Tíminn - 19.01.1974, Blaðsíða 16

Tíminn - 19.01.1974, Blaðsíða 16
¦ ( Laugardagur 19. janiiar 1974. gbdí fyrirgóéan tnat ^ KJÖTIÐNAÐARSTÖÐ SAMBANDSINS Alþingi hefur störf á mánudag ALÞINGI kemur saman til fund- ar á mánudaginn ao loknu jóla- leyfi. A dagskrá sameinaðs þings, eru þingsályktunartillögur um virkjun I Skjálfandafljóti, raf- væðingu dreifbýlisins og könnun á oliukaupum. Aö loknum fundi i sameinuöu þingi koma þingdeildir saman til funda. I efri deild verður rætt um námslán og námsstyrki, Hótel- og veitingaskóla Islands, viðskipta- menntun á framhaldsstigi, jarð- gufuvirkjun við Kröflu eða Námafjall, Félagsmálaskóla alþýðu, veitingu prestakalla, Húsnæðismálastofnun rikisins og kaupstaðarréttindi til handa Grindavikurhreppi. Þessi frumvörp eru öll til fyrstu umræðu, nema frumvarpið um veitingu prestakalla, sem er til annarrar umræðu. — 1 neðri deild verða til fyrstu umræðu frumvörp um lífeyrissjóð sjómanna, vernd- un Mývatns og Laxár, undir- búningsfélag fiskkassaverk- smiðju, tekjuskatt og eignaskatt og vfnveitingar á vegum rikisins. — HHJ. Fjölgar á loðnumiðum Byrjuðir að kasta klukkan sex í gærkvöldi Hörgull á verkafólki til fiskvinnslu Líklega ekki meiri en undanfarin ár EKKI liggja ennþá fyrir tölu- legar upplýsingar um það, hversu margt fólk vantar I frystihúsin og á bátaflotann á þessari vertlð, og er þá aðal- lega átt við hina minni ver- tiðarbáta, 50-100 lesta. Það er Ijóst, að einhver skortur verð- ur á fólki, en liklega engu meiri en veriö hefur svo mörg undanfarin ár. Fundur var i gærmorgun hjá nefndinni, sem falið hefur veriö aö kanna þetta mál, og kom þá i ljós, að menn eru heldur seinir til að senda svör við fyrirspurnum nefndarinn- ar, að sögn Hauks Helgasonar, formanns hennar. Hann sagði, að það yrði ein- hver vandi meö mannskap á minni bátana, og að hann gengi út frá þvi, að einhver mannekla yröi hjá fisk- verkunarstöðvunum. Þetta væri þó ekkert nýtt fyrirbæri, heldur hefði svo verið um ára- bil, að fólk vantaði i fisk- vinnslu yfir hávertiðina. Til dæmis hefði skólafólk i Vest- mannaeyjum verið fengið i fiskvinnslu um fjölda ára. Hann sagði það þó gleðilega staðreynd, að eftir 11.5% hækkunina á fiskverði virtist meiri hreyfing hafa komizt á þessi mál. Betur gengi nú en áður að manna minni bátana. Búast má við endanlegum niöurstöðum þessarar könnunar undir mánaðamót- in. Asamt Hauki Helgasyni eru i nefndinni Ingólfur Arnarson (L.I.Ú.), Ingólfur Stefánsson (F.F.S.I.), Guð- mundur Garðarsson (S.H.) og Þórarinn Árnason (Fiski- félagið). —hs— TVEIR BATAK lönduðu loðnu I Neskaupstað I gær, þeir Börkur NK og Magnús NK. Var sá fyrr- nefndi með 550 lestir en Magnús með IKO lestir. Um 25 skip eru nú lögð af stað á miðin, og um kvöld- matarleytið I gær voru 12-15 skip komin á miðin. Arni Friðriksson var á Eskifiröi um sexleytið i gær, en þegar blað- iö haföi samband viö Ingva Rafn, ísrael og Egyptaland: Samningar undirritaðir NTB-Kairó-Tel Aviv. ls- raelsmenn og Egyptar stigu fyrsta skrefið I átt friðar, er þeir undirrituöu samninga um aðdraga hersveitir sinar til baka frá Súez-skurðinum. Samningarnir voru undir- ritaðir i tjaldi við þjóðyeginn milli Súez og Kairó. Yfirmenn herjanna i löndunum tveimur undirrit- uðu samninginn, en hermenn úr gæzlusveilum Sameinuðu þjóðanna stóðu vörð utan við tjaldið meðan undirritunin fór fram. Athöfnin stóð að- eins I tvær minútur. skipstjóra á Sveini Sveinbjörns- syni NK.sem ðtti eftir svo sem klukkutíma siglingu á miðin, sagði hann, að þrir bátar væru búnir að kasta, en mjög skammt væri siðan svo að hann vissi ekki um árangurinn. Veðrið var þá sæmilegt og var að ganga niður, en um hádegisbilið i gær var tals- vert hvasst á þessum slóðum. Ingvi sagði, að torfurnar, sem bátarnir köstuðu á, hefðu verið á 20 faðma dýpi og 15 faðma þykk- ar.Hann sagði að siöustu, að útlit væri gott á miðunum. Fundur var hjá Verðlagsráöi sjávarútvegsins klukkan fimm i gærdag, en honum var ekki lokið um kvöldmat. Menn fara nú að verða óþolinmóðir að biða eftir loðnuverðinu. Síðustu fréttir Um hálfellefuleytið i gærkvöldi fréttum við að þrir loðnubátar voru farnir i land með fullfermi. Það voru Grindvikingur með um 340 tn. Pétur Jónsson sömuleiðis með 340 tn og Dagfari með 200 tn. Dagfari og Grindvikingur fengu fullfermi i einu kasti. Ahöfnin á Sveini Sveinbjörnssyni var að kasta i annað sinn, en i fyrsta kastinu fengust um 50 tn. Gott veður var á miðunum og loðnan uppi við yfirborð sjávar. Verið var að kasta i óða önn á öðrum bátum. — hs — Orka og hráefni: SAAAEINAST ÞRÓUNAR- LÖNDIN UM SÖLU HRÁEFNA? Svartsýni ástæðulaus að svo stöddu, segir forstjóri ÍSAL UM NOKKURRA mánaða skeið hefur verið orkuskortur mjög vlða um heim vegna takmörkun- ar Arabarlkja á framleiðslu og sölu olin. Auk þess sem orku- skorturinn hefur bitnað illilega á ýmiss konar framleiðslu, hefur hann leitt hugann að öðrum tengdum málum. Menn hafa leitt getum að þvl, að þrounarlöndin, sem ráða yfir stórum hluta þeirra hráefna, er iðnaðarrikin nota I framleiðslu sinni, kynnu að taka upp svipaða afstöðu og oliuriki Araba, þ.e. skipa sér saman i sölusamtök hliðstæð OPEC og setja iðnaðarrikjunum að meira eða minna leyti stólinn fyrir dyrnar með siilu hráefna úr landi. Aðalhráefnið, sem Islenzka álfélagið, tSAL, notar viö fram- leislu sina, er súrál. Onnur helztu efni eru forskaut, sem búin eru til úr oliukoksi, krýólit og flúorit. ISAL fékk einu sinni krýólitið frá Grænlandi, en þær námur eru nú eiginlega uppurnar. Nú er þetta efni að langmestu leyti framleitt I verksmiðjum, og hefur ISAL aðallega fengið það frá ttaliu og Þýzkalandi. Tvisvar á heljarþröm 1973 1 viðtali við blaðið sagði Ragnar Halldórsson, forstjóri tSAL, að hráefnisöflun verksmiðjunnar hefði gengið þokkalega árið 1973. Þó hefði það nú verið svo, að tvisvar hefði verksmiðjan verið komin á heljarþröm með súrálið, birgðirnar varla nokkrar eftir, er skip kom loks. Sagðist Ragnar vonast til þess, að næstu mánuði yröi bætt úr þessu og verksmiðjan fengi verulegar birgðir, þannig að þetta ætti ekki að koma fyrir aft- ur. Árlegir samningar um súrál frá Ástraliu ÍSAL kaupir súrálið frá Astra- liu, en samningar um kaup þess er hægt að endurnýja árlega 10 ára samningar eru aftur á móti um forskautin. — Við vitum ekki annað, en að þessi mál séu nokkuð vel tryggð, sagði Ragnar. Hins vegar veit maður ekkert, hvað kemur út úr bollaleggingum eins og þeim, hvort þessi lönd ætli að taka sig saman og banna útflutning eða hækka verðlagið. Ég hef annars ekkert um þetta heyrt, nema hvað ég las einhvers staðar, að þeir á Jamaica hefðu hug á að fá bætt upp hækkun oliunnar með þvi að fá meira fyrir báxitið, sem er hráefnið við súrálsframleiðsl- una. Súrálið, sem tSAL fær frá „Sjómannahúsin" seld fyrst, nú búio í 400 af 540 800 fjölskyldur sóttu um hús hjá viðlagasjóði, 540 hús voru keypt, 58 hús nú ónotuð í Grindavík, Keflavík, Þorlókshöfn og á Selfossi INNAN SKAMMS veröur farið aö auglýsa Viðlagasjóðshúsin til siilu, og þvi þótti okkur rétt að leita nokkurra upplýsinga um, hvernig staðan er núna, þ.e. hve mörg húsin eru og hvar, I hve mörgum þeirra er búið o.s.frv. Upplýsingarfengum við hjá Guð- mundi G. Þóarinssyni verk- fræðingi, sem hefur yfirumsjón með byggingum Viðlagasjóðs um allt land. Þegar Vestmanneyingar mistu heimili sin og aðstöðu slðastliðinn vetur, leituðu um 800 fjölskyldur til Viðlagasjóðs um væntanleg hús, er átti að fara að flytja inn. Var þá strax samið um kaup á 554 húsum, sem slðan átti að setja upp á 20 stöðum á landinu eftir óskum fólksins. Lang mest var sótt um hiís á Reykjavikursvæðinu, eð 365 fjöl- skyldur úr Vestmannaeyjum af þessum 800, en undir það svæði falla Kópavogur, Hafnarfjörður, Garðatireppur og Reykjavik. Næstflestir yildu vera á Selfossi, þar vildu 78 fjölskyldur vera, 77 fjölskyldur i Keflavik, 55 í Þor- lákshöfn og 49 i Grindavik. 291 fjölskylda hefur hætt við Eins og við vitum öll rættist síð- an mjög vel úr málum i Eyjum. Af þessum 800, nákvæmlega 799, fjölskyldum, sem sóttu um Við- lagasjóðshúsin, hafa 291 fjöl- skylda dregið umsóknir sinar til baka, og þá i langflestum tilfell- um vegna flutnings heim til Eyja. Eins og staðan er núna eru um 70 hús af 554, sem væntanlega verða ekki notuð af Vestmanna- eyingunum, eða þeir eru fluttir úr. eða um 10% af upphaflegum óskum um húsnæði. Langflest þessara húsa eru i þeim plássum, þar sem sjómennirnir ætluðu að vera, þ.e. i Þorlákshöfn, Grinda- vík, Keflavik og Selfossi. Þeir, sem sóttu um Selfoss, ætluðu að hafa fjölskyldur sinar þar, en Framhald á bls. 10 Astralfu, er unnið úr báxíti þar i landinu, en langmestar þekktar birgðir af báxíti eru i hitabeltis- löndunum, — Suður- og Mið- Ameriku, Afrlku og Astraliu. Verðið batnandi siðari hluta ársins Það þarf mikla hitaorku til að framleiða súrálið úr báxitinu. Að sögn Ragnars þarf tonn af oliu til að framleiða það hráefni, sem þarf til i eitt tonn af áli. — Þar sem oliuverðið hefur nú þrefaldast, kemur það náttúrlega eitthvað fram i álverðinu, sagði Ragnar. Hins vegar hefur hrá- efnisverðið hækkað undanfarið með hækkandi álverði, svo að það er út af fyrir sig ekkert nýtt. Og ef álverðið fer hækkandi á næstunni, hækkar einnig hráefnið, og þá ekki sizt af þessum sökum. Ragnar sagði, að álverðið hefði batnað nokkuð frá miðju siðasta ári og allt fram til áramóta, en hefði staðið i stað upp á siðkastið. Ekki ástæða til svart- sýni — Mér finnst engin ástæða til að vera svartsýnn, fyrr en það liggur fyrir, að eitthvað hafi gerzt I þessum efnum, sem við vorum að ræða um. Maður ræður svo lit- ið við það, hver þróunin er úti i heimi, að það þýðir ekkert að láta það á sig fá, fyrr en eitthvað ligg- ur fyrir um það. Við spurðum Ragnar hvernig horfurnar væru fyrir tSAL á ár- inu. — Maður veit náttúrlega ekki, hvaða áhrif þetta samspil getur haft. Alið ætti að hækka vegna hækkandi verðs hráefna og oliuskorts. Það er sem sagt þörf fyrir hækkun á verðinu, en hins vegar veit maður ekki, hvað verður með eftirspurnina, þegar svo mikill samdráttur er i iðnað- inum almennt, t.d. bilaiðnaðin- um, sem aftur hefur áhrif á annan iðnað, búið að taka um 3 daga vinnuviku i Bretlandi o.s.frv. Hagnaður á siðasta ári ISAL selur framleiðslu sina aðallega til Bretlands og megin- landsins, Þýzkalands og Sviss. Þess má geta, að oliunotkun ISALS er hverfandi litil miðað við notkunina, þegar hráefnið, súrál- ið, er framleitt. Olinotkun ISALS er eitthvað á bilinu 50-100 tonn á mánuði. Að sögn Ragnars var mikið tap á verksmiðjunni 1971 og 1972 en siðasta ár mun sýna svolitinn hagnað. — Step.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.