Tíminn - 03.03.1990, Síða 9

Laugardagur 3. mars 1990
Tíminn 21
Þórgnýr Guðmundsson
á Sandi
Fæddur 6. apríl 1902
Dáinn 5. febrúar 1990
Heljar lúður i hlustum gellur,
hraðað er för til dáins ranna.
Hver af öðrum fer og fellur
fyrri aldar búandmanna.
(K.I.)
Þetta erindi fciður míns hefúr oft
komið í huga mér seinustu mánuð-
ina. Frá því í september hafa fimm
Aðaldælir horfið þá leið sem við eig-
um öll að ganga.
Þetta fólk var allt á góðum aldri,
þegar ég var að alast upp í Aðaldal,
ffændur, nágrannar og sveitungar.
Högni á Syðra-Fjalli, Ami Kristinn í
Skriðulandi, Snorri í Geitafelli,
Kristjana í Múla og nú síðast Þórgnýr
á Sandi, kennari og skólastjóri í Að-
aldal um langan aldur. Aðaldælir
þurftu ekki að kvarta yfir tíðum
kennaraskiptum eða sækja þá um
langan veg. Þeir fengu þá af heima-
slóðum og hélst vel á þeim. Jóhannes
í Haga hóf kennslu 1908 og kenndi
til 1948, Steingrimur í Nesi ffá 1949
til 1963 og Þórgnýr á Sandi ffá 1943
til 1972. Þeim fækkar óðum sem hafa
fengist við farkennslu. Mánuð eða
þriggja vikna tíma á sama bæ. Kennt
var í stofu á þeim heimilum sem rúm-
ust áttu húsakynnin. Það voru ekki
allar kennslustofúr stórar, sem ég
man eftir, en hjartarúm húsbændanna
voru góð þó húsrými væri ekki mik-
ið. Auk kennara voru nemendur iðu-
lega í fæði og húsnæði, auk heima-
fólksins sem yfirleitt var fleira en nú
gerist og því ofl þröngt á þingi, en allt
blessaðist þetta og námsárangur var
býsna góður. A milli bæja var svo
farið gangandi eða á skíðum og það
er ekki svo langt síðan þetta var. Þó
eru breytingamar á öllum sviðum
orðnar meiri en nokkur mannshugur
hefði getað ímyndað sér um 1945,
þegar ég var að hefja mína skóla-
göngu, þá 10 ára. Ég og systkini mín
vorum svo lánsöm að njóta tilsagnar
þeirra þriggja kennara sem ég hef
nefnt og þar bar aldrei skugga á. Þór-
gnýr kenndi mér seinasta veturinn
sem ég var i bamaskóla og nú leitar
hugur minn norður í Aðaldal, þegar
komið er að kveðjustund hans.
Hann var fæddur á Sandi 6. apríl
1902, sonur Guðrúnar Oddsdóttur og
Guðmundar Friðjónssonar sem þar
bjuggu. Þar ólst upp stór hópur at-
gervisfólks og var Þórgnýr næstelstur
ellefu systkina. Hann var við nám á
Eiðum í tvo vetur og hóf síðan
kennslustörf, fyrst í Eiðahreppi en
tók síðan kennarapróf 1943 og eftir
það var hann kennari og skólastjóri í
Aðaldall til 1972 og hann naut þess
að sjá stórhýsi Haffalækjarskóla rísa.
Það vom sterk bönd frændsemi og
vináttu milli Ytra-Fjalls og Sands.
Foreldrar mínir mátu Þórgný mikils
og töldu hann til sinna bestu vina, þar
komu einnig til sameiginleg áhuga-
má eins og skógrækt og bindindis-
mál. Nú er móðir mín ein eftir þeirra
þriggja og saknar vinar í stað. Þór-
gnýr var gull af manni og góður og
farsæll kennari sem lét sér mjög annt
um nemendur sína og þeirra hag.
Trúmennska og samviskusemi gagn-
vart öllu þvi sem hann átti hlut að var
hans leiðarljós og aldrei hefði það
hvarflað að honum að setja hagsmuni
sína ofar hag nemenda eða láta bitna
á þeim kröfú um stundarhagnað svo
sem nú gerist ár eftir ár, meðþeim af-
leiðingum sem allir þekkja. A sumrin
vann hann að búinu á Sandi ásamt
systkinum sínum. Þau voru samhent
og samhuga og heimilið á Sandi bar
glögg merki alls hins besta úr þing-
eyskri bændamenningu. Ég kom í
Guðríður Halldórsdóttir
Borgarnesi
Fædd 12. desemberl899
Dáin 24. febrúar 1990
Þegar lífsorkan fjarar út smám sam-
an svo mánuðum og jafnvel árum
skiptir, og allir sem unna standa
magnþrota í ástúð sinni og ómældri
þrá eftir að geta hjálpað, verður
dauðinn að líknandi engli. Þetta eru
ef til vill ósættanlegar andstæður, en
þannig horfðu þessi mál við mér þeg-
ar ég kom að sjúkrabeði tengdamóð-
ur minnar, Guðríðar Halldórsdóttur.
Hún var fædd 12. desember 1899, ein
af 10 bömum sæmdarhjónanna Guð-
nýjar Þorsteinsdóttur og Halldórs
Þórðarsonar bónda á Kjalvararstöð-
um i Reykholtsdal. Eru þau systkin
nú öll látin nema Aðalgeir sem býr á
Akranesi, kvæntur Önnu Guðjóns-
dóttur. Votta ég þeim samúð mína. Er
af þeim systkinum öllum komin stór
hópur mikils dugnaðarfólks.
Leiðir okkar Guðriðar lágu fyrst
saman fyrir nærri 37 árum þegar ég
koma á heimili hennar sem verðandi
tengdadóttir. Hef ég alltaf fúndið, og
ekki síst nú, að það er mér mikil gæfa
að hafa kynnst henni. Eiginleikar
Guðríðar voru slíkir að það hlaut að
laða fram það besta í fari annarra er
voru samvistum við hana. Henni var
lagið að hafa bætandi áhrif á alla án
orða, án hávaða, með sínu stillta og
ljúfa viðmóti, höfúm við öll, og þá
ekki síst bamabömin, notið þess.
Hún var mjög hlédræg kona, tillits-
söm, mild og hleypidómalaus og
gætti þess ætíð að særa ekki tilfinn-
ingar annarra.
Arið 1925 eignaðist Guðríður son,
Aðalstein Bjömsson bifreiðarstjóra,
en hann lést langt um aldur fram
1984, var hann kvæntur Margréti
Helgadóttur. 6. nóvember 1931 gift-
ist Guðriður Sumarliða Sigmunds-
syni frá Gróf í Reykholtsdal. Hjóna-
band þeirra var farsælt. Þau virtu
hvort annað og sambúðin var góð.
Eignuðust þau tvo syni, Sigfús, fúll-
trúa í Sparisjóði Mýrasýslu, kvæntur
undirritaðri, og Gísla, skrifstofu-
mann hjá Byggingarfélaginu Borg, er
hann kvæntu Elsu Ambergsdóttur.
Bamabömin em 8 en bamabama-
bömin 20.
Guðríður og Sumarliði bjuggu
lengst af að Borgarbraut 67 í Borgar-
nesi, þangað vom allir velkomnir á
hvaða tíma sem var. Sjaldan kom
maður þar, að ekki væm þar fýrir
fleiri eða færri gestkomandi, enda
mætti gestum elskulegt viðmót hús-
ráðenda. Mér verður ætíð minnis-
stætt þetta heimili, vegna þess friðar
og mannkærleika sem þar ríkti.
Er aldurinn færðist yfir þau fluttu
þau á dvalarheimili aldraðra i Borg-
amesi, þar sem þau nutu góðrar um-
önnunar og er mér ljúft að þakka það.
Þegar mér verður hugsað til þess að
böm framtíðarinnar alist upp án þess
að kynnast nokkum tíma náið afa
sínum og ömmu minnist ég tengda-
foreldra minna sem alla tíð hafa sinnt
bamabömum sínum af mikilli nær-
gætni og ástúð. Þau lásu fyrir þau,
kenndu þeim vísur og síðast en ekki
síst að umgangast dýr og virða landið
sitt. Að eiga Guðríði og Sumarliða að
ömmu og afa og hafa samskipti við
þau em forréttindi og bamabömun-
um dýrmæt minning.
Snyrtimennska og vandvirkni ein-
kenndi öll störf Guðríðar, hvort held-
ur var á heimilinu eða við ræstingar,
sem hún vann við í mörg ár. Þá var
hún og ósérhlífinn félagi í Kvenfé-
lagi Borgamess.
Ofáir vom sokkamir og vettlingam-
ir sem bamabömin og fleiri böm
fengu frá Guðriði og dúkar sem hún
heklaði prýða mörg heimili, allt var
Sigríður Krístjánsdóttir
Fædd 6. janúar 1922
Dáin 6. febrúar 1990
Að kvöldi 6. janúar barst okkur sú
harmafregn að elskuleg vinkona okk-
ar, Sigriður Kristjánsdóttir, Lillý,
hefði látist þá um morguninn. Lillý
var gleðinnar bam og öllum leið vel í
návist hennar, þó fór hún ekki var-
hluta af andstreymi lífsins. Hún bar
sínar sorgir með stillingu og jafnað-
argeði og má segja það sama um þau
hjón bæði.
Við Lillý kynntumst á Húsmæðra-
skóla ísafjarðar haustið 1943, þar var
þá saman kominn glaður hópur ungra
kvenna. Við vomm svo heppnar að
lenda saman á „salnum", en það var
stærsta herbergið með 6 rúmum. I
fyrstu var okkur vorkennt að lenda í
svona stóm herbergi, en það endaði
svo að hinar öfúnduðu okkur af að
vera svo margar saman, því ekki var
laust við að tíst og hlátrar heyrðust á
kvöldin frá „salnum“, en allir áttu að
vera kornnir í ró klukkan 11. Aðeins í
eitt eða tvö skipti var bankað hóg-
værlega frá kennaraherberginu og
datt þá allt í dúnalogn að sjálfsögðu.
Er skólanum Iauk leigðum við Lillý
okkur herbergi saman og unnum í
Rækjuverksmiðjunni á ísafirði nokk-
um tíma.
Arin liðu og leiðir skildu, en aftur
hittumst við hér í Reykjavík, en alla
þá tíð höfúm við átt heima sitt í hvor-
um enda borgarinnar, svo það var vík
milli vina.
Það var áfall fyrir mig að missa
Lillý svo snöggt. Við höfðum þekkst
frá æskutíð þó leiðir skildu um tíma.
Mér finnst sterkur og hlúr strengur
liggja á milli okkar, ég trúi að hann
slitni ekki þótt leiðir skilji um sinn.
Einnig veit ég að skólasystumar em
nú með sorg í huga.
Við Haukur biðjum forsjónina að
vaka yfir þeim sem mest hafa misst,
eiginmanni hennar og dóttur þeirra.
S.J.
Sand fyrir nokkmm ámm og hitti
Þórgný. Hann var glaður í bragði og
léttur í tali. Margt var honum hug-
leikið, bæði skóla- og bindindismál,
en bindindismaður var hann alla ævi.
Hann ritaði greinar um áhugamál sin
í blöð og tímarit, enda prýðilega rit-
fær eins og hann átti ættir til og skrif-
aði gott og vandað mál. Hann sýndi
mér bók sem seinustu nemendur hans
gáfú honum í afmælisgjöf þegar hann
hætti kennslu vegna aldurs. Mér er í
minni gleði hans og stolt yfir þeirri
gjöf, ég held meiri en þó hann hefði
verið sæmdur opinbem heiðurs-
merki, og ég skynjaði hamingju þess
er fær sönnur fyrir því að vel hafi tek-
þetta sérlega vel unnið.
Með Guðríði er gengin góð og
gagnmerk kona. Hún var ein þessara
sterku stofna sem byggðu upp í kyrr-
þey þá þjóð, sem hinir yngri tóku í
arf og ef við vinnum okkar störf eins
og hún gerði, þá er vel.
Hún gerði engar kröfur til lífsins
sjálfri sér til handa, en hugsaði fýrst
og fremst um aðra.
Tengdamóður mína kveð ég með
þakklæti og virðingu. Blessuð sé
minning hennar. Helga Guðmars
Elskuleg amma mín er kvödd frá
Borgameskirkju í dag.
Hún fæddist á Kjalvararstöðum í
Reykholtsdal 12. desember 1899,
þriðja í röðinni af 10 bömum hjón-
anna Guðnýjar Þorsteinsdóttur og
Halldórs Þórðarsonar. Amma ólst
upp á Kjalvararstöðum, en fór ung til
vinnu á ýmsum stöðum, svo sem
Hvítárbakkaskóla, Gistihúsið i Borg-
amesi og víðar.
6. nóvember 1931 giftist amma
Sumarliða Sigmundssyni frá Gróf í
ist með ábyrgðarfúllt starf. Neskirkja
í Aðaldal átti dyggan stuðningsmann
og velunnara þar sem Þórgnýr var.
Hann sat í sóknamefnd og starfaði
sem safnaðarfulltrúi. Kirkjuna prýðir
nú fagur ljósakross sem hann og
systkini hans gáfú til minningar um
látna ástvini. í Nesi verður hann
lagður til hinstu hvílu við hlið for-
eldra og ættmenna. Hann kvæntist
ekki og átti ekki afkomendur, en hinn
stóri hópur systkinabama hans var
sem hans eigin böm. Þeirra gleði var
hans gleði og þeirra sorgir hans sorg-
ir. Aðaldælir eiga Þórgný á Sandi
stóra þakkarskuld að gjalda sem seint
verður greidd. Þá skuld að hafa verið
kennari og lærifaðir fjölda bama og
unglinga. Ég er ein úr þeim hópi og
þessi orð mín lítil afborgun. Frænd-
um og vinum á Sandi sendi ég hlýjar
samúðarkveðjur, en kennara minn og
frænda vil ég kveðja með erindi úr
kvæði sem faðir minn orti eftir Jak-
obínu í Hólsgerði en hún og Guð-
mundur á Sandi vom systkinaböm:
Gott er að hverfa ffá gegnu starfi,
gamall að vetmm, ungur í lund.
Vera hinn trausti, vera hinn þarfi,
vakinn og sofinn með græðandi
mund.
Skilja svo flekklausan orðstír að arfi,
auðmjúkur leita á guðs síns fúnd.
(K.l.)
Asa Ketilsdóttir frá Fjalli
Reykholtsdal. Hann var sonur Val-
gerðar Gísladóttur og Sigmundar
Þorsteinssonar, afi lést 9. júlí 1982.
Þau amma og afi byrjuðu búskap að
Bjargi hér í Borgamesi 1932, byggðu
síðan húsið að Borgarbraut 67, Borg-
amesi, og bjuggu þar þangað til að
þau fóm á Dvalarheimili aldraðra i
Borgamesi.
Mikið var alltaf gott að koma til og
vera hjá ömmu og afa. Þau vom ein-
staklega gestrisin og alltaf var mikill
gestagangur, þá einkum fólk úr
Reykholtsdalnum eða fólk ættað það-
an. Attu amma og afi mjög sterkar
taugar til Reykholtsdalsins sem þeim
fannst dala fegurstur.
Alltaf hafði amma nógan tíma fyrir
okkur krakkana og kenndi okkur
margt, eins og að pijóna, kvæði og
ljóð, og sagði okkur ótal sögur.
Amma átti þvi láni að fagna að vera
heilsuhraust og góðum gáfúm gædd.
Hún eignaðist þijá syni, Aðalstein
Bjömsson, hann andaðist 31. júlí
1984, var kvæntur Margréti Helga-
dóttur, þau eiga fjögur böm. Sigfús
Sumarliðason, kvæntur Helgu Guð-
marsdóttur, þau eiga tvö böm, og
Gísla Sumarliðason, kvæntur Elsu
Ambergsdóttur, þau eiga tvo syni.
Það væri gott að hafa þá eiginleika
sem amma hafði, að vera alltaf
ánægð með sitt hlutskipti, þó oft blési
á móti, og þykja vænt um allt og alla
og geta alltaf lagað sig að aðstæðum.
Hún var dugleg og myndarleg bæði
við matargerð og hannyrðir.
Hún lést á sjúkrahúsi Akraness
laugardaginn 24. febrúar síðastlið-
inn.
Elsku amma mín, þú varst alltaf svo
góð, þakka þér fýrir allt og allt, við
kveðjum þig með söknuði.
Guðríður Hlíf og fjölskylda
l*|
\gr Útboð
Innkaupastofnun Reykjavíkurborgar, f.h. byggingadeildar borgar-
verkfræðings, óskar eftir tilboðum í frystikerfi fyrir skautasvell í
Laugardal.
Útboðsgögn eru afhent á skrifstofu vorri, Fríkirkjuvegi 3, Reykjavik,
gegn kr. 10.000,- skilatryggingu.
Tilboðin verða opnuð á sama stað, fimmtudaginn 29. mars 1990 kr
11.00.
INNKAUPASTOFNUN REYKJAVÍKURBORGAR
Frikirkjuvegi 3 - Simi 25800
Já... en ég nota nii
yfirleitt beltiö!