Atuagagdliutit - 06.09.1994, Síða 17

Nr. 68 • 1994

GRØNLANDSPOSTEN
77
Akuerisigut
Pujortartartut kissaatigaat
inatsisiliortoqassasoq pujortameq
ajortunik pujortartartumllu
naligiissitsisussamik
Peqatigiiffimmi Foreningen af Hensynsfulde Rygere aam-
ma Tolerante Ikke-Rygere, peqatigiiffik Hen-Ry, paasisin-
naanngilarput namminersornerullutik oqartussat taamaat-
tumik inatsisiliornialermata. USA-mi misilittakkatigut na-
lunngilarput taamatut pujortaqqusinnginneq takornariar-
titsinermutaserorsaataalluinnartoq, Kirsten Halberg allap-
poq.
Vi i Foreningen af Hensyns fulde Rygere og Tolorante Ikke-
Rygere, Foreningen Hen-Ry, kan ikke forstå, at hjemmesty-
ret kommer med sådan en lov nu. Vi ved af erfaring fra
blandt andet USA, at et sådant rygeforbud vil være totalt
ødelæggende for turismen. (Asseq toqqorsivimmiit/Arkivfo-
Allattoq, Kristen Hal-
berg,
Hen-Ry-mi - Foreningen for
Hensynsfulde Rygere aam-
ma Tolerante Ikke-Rygere -
siulersuisunut ilaasortaq
Uppsala-mi Martin Jo-
hansson toqunissaminik
utaqqivoq. Nammineq na-
korsallu nalunngilaat sivi-
sunerpaamik sap. akunneri-
ni marlunni inuusussaallu-
ni. Ilaquttani inuulluaqqo-
reersimavai, kingornussas-
sat aaqqereersimallugit.
Maannakkut kissaatituaraa
pujortarnissani. Kisiannili
pujortaqqusaanngilaq. Nap-
parsimasut inaanni pujor-
tarneq inerteqqutaavoq,
Martin Johansson-ilu ini-
mut allamut nooqqusaan-
ngilaq. Ineeqqami kisimiik-
kami.
Stockholm-imi akikillilii-
soqarnerata nalaani arnaq
qasuersaarpoq. Pujortak-
kerpoq. Aqqusiniinnarmi.
Tamanna angutip naamma-
ginngilaa, arnarlu kiinaagut
tillullugu. Arnaq akilluni til-
luivoq. Politiit maannakkut
paasiniarpaat unnerluussi-
soqassanersoq, kinalu un-
nerluunneqassanersoq.
Angut nakkaannaruman-
ngimmat.
Pujortartartoq
toqutaavoq
Japanimi angutip inuusut-
tup angut utoqqasaaq pujor-
tartartoq tilluarlugulu isim-
mitsarpaa. Pujortartartup
aqqunartiternini toqussuti-
gai. Pujortarfigeqqusaan-
ngitsumi pujortarsimavoq,
kisiannili... Angut pineqaa-
tissinneqarpoq ukiut pinga-
sut qaangiutsinnagit ajortu-
lioqqikkuni parnaarussaas-
sasoq, dommerip oqarnera-
tut »piaaraluni taamaalior-
simannginnami«.
USA-mi suliffeqarfiit
6.000-it sulisutik pujortaq-
qujunnaarpaat - aamma siu-
nissami.
Norgemi annoncet ima al-
lagartallit atuarneqarsin-
naapput: »Inuiaqatigiit kik-
kunnut tamanut suliffissa-
qartitsinngillat. Pujortar-
tartut suliffissarsiortuni ki-
ngullinngortissigit«.
Annonce qupperneq ilivit-
soq akilerneqartoq Kreftre-
gister-imit, naalagaaffim-
mit pigineqartumit.
Danmark-imi Tobaks-
råd-ip atuartut qaammatisi-
utaanni pujortartartut taa-
simavai »puulukitut«. Atu-
artitsisoq Svend Erik
Thomsen Det Frie Aktuelt-
imut ima oqarpoq: »Taama
oqarnerup nazis tinik iller-
suisut kikkulluunniit sin-
ngatissavai, tamatumani pi-
neqarsimappata toqqissisi-
maarniaannarlutik qimaa-
sut imaluunniit qernertu-
mik amillit. Kisiannili nazi-
stinik illersuisut taama
oqarsimagunik politiinut
nalunaarutigineqartussaas-
sapput...«
Eqqissiviilliornerit
Eqqissiviilliornerlu anner-
tusigaluttuinnarpoq.
Naammaginninnginneq
aatsaat taama annertutigi-
lersimavoq. Annertusigalut-
tuinnassaarlu Namminer-
sornerullutik Oqartussat
pujortaqqusinngilluinnar-
nermik siunnersuutaat sak-
kortuumik akerlilerneqan-
ngippat. Namminersorne-
rullutik Oqartussat maan-
nakkut inatsisiliornialer-
put, Kalaallit Nunaanni in-
nuttaasut akerleriinnerat
annertusarumallugu.
Pisar iaqartinneqarunar-
mallu »serratinik« oqaase-
qalaar langa:
1) Oqarsinnaanngilluin-
narpunga pujortartarneq
peqqinnartuusoq.
2) Kikkut tamarmik aat-
saat qinersisinnaalerunik
puujortalertariaqarput. Tu-
panik tunisassiortartut
inuusuttunut sammititanik
ussassaarissagunik anner-
tuumik akiliisinneqartaria-
qarput.
Immaqali pujortartarneq
peqqinnartuuvoq: Pujortar-
neq ajortut oqaluttuuppaa-
tigut Danmark-imi nal.
akunneri pingasut qaangi-
unneri tamaasa pujortartar-
tut toqusartut. Tamanna
ajoraluaqaaq. Taamaalilluni
qallunaanit toqusartunit
50.000-init pujortartarner-
mik pissuteqarlutik toqu-
sartut 3.000-t missaanniip-
put. 5 procentit missaat. Ki-
siannili innuttaasut 40 pro-
centii pujortartartuupput.
Kisitsisit
Kisitsisit taakku paasiumi-
naatsuupput. Ajuusaarnar-
tumik oqallinnermut tun-
ngaviusut. Oqarniarnerit
tunngavissaqanngitsut ki-
sitsisillu eqqunngitsut ator-
niarneqartuarput. Uannut
pingaarutillit tikitsinnagit
manna nuannersortaqar-
mat oqaatigilara:
Qallunaat misissuineran-
ni nutaami allassimavoq
Danmark-imi toqusartut
nunanut allanut naleqqiul-
lugit amerlanerusartut,
soorlu toqussutigineqartar-
lutik puakkut kræfteqar-
neq, tingullunneq, angallan-
nermi ajunaarnerit, immi-
norneq aamma sakkortuu-
mik toqussutaasartut allat.
1970-ikkut naalerneranni
fmlandimiut annertuumik
misissuineranni aamma
1991-imi tuluit annikitsu-
mik misissuineranni (misis-
suinerit marluullutik allaa-
serineqarput The Times-
imi, 2. januar 1992-imi aam-
ma 25. april 1991-imi) na-
lunngilarput inuit pujorta-
runnaartut toqussutigiga-
junnerusaraat tingullun-
neq, angallarnermi ajunaar-
neq, imminorneq aamma
persuttarneqarneq.
Immikkullu ilisimasalht
taama toqquteqartarneq
iluamik misissuifilgisiman-
ngilaat.
Kalaallit Nunaat
Ilimanarluinnarpoq Kalaal-
ht Nunaanni pujortartartut
amerlasoorpassuusut. Man-
nali pingaartutut eqqaama-
sariaqarpoq: Kalaalhp iner-
simasup ataatsip pujortar-
tagai 1980-imiit ikihartuin-
narsimapput. Arnallu inuu-
sarnerata agguaqatigiissil-
lugu sivisussusia qaffariar-
torsimavoq, piffissamilu
tassani aamma angutit
inuusarnerata sivisussusia
appariartorunnaarlunilu
qaiTariartorunnaarsimallu-
ni. Nunarsuarmi tamarmi
immikkut Uisimasallit oqar-
niartarput pujortartarneq
pissutaasoq arnat inuusar-
nerata sivisussusia appari-
artortoq. Tamannali Kalaal-
lit Nunaanni atuutinngilaq.
Tamannalumi sumiluun-
niit atuutinngilaq: Nunanit
pujortarfiunerpaanit quliu-
sunit arfineq-pingasut sivi-
sunerpaamik inuuffiusar-
put.
Maannakkullu Nammi-
nersornerullutik Oqartus-
sat inatsisartut peqqussu-
tissaannik siunnersuute-
qarsimapput, tupatornerup
annikilhneqarnissaanut
tunngasumik, tupatortar-
nerup ajornarsivinnissaanik
imaqartumik, ilanngutis-
sanngikkaanni angerlarsi-
mafTiit aamma sermersuaq.
Peqqussutissamut siunner-
suummi allassimagaluarpoq
pujortarneq ajornassanngit-
soq inini immikkut aaqqi-
suunneqarsimasuni. Kisi-
annili allassimanngilaq init
pujortarfiusussat qanoq
aaqqissuunneqassanersut.
Silaannarissarfeqarnissaal-
lu eqqaaneqarsimanngilaq.
Ulamarpoq
Illarnaannangajapporlu
atuarlugu peqqussutissami
ilanngunneqarsimammata
nioqqutissiat tupap naasua-
nit (Nicotiana) pisut tamar-
mik. Suneqassappammi ni-
kotin-tyggegummi aamma
mattutissiat nikotinimik
akullit, pujortarunnaarnis-
samut atortut naliginnaa-
nerpaat? Taakku aamma
ilanngunneqassanngillat?
Taamaassagunarpoq. Dan-
mark-imi inerteqqutinut
ilanngunneqanngillat, Peq-
qinnissamummi ministerip
tupa akiorniarlugu paasisit-
siniaanera taakku akilertus-
saammassuk. Kalaallit Nu-
naanni aamma taamatut
to)
marloqiusamik isumaqarto-
qarnerluni?
Peqatigiifrunmi Foreni-
ngen af Hensynsfulde Ryge-
re aamma Tolerante Ikke-
Rygere, peqatigiiffik Hen-
Ry, paasisinnaanngilarput
namminersornerullutik
oqartussat taamaattumik
inatsisiliornialermata.
USA-mi misilittakkatigut
nalunngilarput taamatut
pujortaqqusinnginneq tak-
ornariartitsinermut aseror-
saataalluinnartoq, kalaallil-
lu akornanni akerleriinner-
mut annertusaataaginnas-
sasoq. Sooq akerleriissitsi-
lersoqassava, eqqisseqati-
giinneq pilersinneqarsin-
naassappat?
Erseqqissoq
Pitsaanerungaassagaluar-
poq peqqussut ima erseqqis-
sumik oqaasertalik atuler-
sinneqartuuppat:
Paragraf 1: Inatsisip uu-
ma anguniagaraa pujortar-
tartut pujortarnerlu ajortut
eqqisseqatigiillutik akaare-
qatigiillutillu inooqatigiin-
nissaat.
Paragraf 2: Suliffimmi su-
miluunniit demokrati tun-
ngavigalugu oqaloqatigee-
reernikkut aalajangiunne-
qassaaq sumi pujortartoqar-
tassanersoq.
Asasakka namminersor-
nerullutik oqartussaneer-
sut: Qaa akueriniartigut.
Nammineerluta qanoq atu-
gaqarnissarput aalajanger-
tigu. Nammineerluta qanoq
inuuneqamissarput aalaja-
ngertigu. Allanut akornu-
sersuutaanngitsumik qanoq
iliuuseqarsinnaatitsigut.
Pujortaat eqqissinerup pu-
jortaataa eqqissilluta puu-
jortartigu.
( ^
Hen-Ry nunatsinni
Allat eqqarsaatigalugit
pujortartartut aamma
pujortarneq ajortut
naammagittartut peqati-
giiffiannit Foreningen af
Hensynsfulde Rygere og
Tolerante Ikke-Rygere
(Hen-Ry) Kirsten Hal-
berg-ip pujortartartut
pujortarnerlu ajortut eq-
qissillutik ataatsimoor-
sinnaanissaat anguniar-
lugu Kalaallit Nunaanni
suliniuteqarusuttunut
tamanut kajumissaaruti-
gaa Hen-Ry-p Kalaalht
Nunaanni immikkoor-
tortassaanik aallartit-
seqqusilluni. Soorunami
qallunaat peqatigiiffiat
aallaqqaammut siunner-
suisarluni ikorfartuillu-
nilu ikiuukkusuppoq.
Kalaallit Nunaanni in-
nuttaasut Hen-Ry-mut
ilaasortanngorsinnaane-
rat aallarniutaasinnaa-
voq. Ilaasortaaneq ukiu-
mut 50 kroneqarpoq.
V_________________________
Akiliisimagaannilu ilaa-
tigut ukiumut arfinileri-
arluni ilaasortanut nu-
taarsiassanik nassitsitto-
qartarpoq. Peqatigiiffik
Hen-Ry pujortartartu-
nut pujortarnerlu ajortu-
nut, inuunerisassamit-
tut toqqagartik pillugu
malersugaasunut ikiuut-
tarpoq. Hen-Ry Skandi-
naviami pujortartarneq
pillugu eqqissisimatitsi-
niarnermilc suliaqartut
Smokepeace-mik taane-
qartut ilagaat, taakkulu-
mi aamma nunarsuaq ta-
makkerlugu suliniaqati-
giiffik Smokepeace Com-
mittee tunngaviligaraat.
Soqutiginnittut uunga
allassinnaapput: Kirsten
Halberg, Danas Plads 16,
1615 Frederiksberg C,
taassumalu allaffiginera-
tigut Hen-Ry pillugu
paasissutissat erseqqin-
nerusut pissarsiarine-
qarsinnaapput.
Udlejes i Sisimiut
Ny moderne lejlighed på 80 m2 udlejes for kortere
eller længere periode, indholder stue, køkken, 2
værelser og badeværelse. Lejligheden er fuldt må-
bleret incl. vaskemaskine, TV og telefon.
Udlejes pr. dag-uge-måned eller længere periode
efter aftale. Alle ydelser includeret i prisen.
værelser
Værelser på ca. 20 m2 som tilsvarer lejlighed udle-
jes på samme betingelser.
Så skal De forbi Sisimiut så kontakt
Jjftolar Entreprise als
BOX 200 - JOORUAQQAP AQQ 15B - 3911 SISIMIUT
TELEFON 1 45 85
Særtilbud - Privat
Til rejsende og besøg i Sisimiut.
Bo under private former - TV + Telefon. Bil stilles
til rådighed - alt incl. i prisen.
Indhent tilbud - pr .dag-uge-måned. (Biludleje).
jfiolar Entreprise ajs
BOX 200 - JOORUAQQAP AQQ 15B - 3911 SISIMIUT
TELEFON 1 45 85