstððunnar var sá, að ekki skyldi fært út síðar en 1. september 1972. Þetta er staðreynd, sem fullyrðingar háttvirts 2. þingmanns Vest- fjarða, Matthíasar Bjarnason- ar, fá ekki hrakið. Um þetta at- riði var einnig fyrst og fremst deilt í kosningabaráttunni við umræður um landhelgismálið. Þetta var meginskoðanaágrein- ingurinn í umræddum tveim- nr þingsályktunartillögum, hvort færa skyldi út fyrir haf• réttarráðstefnu Sameinuðu þjóðanna, sem ráðgerð hefur verið 1973, eða síðar. Ég er þeirrar skoðunar, að sigur stjórnandstöðunnar megi ekki sízt rekja til þeirr- ar staðreyndar, að þjóðin kaus þann kostinn að færa út fisk- ?eiðilðgsðguna fyrir 1. sept- ember 1972, eins og stjórnar- andstaðan lagði til. Þjóðin valdi jafnframt þá leið til þess að fella óvinsæla rikisstjórn, að veita Samtðkum frjálslyndra og vinstri manna stærsta sigur- inn. Lfklega var það auðveld- asta leiðin að bví marki, þótt hún væri ekki okkur Fram- sóknarmðnnum í vil. Hygg ég, að tilgangurinn hafi í þessu til- felli helgað meðalið og var það nokkuð skynsamlegt hjá þjóð- inni. MÉR sýnist, að tillaga sú. sem nú liggur fyrir, sé að ýmsu leyti bætt frá þeirri tillögu, sem fyrrveranr' hæstvirt rfkis- stjórn lagðl fram og fékk sam- þykkta. Búið er að strika út flestar efasemdir og ákveðin stefna mðrkuð með þvf að leggja til að fært skuli út f 400 m. jafndýpislínu. Að vísu segir í tillögunni ekkert um það, hvenær fært skuli út, en ég fagna þeim ummælum hátt- virts þingmanns Matthfasar Bjarnasonar áðan, að hann er Kort þaS, sem vísað' er til í ræSunnl fylgjandi því að fært verði út 1. september 1972. Tel ég það merkari og mikilvægari yfir- lýsingu en nokkuð það, sem kemur fram i tillðgunni sjálfri. Ætlun mín er að ræða um þá stefnu, sem f tillðgunni er lýst, að miða skuli við jafn- dýpislínu, en ekki við fjarlægð frá landi eða frá grunulínu. FYRST vil ég nefna þá stað- reynd, að alþióðareglur eru mjðg óljósar um landgrunn strandríkis. Aö vfsu náðist á hafréttarráðstefnunni 1958 meiri hluti fyrir þeirri reglu, að miða skuli við 200 m. dýpt- arlínu, eða dýpra eins og nýt- anlegt kanna að reynast. Það er ekki sízt með tilliti til þess- arar afar loðnu skilgreiningar að kðlluð verður saman ný haf- réttarráðstefna til þess að ákveða þetta betúr. Og ég verð í því sambandi að lýsa undrun minni yfir þeim ummælum hátt virts framsögumanns, Gunnars Thoroddsen, sem ég gat ekki skilið á annan veg en þann, að við ættum ekki að fara að al- þjóðalðgum að þessu leyti. Taldar eru miklar líkur til þess, að á þeirri hafréttarráð- stefnu, sem kvödd verður sam- an 1973 eða skömmu sfðar, ná- ist nauðsynlegur % meiri hluti með ákvðrðun landgrunns- marka. Hins vegar eru mjðg skiptar skoðanir um það, hvernig slíkt skuli ákveðið. Nú er t.d. mjög hampað þeirri reglu að miða skuli landgrunn við þá línu, þar sem hallinn fer yfir 10°. Ég efast um, að nokkur maður viti hvar það er á íslenzku landgrunni. Mæl- ingar á okkar landgrunni eru svo óljósar, að útilokað er að gera sér fyllilega grein fyrir þessu. Mér sýnist jafnframt ljóst, að við fslendingar höfum vaðið fyr ir neðan okkur a1 þessu leyti. Með þingsályktunartillögunni, sam samþykkt var 1948, þar sem Alþingi lýsir því yfir, að lundgrunnið allt. hvernig sem það verður endanlega ákveðið, skuli vera eign okkar íslend- inga og fiskímiðin yfir því. Ég sé því ekki ástæðu til að ótt- ast, að við missum af bátnum að þessu leyti. f ÖÐRU lagi er mjög vafa- samt að miða við jafndýpis- línu vegna þess, hve mælingar á íslenzku landgrunni eru lé- legar. Árið 1969 skipaði Rann- sóknaráð ríkisins nefnd, sem ncfnd" * Iand^runnsnefnd. Hún skilaði mjög viðamikilli skýrslu um rannsóknir á \andgrunni fs- lands. Meðal annars lagði.nefnd in inikla vinnu í að kanna mæl- ingar. á íslenzku landgrunni. Nefndin gerði samanburð á fyrirliggjandi kortum á þrem- ur línum, línu A frá Vest- mannaeyjum til suðvesturs fyr ir Reykjanes, línu B frá KoIIu. ál yfir tir Grænlands, og línu C þvert yfir frá Reykjanesi til Grænlands. Síðan segir svo f skýrslunni, með leyfi forseta: „Á sjálfu landgrunninu, eða réttara sagt grynnri hlutum þess, eru skekkiur ekki áber- andi, en þær aukast út yfir jað ar landgrunnsins og einkum á dýpri sjó og sýna tölur danska sjókortsins þar 200—500 metra of mikið dýpi, bar sem hægt er að gera beinan samanburð. Á A-línunní sýnir kortið 200 m. dýptarlínu, 12 km. innar en hin þýzka mæling. En þar sem hinar nýju mælingar sýna 200 l dýpi á landgrunnsbrún suð- ur frá Vestmannaeyjum, stend- ur dýptarlínan 570 m. á eldra kortinu. Annars staðar, bar sem beinan samanburð er hægt að gera súnnar á A-línunni, sýna tölurnar á kortinu meira dýpi, sem nemur 240 m., 175 m., 250 m. og 475 m. Á C-lin- unni, er munur í sðmu átt, 22 m. 110 m. og 500 m Á B-línu ber legu 200 m. línu kortsins sam- an við nýrri mælingar, en 6samræmi er utan við hana. Þess má enn geta, að sam- kvæmt korti 6 er állínn, sem greinir að íslenzka og græn- Ienzka Iands;runnið, rúmlega 600 m. diúpur, en hann er grynnri en 500 m. á korti 5." Þetta sýnir, að mjðg er óljóst hvar okkar 400 m. dýptarlína liggur. Vel getur svo verið, að 40C m. dýptarlín- an á því svæði, sem um er Framhalo a bls 14. ÞRIÐJUDAGSGREININ

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.