Tíminn - 05.02.1972, Blaðsíða 7

Tíminn - 05.02.1972, Blaðsíða 7
LAUGARDAGUR 5. febrúar 1972 TIMINN tMgefcmdi; r>atti*6kttftrftí>to<:wr(nn Framkva-rndajtiori; Krlstjan BðrnKJIktsson. RjHtíórar: Þoraririn i.liára'rlnsson |ab), Artdrés Kftofjánssott, Jón Hoígas-sn, tnttrfðf. G. Þorsteinsson og T<Smas. Kariwori. A«ðtýs)r)$a*ríi6rt: Stetn- .fcrifcnur Gislaion. ttHstjornarsknJístofur t ídduhúsmu, SÍflrWÍ .ÍpOb — 18306. SkriMofyr &ankastræfi 7. ~~ AfgríWsiUsfrtM" litól: Augtýsingásími 195Í3,: Aflrar skrjfstofvr simt T83DQ, ÁskrffUr<jjald kr, Í2S,00 á máhuSi Innanlanits. í raUsa«>lv. Ur> tí.öo olntíktt. — fitíííaþrent h.f. (Ofí*irt> Úttekt á Sjálfstæðis- flokknum Að undanförnu hafa þær fregnir borizt úr innri herbúðum Sj'álfstæðisflokksins, að þar ríkti mikil og vaxandi óánægja sökum lélegrar og neikvæðrar fram- göngu flokksins í stjórnarandstöðunni. Slíkt er ekki að undra, því að hiklaust má fullyrða, að aldrei hafi verið vesælli stjórnarandstaða á íslandi. Eitt greinilegasta merkið um þessa óánægju í röð- um Sjálfstæðismanna er forustugrein Mbl. í fyrradag. Þetta er lengsta forustugrein, sem Mbl. hefur birt lengi, en hún ber fyrirsögnina: Staða Sjálfstæðisflokks- ins í stjórnarandstöðu. í raun er þetta harðasta ádeilu- grein á Sjálfstæðisflokkinn, er lengi hefur sézt á prenti. iEfni þessarar forustugreinar Mbl. er í stuttu máli á þá leið, að vegna langrar stjórnarþátttöku hafi Sjálf- stæðisflokkurinn ekki verið búinn undir stjórnarand- stöðu. Sökum samstarfsins við Alþýðuflokkinn hafi hann á undanförnum árum ekki „sinnt nægilega" mörgum hinum mikilvægustu málaflokkum, eins og „menntamálum, tryggingamiálum, heilbrigðismálum, félagsmálum hverskonar, þ.á.m. málefnum aldraðra og æskufólks". Vegna stjórnarþátttöku sinnar hafi flokk- urinn látið ríkiskerfið, þ.e. embættismennina, móta stefnu sína í stað þess að gera það sjálfur. Þess vegna hafi „stefnumótandi starf innan flokksins sjálfs farið úr skorðum og verið rýrari en efni stóðu til". Þá sé það staðreynd, að ungt fólk hafi fjarlægzt flokkinn að undanförnu, og raunar sé það mikið efamál, hvort „hefðbundinni félagsstarfsemi ungs fólks innan Sjálf- stæðisflokksins" (þ.e. Sambandi ungra Sjálfstæðis- manna og Heimdalli), takist að breyta þ&ssu. Hér sé því verk að vinna, er taka beri föstum tökum. Að lokum krefst svo MbL „endurnýjunar á afstöðu flokksins og viðhorfum til þeirra málefna, sem mestu munu skipta á næstu árum". Mbl. segist vera reiðubúiö til að tryggja vettvang fyrir slíkar umræður. Þessi úttekt Mbl. á Sjálfstæðisflokknum speglar vafalaust mikið af þeirri óánægju, sem ríkir nú í Sjálf- stæðisflokknum, en þó er dregið undan mesta óánægju efnið, en það eru hin ofsafengnu stjórnmálaskrif Mbl. og ósvífin vinnubrðgð þess í þeim tilgangi að reyna að ófrægja vissa ráðherra og ýmsa aðra leiðtoga stjórn- arflokkanna. Þessar aðfarir Mbl. hafa ekki síður hneykslað marga Sjálfstæðismenn en aðra, eins og t.d. fölsun þess á ræðu Einars Ágústssonar á síðasta ráð- herrafundi Atlantshafsbandalagsins. Ljóst er af þessu öllu, að vaxandi átök eru fram- undan í Sjálfstæðisflokknum. Vafalaust verða gerðar þar tilraunir til að endurbæta starfshætti og stefnu flokksins, en fram að þessu hefur ekki neitt bólað á því, að slíkar tilraunir bæru árangur. í verki fylgir Sjálfstæðisflokkurinn nú hinni úreltu hugmyndafræði fhaldsflokksins frá þriðja áratug aldarinnar, en hefur það svo umfram hann, að vera algerlega óábyrgur í fjármálum. Sjálfstæðisflokkurinn er nú óábyrgur íhaldsflokkur, slitinn úr tengslum við samtíðina, og engar horfur eru á því að þetta breytist, þrátt fyrir endurbótakröfur Mbl., enda er Mbl. sjálft aðal boð- beri hinnar óábyrgu íhaldsstefnu og er því ekki mikil von á breytingu meðan aðalmálgagni flokksins er stjórnað á þann veg. Þ.Þ. ERLENT YFIRLIT Hver verður dagskrá öryggisráðstefnunnar? Nýjar tillögur Varsjárbandalagsrikjanna DAGANA 25.-26. janúar sl. héldu helztu valdamenn Var- sjárbandalagsrlkjanna fund I Prag til að ræöa um undir- búning fyrirhugaðrar öryggis- ráðstefnu i Evrópu. Alyktunin, sem var birt eftir fundinn, hefur vakið öllu meiri athygli en fyrri ályktanir slikra funda. 1 henni er gengið mun lengra tilmóts við sjónarmið Nato-rikjanna um dagskrá og fyrirkomulag ráð- stefnunnar en áður hefur verið gert. Sérstaklega hefur það þó vakið athygli, að lýst er yfir þvi i yfirlýsingunni, að Varsjár- bandalagsrikin séu reiðubúin til að ræða jafnt um samdrátt er- lends og innlends herafla i Evrópu, en hingað til hafa þau ekki lýst sig fús til að ræða um nema samdrátt á erlendum herafla. Um þetta segir svo i ályktuninni, samkvæmt þýöingu Á P N: „Aildarriki Varsjárbanda- lagsins telja, að samkomulag um niðurskurð herafla og her- búnaðar i Evrópu mundi einnig þjóna hafsmunum og eflingu öryggis i Evrópu. Þau ganga út frá þvi, að leysa þurfi vandann i sambandi við niðurskurð her- afla og herbúnaðar i álfunni, hvort heldur er um erlent eða innlent herlið að ræða, með það fyrir augum, að ekkert riki, er þátt taki i slikum niðurskurði, biði hnekki af." Helzt viðist mega skilja á- lyktunina svo, að þetta málefni eigi að ræða á ráðstefnunni, en ekki sérstaklega af fuiltrúum Varsjárbandalagsins og Nato. betta skýrir sennilega það, að Varsjárbandalagsrikin hafa enn ekki lýst sig reiðubúin til við- ræðna við Manlio Brosio, sem Natorikin hafa ætlað að senda til Moskvu og fleiri höfuðborga I Austur-Evrópu þessara erinda. FRAM AÐ ÞESSU hafa Var- sjárbandalagsrfkin viljað hafa dagskrá ráðstefnunnar sem þrengsta, og helzt ekki ræða um meira en griðasáttmála fyrir Evrópurikin og aukna efna- hagslega savmvinnu þeirra. 1 ályktuninni nú er gefið I skyn, að Varsjárbandalagsrikin séu reiðubúin til að ræða um eftir- farandi grundvallarreglur: 1. Friðhelgi landamæra. Nú- verandi landamæri milli rikja i Evrópu, þar með talin þau, sem rekja má til úrslita annarrar heimstyrjaldarinnar, skoðist friðhelg. Sérhver tilraun til að rjúfa þau mundi ógna friði i Evrópu. Þvi verður framvegis að hafa i fullum heiðri fiðhelgi núverandi landamæra og óskert landsvæði rikja I Evrópu. Uti- loka veröur algjörlega landa- kröfur eins rikis á hendur öðru. 2. Bann við valdbeitingu. í samskiptum Evrópurikja sin á milli sícal ekki beita valdi né hóta valdbeitinu. öll ágreinings mál þeirra i milli skal leysa með fiðsamlegum pólitiskum að- ferðum einvörðungu, með við- ræðum og i samræmi við grund- vallarreglur alþjóðaréttar, þannig að lögmætum hags- munum, friði og öryggi þjóða stafi ekki hætta af. 3. Friðsamleg sambúð. Sögu- leg þróun i Evrópu hefur leitt til þess, að til eru I álfunni riki með tvenns komar þjóðskipulagi, sósialisku og kapitalisku. Hið ólika skipulag á ekki að vera óyfirstiganleg hindrun i vegi al- hliða þróunar I samskiptum þeirra. Ef riki Evrópu útiloka strið sem tæki til að framfylgja stefnu sinni, geta þau og hljóta, þótt þau tilheyri ólikum þjóð félagskerfum, að byggja sam- skipti sin á grundvelli sam- lyndis og samstarfs i þágu friðarins. 4-Grundvöllur góðs grann- skapar og samstarfs i þágu friðarins. Góður grannskapur milli Evrópurlkja hlýtur að þróast á grundvelli sjálfstæðis og þjóðlegs fullveldis, jafn- réttis, gagnkvæms hagnaöar og banni við ihlutun i málefni annarra. Þessi regla verður að Kosygin var einn af þátttakendum Pragfundarins. verða stööugur þáttur I sam- skiptum milli rikja i Evrópu, fastur liður I tilveru allra Evrópuþjóða og verður að leiða til eflingar góðs grannskapar og gagnkvæms skilning milli rikja I ýmsum hlutum álfunnar. Stefna þarf að slikri breytingu á sambúð Evrópurikja, að hægt verði að vinna bug á skiptingu álfunnar I hernaðar- og stjórn- málablokkir. 5. Gagnhagkvæm tengsli milli rikja. Við fiðsamleg skilyrði liljóta að eflast mjög fjölbreytt og gagnhagkvæm tengsl milli rikja Evrópu á sviði efnahags- mála, visinda og tækni, menn ingar, ferðamála og um- hverfisverndar. Jafnframt mun þróun slikra tengsla, sem gefa viðleitni Evrópuþjóða til friðar, næðis og hagsældar efnislegt inntak, ýta undir og styrkja myndun öryggis- og samstarfs- kerfi i Evróðu. 6. Afvopnun. Til að styrkja frið i heiminum verða Evrópu- riki að stuðla I hvivetna að al- mennri og algjörri afvopnun, einkum kjarnaafvopnun, og að þvi að takmarka og binda endi á vigbúnaðarkapphlaupiö. 7 Stuöningur við S. Þ. Mark- mið Evrópurikja á alþjóðavett- vangi eru i samræmi við ákvæði stofnskrár Sameinuðu Þjóðanna — að stuðla aö varöveizlu friðar og öryggis I heiminum, eflingu vinsamlegra samskipta og sam- vinnu milli rlkja. Evrópuriki styðja samtök S. Þ. að vinna að eflingu þeirra i samræmi við á- kvæði stofnskrár samtakanna." Þá SEGIR ennfremur I álykt- uninni: A ráðstefnu Evrópurikja væri einnig hægt að koma sér saman um ákveðin stefnumið varðandi frekari þróun gagnkvæmt hag- kvæmra tengsla Evrópurikja á öllum sviðum, úrýmingu á hvers konar misrétti, ániðslu og tilbúnum hindrunum. Sam- vinna um skynsamlega haf- nýtingu hráefna- og' orkuforða Evrópu, um eflingu iðnmáttar og jarðabætur, um hagnýtingu nýjustu uppgötvana i tækni og vlsindum, mundi auka mjög möguleikana á bættum Hfs- kjörum almennings I Evrópu. Þá munu stóraukast skipti á andlegum verðmætum og kynni þjóöa af listum og menningu hverrar annarrar. A ráðstefnu Evrópurikja væri hagkvæmt að koma á fót fastri stofnun með þátttöku allra þeirra rlkja á ráðstefnunni, er áhuga hefðu á málinu, 1 þeirri stofnun væri hægt að halda áfram að vinna sameiginlega að frekari aðgerðum. 011 þessi mál telja Varsjár- bandalagsrikin aö eigi að vera uppistaðan I dagskrá i ráðstefnu Evrópurikja." Þá er jafnan tekið fram, að Bandarikjunum og Kanada beri aðild að slikri ráðstefnu. AF HALFU Nato- rikjanna hefur jafnan verið lögð áherzla á, að dagskrá ráðstefnunnar ætti að vera sem viðtækust. Hér er ótvirætt gengið til móts við það sjónarmið, þótt Natorikin vilji vafalaust ræða nánar um framkvæmdahliðina. En það liggur i augum uppi að ekki nægir að ráðstefnan komi sér saman um yfirlýsingar um framangreind atriði, heldur verður aö koma upp einhverju sameiginlegu kerfi, sem sé fært um að halda þeim i heiðri. Annars yrðu yfirlýsingar ráð- stefnunnar pappirsgögn. Vafa- laust verður það aðal vandinn að koma sliku kerfi á laggirnar, en það verður ekki gert á einum degi eða einni ráðstefnu. Enda farast einum fréttaskýrenda A P N, Spartak Begloff, svo orð um þetta efni: „Það ætti að vera óþarfi að segja mönnum, að ekki verður fjallað til fullnustu á einni eða fleiri ráðstefnum um öll meiri- háttar vandamál, sem tengd eru friði og friðsamlegri samvinnu þjóða i Evrópu. Þegar sam- komulag hefur einu sinni náðst um meginsjónarmiðin, verður að sérgreina þau nánar og beita siðan við beina samningsgerð milli þjóða. Þvi er lagt til að ráðstefna Evrópuríkja setji á laggirnar samstarfsnefnd, eða stofnun allra þeirra þjóða, sem áhuga hafa á málinu, og verði þar haldið áfram að samræma og vinna að frekari framgangi samvinnu Evrópurikja." OHJAKVÆMILEGT er, að þessi ályktun Varsjárbanda- lagsrikjanna verði til þess, að Natorikin svari ákveðnara en áður, hvernig þau vilja hátta undirbúningi og dagskrá ráð- stefnunnar. En þótt svör þeirra verði greið og flest gangi að óskum, er tæplega að vænta þess, að hægt verði að halda ráðstefnuna á þessu ári, eins og Pragfundurinn lagði tií. Hins vegar ætti að vera hægt að halda á þessu ári sérstaka undirbúningsráðstefnu, en finnska stjórnin hefur einmitt boðað til slikrar ráðstefnu og fengið jákvæðar undirtektir Norðurlanda og fleiri rikja. A slikri undirbúningsráðstefnu væri hugsanlegt að ákveða að mestu eða öllu leyti dagskrá aðalráðstefnunnar og annan undirbúning i sambandi við hana. Þ.Þ.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.