Tíminn - 28.12.1972, Blaðsíða 13

Tíminn - 28.12.1972, Blaðsíða 13
Fimmtudagui' 28. dcsember 1972. TÍMINN 13 Hjálparsveitir skáta um land allt, standa nú fyrir flugeldamörkuðum. Hvergi er meira úrval! FLUGELDAR, BLYS, STJÖRNULJÖS, GOS; SÖLIRO. M. FL. UtsölustaÓir: _____ Flugeldamarkaðir eru undirstaða re.ksturs Hjálparsveitanna. Við hvetjum því fólk til að verzla eingöngu við okkur. REYKJAVÍK Skátabúðin, Snorrabraut Skátabúðin, Bankastræti Volvosalurinn, Suðurlandsbraut Sýningarsalurmn við HLemm Við Breiðholtskjör. KÓPAVOGUR Skátaheimilið, Borgarholtsbraut 7 Bílasala Kópavogs, Nýbýlavegi 4 GARÐAHREPPUR Goðatún 2 í Kaupfélaginu Garðaflöt SUÐURNES Aðalútsalan Skátaheimilið, Njarðvík einnig viðs vegar á Suðurnesjum ÍSAFJÖRÐUR Skátaheimilið VESTMANNAEYJAR Skólavegur 13 Skólavegur 1 Brynjólfsbúð AKUREYRI Hafnarstræti 105 BLÖNDUÓS Gengið í hús Stefán Kr. Vigfússon: Útrýmum áfenginu! Áfengisneyzla islenzku þjóðar- innar er nú komin á það stig, að hryggðar- og áhyggjuefni hlýtur að vera öllum hugsandi mönnum. Sé haldið áfram á þessari braut, er ekki annað sjáanlegt en að þjóðarvoði sé fyrir dyrum. Atburðirnir frá 17. júni siðastliðn- um hrópa svo hátt, að þjóðin hlýt- ur að vakna. Þó að hún hafi sofið fast þangað til, hlýtur hún að bregða blundi; hún getur ekki lengur flotið sofandi að þeim feigðarósi, sem siðferði hennar, menningu og sjálfstæði ber nú óð- fluga að, hún hlýtur að þekkja sinn vitjunartima og breyta um stefnu, áður en það er orðið um seinna. Það hefur svo margt verið rætt og ritað um skaðsemi áfengisins • og þær margvislegu, hörmulegu afleiðingar, sem neyzla þess hef- ur i för með sér, að ég ætla ekki að ræða þá hlið málsins að þessu sinni, enda mun flestum vera þetta ljóst, sem sjá vilja. Til eru skýrslur og tölur, sem gefa upp- lýsingar um ástandið, svo og umsagnir margra manna, sem sökum stöðu sinnar hafa náin kynni af málinu. Þessar upplýs- ingar eru ógnvekjandi, og er hverjum manni hollt að kynna sér þær sem bezt, til að geta myndað sér raunhæfa skoðun á málinu. i þessu máli sem öðrum er nauðsynlegt að gera sér ljóst markið, sem að ber að stefna, og hvaða leiðirséuheppilegastar til að ná settu marki. Ætlun min með linum þessum er að ræða þetta nokkuð og koma fram með ákveðnar tillögur i málinu. Ég vil þá i upphafi taka fram, að markið, sem keppa ber að, er alger útrýming áfengis úr land- inu. Hvernig þvi marki verður náð, vil ég setja fram i eftirfar- andi tillögum: 1. Allir áfengir drykkir séu alger- lega bannaðir á islandi (sjá þó lið 2). 2. Þegar vinbannið er lögleitt, geta þó þeir, sem orðnir eru 21 árs og þess óska, fengið ákveð- ið magn af vini árlega; skammturinn miðist við það, að um óhóflega vinnautn geti ekki orðið að ræða, aðöðru leyti miðist hann við pöntun. Úthlut- un fari fram svo oft, sem hag- kværrit eða heppilegt þykir, sérstaklega með tilliti til notkunar áfengisins. Þessum skammti i'ái viðkomandi að halda, svo lengi sem hann ósk- ar þess. 3. Að öðru leyti en þvi, sem um getur i lið 2, verði algert áfengisbann. 4. Hver maður, sem fær vinleyfi, hafi kort, undirritað af lóglegu yfirvaldi, sem sýnir, að hann hafi þetta leyfi. Um tillögurnar vil ég segja þetta: Sumum kann að virðast óheppi- legtað láta útrýminguna taka svo langan tima. Þetta held ég þó, að sé nauösynlegt til að tryggja, svo sem auðið er, að lögin verði i heiðri höfð. Að setja i fyrstu lotu algert og skilyrðislaust bann væri mjög óhyggilegt, þvi vitað er, að þeir, sem neyta vins að mun, eiga i flestum tilfellum mjög erfitt með að leggja það nið- ur og mundu neyta allra bragða til að verða sér úti um það. Þessa menn á að láta hafa hóflegan vin- skamint.meðan þeir æskja þess. Það getur auðvitað tekið allt upp i 50 ár. að vinið hverfi algerlegaúr landinú, en með hverju árinu, sem ' liður, mundi þaö minnka. Þótt þessir menn fengju hóflegan vinskammt, mundi þess litið gæta, þvi að sjálfsögðu er þess vænzt, áð allir, sem treysta sér til, afsali sér vininu. Allt eftirlit með áfengisneyzlu yrði mun auð- veldara og ekki nema brol af þvi, sem nú er. Sjálfsagt dettur mönnum nú i hug, að auðvelt muni að beita svindli i sambandi við úthlutun vinsins, og þá eftir ýmsum leið- um meira vini úthlutað en lög standa til. ég held þó, að vel megi koma i veg fyrir þetta með góöu skipulagi. Hugsa mætti sér t.d.,að hver sýslumaður hefði skrásetta alla þá^sem vinleyfi hafa i hans umdæmi, þetta gæfi hann áfengisútsölunni i Reykjavik upp, og hún sendi svo i hvern kaupstað úti á landi það áfengismagn, sem fara ætti i það umhverfi. A hverj- um þessara staða liefði svo áfengisútsalan trúnaðarmann, sem sæi um afhendingu áfengis- ins. i Reykjavik sæi áfengisútsal- an um afhendingu. Að sjálfsögðu yrði þess krafizt, að vin yrði ekki um hönd haft á al- mannafæri og alls ekki á sam- komum eða mannamótum. Þetta fyrirkomulag að láta vinið smáf jara út, held ég,að yrði langsamlega affarasælast, beita ekki hörku, en sýna þeim tillits- semi, sem eru orðnir svo hand- gengir Bakkusi, að þeir treysta sér ekki til að snúa við honum bakinu. Aðalatriðið er, að kynslóðirnar, sem upp vaxa, komist aldreii kynni við hann, — þá ætti þeim að reynast auðvelt að vera án vinsins. Með tilliti til rikissjóðsins væri þessi aðferð hagkvæm. Eins og allir vita, eru það drjúgar tekjur, sem rikjð hefur af áfengissölunni, þaö mun þvi vera hagkvæmt, einnig á þessu sviði, að vinið smáfjari út, en engin stökkbreyt- ing verði. Að visu mundi þjóðin fljótlega fá endurgreiddan eftir mörgum leiðum þann tekjumissi, sem yrði á áfengisútsölunni, i spöruð- um útgjöldum, aukinni fram- leiðslu o.fl., auk hinna miklu og ómetanlegu menningarlegu úrbóta, sem vinbannið mundi hafa i för með sér. Margir munu sennilega lita svo á, að það sé fjarstæða að hugsa sér, að við islendingar getum komið á og haldið vinbanni i landinu, jafn tiðar og samgöngur séu orðnar við útlönd; ljöldi ís- lendinga lari utan árlega,og muni verða iirðugt fyrir þá að standa á móti vininu, sem alls staðar sé á boðslólum. Þetta er þó ekki eins alvarlegt og sýnist i f'ljótu bragði; þeii; sem hafa vinleyl'i, eru auðvit- að frjálsir. Fyrir unga fólkið, sem litil eða engin kynni hefur halt ií vininu, á þetta að vera auðve t. En framar öllu öðru er það þó sterk þjóðerniskennd og þjóðar- metnaður, sem mun bjarga þessu máli. Það er sagt um Ungverja, að sé farið fram á eitthvað við þá, sem þeir telja sér vansæmd að, haf'i þeir á reiðum höndum hið stolta svar: ,,Ég er Magyar". Þar með er málið útrætt. Getum við ts- lendingar ekki i sambandi við vinið tekið okkur þetta til fyrir- myndar? ,,Ég er íslendingur". Með þvi svari væri skirskotað til islenzkra laga, og mundu allir taka það gilt. Það mætti hverjum tslendingi vera metnaður og sæmd að gefa slikt svar undir þessum kringumstæðum. Það hlýtur að vera skylda hverrar rikisstjórnar að vinna að velferð þjóðarinnar á sem flest- um sviðum. Alveg sérstaklega hlýtur það'að vera skylda rikis- stjórna að vinna gegn allri spill- ingu innan þjóðlélagsins, öllu þvi, sem veikir þjóðíélagið, andlega og ef'nalega, gerir þjóðina ósiálf- stæðari og ófærari um að bjarga sér, leiðir yf'ir hana ómenningu og siðferðilegt hrun. En allt þetta gerir vinið. Ég vil þvi skora á rikisstjörnina islenzku að taka upp nt'i þegar baráttu gegn vin- nautninni. Sem byrjunaraðgerðir mælti nef'na: 1. Ha'tta algerlega vinveitingum i ollum opinberum veizlum. 2. Hætta útsölu á vini á l'östudög- um og laugardögum. :!. Herða mjög eliirlit með þvi.að börn og unglingar nái ekki i vin, og láta þá sæta þungum viður- lögum, sem verða uppvisir að þvi, að aðstoða unglinga við að ná i vin, eða selja þeim þaö. Núverandi rikisstjórn hel'ur látið ýmis mál til sin taka, sið- an hún kom til valda. Yfir þau öll gnæfir þó eitt, útfærsla land- helginnar. Vonazt er til, að sú aðgerð' f'æri þjóðinni aukna björg i bú og verði ein styrk- asta stoðin undir fjárhagsaf- komu hennar á komandi árum. En hvað stoðar stækkun land- helginnar, ef óhollar lifsvenjur, og margháttuð spilling brýtur þjóðina niður að innanverðu lrá. Ofneýzla áfengra drykkja vinnur markvisst að þvi að brjóta niður siðferði og efna- hagslif þjóðarinnar, þessvegna hlýtur það að verða eitt efsta málið á dagskrá rikisstjórnar- innar að gera Bakkus útlægan úr landinu. ' íslenzka þjóðin hefur um aldaraðir verið vopnlaus þjóð i striðandi heimi. Þvi ætti hún ekki eins að geta verið vinlaus þjóð i vindrukknum heimi? Fátt mundi betur tryggja okkur hamingju- samt þjóðfélag og framtið okkar sem sjálfstæðrar menningarþjóð- ar. r -\ Jón Grétar Sigurösson héraösdómslögmaöur Skólavörðustig 12 Sími 18783 (------------------------------ j LÖGFRÆDI JSKRIFSTOFA | Vilhjálmur Arnason, hrl i I.ackjargötu 12. II (Iðnaðarb.inkahusinu, 3. h ) t Slmar 24635 7 16307.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.