Tíminn - 03.12.1976, Blaðsíða 7

Tíminn - 03.12.1976, Blaðsíða 7
Föstudagur 3. desember 1976 aukakosningar um þingsæti hans. Möltubúar hafa enga varaþingmenn heldur, en geyma kjörseðlana og telja þá að nýju næsta valkost á þeim, ef sæti verður autt. Enn fremur kemur til greina, að framboð sé tvöfalt og feli i sér varamann auk sjálfs fram- bjóðandans. Loks kemur til greina, að varamaður sé sá samflokksmaður, sem næstur gengur að atkvæðum i kosn- ingunni, enda þótt slikt sé reyndar ekki i fullu samræmi við persónulegt kjör. Full þörf róttækra um- bóta Eins og þegar hefur komið fram, er það eitt viðfangsefni að ákveða hvaða kosningaaöferð skuli fylgt, en annað að skipta landinu i kjördæmi og ákvarða vægi atkvæðanna i einstökum landshlutum, hvort alls staðar skuli jafn mörg atkvæði standa að baki hverjum þingmanni eða hvort misjöfn aðstaða þegnanna skal að nokkru leyti jöfnuð með mismunandi vægi atkvæðis. Höfuðmáli skiptir, að menn geri sér grein fyrir þessu og geti hug leitt kosti persónukjörs með valkostum út af fyrir sig. Reyndar liggur það fyrir, að kjördæmaskiptingin og vægi at kvæða eru megindeiluefnin, þegar menn rökræða þessi mál. Um hitt er miklu minna og sjaldnar deilt, að taka beri upp persónulegt kjör, sem tryggi réttláta og hlutfallstega skipt- ingu þingsætanna milli stjórn- málaflokkanna i landinu. Persónukjör með valkostum stenzt fyllilega hvort sem kjör- dæmi eru stærri eða minni, hvort sem þau hafa öll jafnmörg þingsæti eða ekki. Um þessi efni verður að setja almennar regl- ur, sem gilda um land allt og geta staðizt um tiltölulega lang- an tima. Slikar grundvallar- reglur verða að fela þetta i sér: almenna reglu um vægi at- kvæða, hvort það á að vera hið sama eða þvi sem næst um land allt. eða hvort eitt- hvert svigrúm á að vera eftir þvi hvort menn búa nær eða fjær miðstöðvum valdsins i landinu og þá hve mikið þetta svigrúm á að vera. Núverandi kerfi hefur enga slika reglu og hefur þróunin stöðugt verið sú að auka á misvægi atkvæða eftir þvi hvar menn eru bú- settir. almenna reglu um það hve mörg þingsæti hvert kjör- dæmi skuli kjósa, hvort öll ' kjördæmin skuli hafa sömu þingsætatölu eða ekki og þa hver misnunurinn geti orðið. Akvörðun um þetta atriði hlýtur að ráðast af þvi hvert svigrUm verður ákveðið um vægi atkvæðanna. almenna reglu um fjölda og mörk kjördæma, hvort þeim skuli ekki breyta, en ef svo má, þá með hverjum hætti. ákvæði um endurskoðun samkvæmt þessum grund- vallarreglum með einhverju tilteknu millibili. Oanir og Ir- ar gera þannig ráð fyrir endurskoðun a.m.k. á tólf ára timabili. Sennilega væri heppilegast, að nefnd skipuð af Hæstarétti sæi um slika endurskoðun. Hjá þvi getur tæplega farið, að horfið veröi frá miverandi kerfi innan mjög langs tima. Þegar að þvi kemur, er nauð- synlegt, að ekki verði staðar numið við takmarkaðar lagfær- ingar eða hrófatildur. A þessu sviði, eins og svo mörgum öðr- um, er full þörf róttækra um- bóta. Framsóknarmenn hafa áður orðið að sæta þvi að vera settir hjá, þegar þessi málefni hafa verið til umræðu og á- kvörðunar. Það er á okkar valdi sjálfra, að svo verði ekki einu sinni enn. ÞYZK GRAFIK Frábær sýning Ein elzta grein myndlistar er grafikin, eða myndir, sem unnt er að fjölfalda. Þó að þessi listgrein eigi sér aldalanga hefð meðal erlendra þjóða, þá er hún tiltölulega ung list- grein hér á landi, bund- in þessari öld. Segja má, að grafisk myndlist sé eftir nokkra lægð að ná sér verulega á strik. Efnt hefur ver- ið til sérstakrar yfirlitssýningar á grafik, grafiskar sýningar hafa verið haldnar, bæði einka- sýningar og samsýningar, og fáeinar og mjög góðar grafik- sýningar hafa borizt frá útlönd- um. Má þar nefna sýningu I bókasafni Bandarikjamanna, kinversku sýninguna á Kjarvalsstöðum og nokkrar fleiri. Byrjað er að leigja Ut grafiskar myndir i bókasöfnum. Það má þvi segja, aö grafikin se I talsverðri sókn. Við skoðun á yfirlitssýning- unni á islenzkri grafík á Kjarvalsstöðum kom I ljós, að svo til allir islenzkir mynd- listarmenn, sem nokkuð kveöur að, hafa gert grafiskar myndir. Flestir hafa þó aðeins stundað grafikina sem nokkurs konar „aukabUgrein", og hafa þar af leiðandi ekki náð mjög langt, tæknilega séð a.m.k. Þetta verður þeim mun augljósara eftir þvi sem betri hlutir koma upp á yfirborðið og þá mestan part frá útlöndum, þótt vitan- lega sé hægt að nefna fáein islenzk nöfn, sem tengjast góðri og stundum frábærri tækni. Þó virðist undirrituðum sem innlend grafik standi einkum að baki þeirri beztu erlendu, hvað tækninni sjálfri viðkem- ur.Menn hafa ekki haft tinia, tækifæri eða fé til þess að setja sig inn i þessa flóknu listgrein, sem stundum heyrir frekar undir lyfjafræði og efnagerð, fremur en myndlist, þótt auðvit- að sé myndin sjálf hið endan- lega markmið. Til þess að vinna góöa grafik, þarf margvisleg efni og sér- staka aðstöðu. Tækii fyrir grafík eru dýr, t.d. kostar góð meðalstór pressa álika og fimm manna bifreið hefur mér veriö tjáð, svo það er meira en aö segja hlutina. Þýzk grafik á vorum dögum. Margir telja að Þjóðverjar séu meðal þeirra þjóða i Evrdpu, sem hvað lengst hafa náð I grafiskri myndgerð, og þá sér á parti I tækninni. Nöfn eins . og Martin Schongauerog Albert Dú'rer koma einhvern veginn ósjálfráttuppi hugann, og slðan koma þúsund nöfn og maður kann þó aðeins fá, sem þá fyrir hreina tilviljun hafa festst I minni, en fjölefli þýzkra graflk- listamanna er slikt, að það er á Kjarvalsstöðum orðið að visindagrein fyrir löngu að skilia það allt og skilgreina. NU hefur enn rekið á fjörur islenzkra listunnenda, þvi að félagið Germania hefur fengið hingað til lands einhverja þá beztu sýningu á grafik, sem hér hefur verið hengd upp. Þeir nefna sýningu þessa Þýzk graffk á vorum dögum og þar sýna rUmlega 30 listamenn eitt hundrað myndir. Það er Institut fiir Auslandsbeziehungen I Stuttgart, sem' leggur s'ýning- una til, en að sögn Daviðs ólafs- sonar, seðlabankastjóra tók það tvö ár að fá þessa eftirsóttu sýn- ingu hingað til lands. Sýningunni fylgir vönduð sýn- ingarskrá, þar sem gerð er grein fyrir hverjum einstökum myndlistarmanni og lærð rit- gerð fylgir um pýzka grafik eftir Tomas Grochowaik, sem er, ef ég man rétt, forstjóri rikislistasafns i Rinarlöndum, og stórt nafn i umræðu og list- fræði. Meðal listamanna, sem þarna eru með verk, eru sumir heims- frægir fyrir vinnu sina, eins og t.d. Horst Antes og Paul Wunderlich. Um þann siðarnefnda má t.d. segja, að haft er fyrir satt, að séria af myndum hans, sem oft eru I rUmlega 100 eintökum, seljist fyrir milljónatugi. (1. stk. á 120.000 kr.). Frá þessu er aðeins sagt til þess ao lýsa þvi á veraldlegan hátt, að hér er um mikla dýrgripi að ræða. Þótt hér hafi aðeins ver.ið nefnd tvö nöfn, hefi ég það eftir sérfróðum manni, að þarna sé saman kominn mjög góður kjarni af þýzkri grafik, eins og hún gerist bezt á vorum dögum. Margir fleiri eftirtektarverðir listamenn sýna þarna, sem hafa vald á nær óskiljanlegri tækni, og má þar nefna Wolf Vostell sem sýnir sáldprent af nýstór- legri gerð, þar sem m.a. mulið gler er notað I myndirnar og Diter Krieg sem Hklega er furðulegastur allra I tækni. Hann myndi teljast til sUmara hér ð landi og hvet ég þá sér- staklega til þess að skoða verk hans á sýningunni, en framUr- stefnulistaverk hér á landi eru stundum mjög vond frá tækni- legu sjónarmiði. Þá munu margir kannast við nöfn eins og Horst Janessen og Heinz Mack, sem þykja mjög góðir listamenn og Ruppret Geiger.sem slfellt klifar á hinu sama. Sýning sem allir ættu að sjá. Það má deila endalaust um þaö hvort þetta þversnið af þýzkri grafik sé endilega það eina og sannasta, þvi að góöir grafíkerar skipta þUsundum. Frakkar máluðu, en Þjóðverjar unnu að grafik, segja listfræö- ingarnir okkur, og telja sig finna geðslagið eða þjóðar- sálina þar. Um það verður ekki fjallað hér, aðalatriðið er, aö hérerá ferðinni einhver bezta grafiksýning sem hingað til lands hefur komið. Félagið Germania hefur oft staðið fyrir ýmsum uppákom- um, en það er félag áhuga- manna um Þýzkaland og tsland sameiginlega. Þetta seinasta framlag félagsins til menn- ingarmála á Islandi verður seint fullmetið. Það kom i hlut Braga Asgeirs- sonar, listmálara að setja sýn- inguna upp og hefur honum far- izt það vel Ur hendi. Hann fer þarna rétta leið, og þaðfórvel á þvi, að einnaf okk- ar beztu grafikerum skyldi þarna hafður með i ráðum en Bragi Ásgeirsson hefur sem kunnugterverið einn duglegasti baráttumaður fyrir islenzkri grafik á seinustu áratugum. •Iiinas Guðmundsson Útboð óskaðcreftir tilboðum i rafskautskatla (gufu) 350 kvv og 700 kw. Gögn fást afhent á verkfræðistofu Guð- mundar G. Þórarinssonar, Skipholti 1. Jörðin Eskifjarðarsel i Eskifirði er til sölu ef viðunandi tilboð fæst. Skipti á ibúð i Reykjavik koma til greina. Arni Halldórsson hrl. Egilsstöðum, simi 1313.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.