Tíminn - 24.04.1980, Síða 6

6
Fimmtudagur 24. april 1980
Útgefandi Framsóknarflokkurinn.
Framkvæmdastjóri: Jóhann H. Jónsson. Ritstjórar: Þórarlnn
Þórarinsson, Jón Helgason og Jón SigurOsson. Ritstjórnarfull-
trúi: Oddur óiafsson. Fréttastjóri: Eirfkur S. Elrlksson. Aug-
lýsingastjóri: Steingrlmur Glsiason.
Ritstjórnarskrifstofur, f ramkvæmdastjórn og auglýsingar
Sfóumúia 15. Slmi 86300. — Kvöldsimar blaöamanna: 86562,
86495. Eftir kl. 20.00: 86387. Verö I lausasölu kr. 240.
-Askriftargjald kr. 4.800 á mánuöi. Blaöaprent.
J
Stjórnarandstaðan
og beinu skattarnir
Ræðuhöld og blaðaskrif leiðtoga stjórnarand-
stöðuflokkanna gætu bent til þess, að þeir hefðu sýnt
mikla hófsemd i álagningu beinna skatta, þegar
þeir hafa verið i rlkisstjóm. Að öðrum kosti væri
ekki siðsamlegt af þessum mönnum að látast eins
andvigir beinum sköttum og þeir gera nú.
Nefndarálit fulltrúa Sjálfstæðisflokksins I fjár-
hagsnefnd efri deildar um tekju- og eignarskatts-
frumvarpið, sem liggur fyrir Alþingi, veitir glöggar
upplýsingar um, hvernig afstaða flokksins til
beinna skatta snýst eftir þvi, hvort hann er i stjórn
eða stjómarandstöðu.
I nefndarálitinu er þvi að sjálfsögðu haldið fram,
að Sjálfstæðisflokkurinn sé andvigur háum beinum
sköttum. En svo óheppilega hefur til tekizt, að
nefndarmennimir láta fylgja áliti sinu útreikninga
frá Þjóðhagsstofnun um beina skattbyrði ein-
staklinga á árunum 1965-78, ásamt ágizkunum um
skattbyrðina á ámnum 1979-1980, en endanlegar töl-
ur liggja enn ekki fyrir frá þessum ámm.
1 útreikningum Þjóðhagsstofnunar, sem fara hér
á eftir, er i fyrri dálki prósenttala álagðra beinna
skatta af tekjum fyrra árs, en i siðari dálki prósent-
tala álagðra skatta af tekjum greiðsluársins:
1965 14.0 11.4
1966 15.2 12.8
1967 14.6 14.0
1968 15.9 14.9
1969 17.0 14.8
1970 17.1 13.3
1971 18.1 14.1
1972 20.2 15.4
1973 19.8 14.3
1974 15.2 10.1
1975 15.1 11.4
1976 16.9 12.5
1977 15.7 10.6
1978 18.5 11.6
Tölur þessar sýna, að á siðustu valdaárum rikis-
stjórnar Sjálfstæðisflokksins og Alþýðuflokksins,
1969-1971, hefur skattbyrði einstaklinga verið
þyngst miðað við tekjur greiðsluársins. Sé miðað
við skattbyrðina af tekjum fyrri árs, hefur hún farið
sihækkandi á þessum árum, og er 18.1% á árinu
1971.
Árið 1974 verður mikil lækkun á beinum sköttum,
en þá kom til framkvæmda breyting á tekjuskatts-
lögunum, sem fól i sér mikla lækkun á tekjuskattin-
um. Lög þessi voru sett að fmmkvæði Framsóknar-
flokksins undir forustu Halldórs E. Sigurðssonar.
Áætlunartölur Þjóðhagsstofnunar fyrir árið 1979
og 1980 geraráð fyrir nokkurri hækkun beinna
skatta, miðað við tekjur fyrra árs. Hins vegar gera
þær ráð fyrir minni skattbyrði en á ámnum 1968 og
1969, ef miðað er við tekjur greiðsluárs. Skattbyrðin
eráætluð 13.4% árið 1979, ef miðað er við tekjur
greiðsluársins og 13.9% árið 1980. Hún var 14.9% ár-
ið 1968 og 14.8% árið 1969.
Af þessu má glöggt ráða, að litið er að marka, þótt
Sjálfstæðisflokksmenn og Alþýðuflokksmenn þykist
vera á móti beinum sköttum, þegar þeir eru I
stjórnarandstöðu. Reynslan af þeim er önnur, þeg-
ar þeir stjórna.
Þ.Þ.
Erlent yfirlit
/ •
Rekur Carter íran í
faðm Sovétríkjanna?
Hótanir um hernaöarlegar aögerðir gagnrýndar
ÞAÐ KOM ekki á óvart, aö
Kennedy sigraöi Carter í for-
kosningunni I Pennsylvania.
Spár hnigu yfirleitt I þá átt.
Spárnar voru þó ekki byggöar á
þvi, aö fylgi Kennedys væri aö
vaxa. Þær byggöust á þvl, aö
fylgi Carters væri aö minnka.
Samkvæmt skoöanakönnun-
um naut Carter litilla vinsælda
á sföastl. ári, þangab til glsla-
takan i Teheran og innrás Rússa
I Afghanistan komu til sögunn-
ar. Carter þótti bregöast rögg-
samlega viö þessum atburöum
og almenningi fannst, aö honum
bæri aö styöja forsetann undir
þessum kringumstæöum. Inn-
anlandsmálin hurfu I skuggann,
meira aö segja veröbólgan
gleymdist.
Nú viröist hins vegar svo
komiö, aö hinn óbeini stuöning-
ur, sem þeir Khomeini og Bré-
snjef veittu Carter um skeiö,
dugihonum ekki lengur. Siöustu
aögeröir Carters I sambandi viö
gislamáliö, hafa vakiö
grunsemdir um, aö hann sé aö
reyna aö nota þaö sér til fram-
dráttar I kosningabaráttunni
heima fyrir.
Þetta sjónarmiö kom meira
aö segja fram á blaöamanna-
fundi, sem Carter hélt slöastliö-
inn fimmtudag til aö boöa
strangari refsiaögeröir gegn ír-
an. Einn blaðamanna spuröi
hann aö þvi, hvaö væri hæft I
þessum ásökunum. Aö sjálf-
sögöu neitaöi Carter þvi.
Henry M. Jackson.
FJÖLMIÐLAR vildu þó yfir-
leitt ekki sætta sig viö þessa af-
neitun Carters. Þaö væri ekki
eingöngu vegna gislanna, aö
Carter heföi tilkynnt þessar aö-
geröir örfáum dögum fyrir
prófkjöriö I Pennsylvania.
Ráöunautar hans treystu á, aö
þær myndu mælast vel fyrir.
Á blaöamannafundinum til-
kynnti Carter ekki aðeins stór-
auknar efnahagslegar refsiaö-
geröir gegn lran, ef glslarnir
yröu ekki látnir lausir, heldur
gaf hann til kynna, aö gripiö
yröi til hernaöarlegra aögeröa,
ef efnahagsaögeröirnar bæru
ekki árangur. 1 þvl sambandi
hefur helzt veriö talaö um, aö
siglingaleiöum til hafna I lran
yrbi lokaö meö tundurduflum.
Orörómur um þetta hafði
komizt á kreik áöur en forsetinn
hélt blaöamannafundinn. Ein
helzta sjónvarpsstööin, CBS,
haföi leitaö álits tveggja
þekktra öldungadeildarmanna
á þessu, og var annar þeirra
Henry M. Jackson, sem er
þekktur andstööu gegn Salt-2.
Hinn var John Warner, fyrr-
verandi flotamálaráöherra og
núverandi eiginmaöur Eliza-
betar Taylor.
Báöir létu þeir I ljós efasemd-
ir 1 sambandi viö þessar aögerö-
ir. Einkum kom sá ótti fram hjá
þeim, aö aögeröirnar yröu vatn
á myllu þeirra afla I íran, sem
andstæöust væru Bandarikjun-
um. Þær gætu vel orbið til þess,
aö valdamenn I Iran leituöu aö-
stoöar Rússa. Þaö yröi aö taka
meö I reikninginn, aö aðgeröir
Bandarikjanna og bandamanna
þeirra yröu ekki til þess aö
þrýsta íran I fang Sovétrlkjanna
meö einum eöa öörum hætti, án
þess aö þau þyrftu nokkuö fyrir
þvi aö hafa.
Svipaöra skoöana hefur gætt I
mörgum fjölmiölum. Miklar
þvingunaraögeröir gætu leitt til
þess, aö gislarnir yröu enn slöur
látnir af hendi en ella.
Bábir öldungadeildarmenn-
irnir létu I ljós, aö nauösynlegt
væri fyrir Bandarlkjastjórn aö
hafa náiö samstarf vib banda-
menn sina um þessi mál og
grlpa ekki til einhliöa aögeröa,
nema óhjákvæmilegt væri.
Einnig væri nauösy nlegt aö hafa
hliösjón af afstööu þriöja
heimsins svonefnda og tryggja
sem mest samúö hans.
STAÐA Carters er vissulega
ekki öfundsverö I sambandi viö
gislamálib. Þess er krafizt aö
hann geri sitt ýtrasta til aö
frelsa glslana, en þegar til aö-
geröa kemur, eru skoöanir
skiptar. 1 raun og veru á Carter
ekki margra kosta völ. Þab bæt-
ir svo ekki aöstööu hans, aö
kosningabaráttan er I algleym-
ingi.
Sitthvaö bendir til, aö al-
menningur geri sér vaxandi
grein fyrir þvl, aö fara veröi aö
meö gát og gera ekki neitt, sem
gæti teflt llfi gislana I hættu eöa
oröiö Rússum til ávinnings.
Gislatakan I Bogota þar sem
skæruliöar hafa haldiö sendi-
herrum sem gislum um lengra
skeiö, hefur sennilega glöggvaö
menn á þvl, aö hér er um tor-
leyst mál aö ræöa. Þaö getur
reynt á þolinmæbina, ef farsæl
lausn á aö nást.
Vafalitiö skiptir þaö mestu
máli aö fá sem vlötækastan sib-
feröilegan stuöning.Þvf var þaö
rétt leiö aö beita Sameinuöu
þjóöunum og fá sem mestan
stuöning innan þeirra Taliö er
aö Vance utanrlkisráöherra hafi
lagt mikla áherzlu á aö sú leið
yröi reynd til þrautar, en Brez-
ezinskf, sem er aöalráöunautur
Carters I öryggismálum, hafi
viljaö gripa til haröari aögeröa
og stefna hans hafi orbiö ofan á
hjá Carter. Þó er Vance talinn
hafa áorkaö þvi, aö ekki var
lagt bann á sölu matvæla og
sjúkravara, en fjölmiðlar hfööu
hleraö, aö einnig yröi gripiö til
þess.
Þ.Þ.
John Warner og kona hans.