Morgunblaðið - 26.09.2008, Qupperneq 14

14 FÖSTUDAGUR 26. SEPTEMBER 2008 MORGUNBLAÐIÐ
FRÉTTIR
Eftir Ágúst Inga Jónsson
aij@mbl.is
Í IÐRUM Hengilssvæðisins er mikil orka sem á
síðustu áratugum hefur í auknum mæli verið
virkjuð til hitunar húsa á höfuðborgarsvæðinu
og til framleiðslu raforku. Orkuveita Reykja-
víkur hefur notað nýjustu tækni við þessa
vinnslu og á mörgum sviðum brotið í blað.
Orkubrunnarnir undir heiðinni gætu í hundruð
ára veitt landsmönnum orku og yl.
Framkvæmdirnar á Heiðinni fara ekki
framhjá vegfarendum sem bruna framhjá, en
ekki er víst að allir geri sér grein fyrir umfangi
þessara framkvæmda. Ásjóna heiðarinnar hef-
ur breyst. Mannvirki hafa risið til að beisla
orkuna.
Fjöldi hola hefur verið boraður og gufu-
bólstrar stíga upp þar sem áður voru rólegir
hverir. Traustir vegir liggja um heiðina, þó
ekki séu þeir uppbyggðir, og eru margir þar
sem áður voru slóðar eða hafa komið í staðinn
fyrir þá. Möstur, raflínur og vatnsleiðslur eru
áberandi, en hluti raflagna er lítt sýnilegur und-
ir yfirborðinu. Þannig eru raflínur lagðar í jörð
frá Nesjavöllum í spennivirki í Grafningi og
sömu áætlanir eru um raflínur frá Hverahlíð og
Bitru að tengivirki.
Hengilssvæðið er meðal stærstu háhitasvæða
landsins. Jarðhitinn þar tengist þremur eld-
stöðvakerfum. Hitinn í Reykjadal og Hvera-
gerði tilheyrir elsta kerfinu sem nefnist Grens-
dalskerfi. Norðan við það er eldstöð sem kennd
er við Hrómundartind, sem gaus síðast fyrir um
10 þúsund árum. Jarðhitinn á Ölkelduhálsi
tengist þeirri eldstöð. Vestast af þessum eld-
stöðvakerfum er Hengilskerfið og er orka
Nesjavalla og Hellisheiðarvirkjunar sótt þang-
að.
Vísindamenn telja að aðskilnaður sé á milli
jarðhitakerfa. Lögð er áhersla á að ekki sé tek-
ið meira úr hverju svæði en svo að það nái að
endurnýja sig og hefur lækkun þrýstings verið
hverfandi á Nesjavöllum.
Sjálfbærni svæðis kemur hins vegar ekki í
ljós fyrr en byrjað er að vinna orku, þar sem
upplýsingar sem fást við vinnsluna eru nauð-
synlegar við slíkt mat. Orkuveita Reykjavíkur
leggur áherslu á sjálfbærni og umhverfisvernd
og árið 2004 hlaut fyrirtækið Kuðunginn, um-
hverfisverðlaun umhverfisráðuneytisins.
Orkuverin á Hengilssvæðinu munu innan
nokkurra ára framleiða um 550 megawött af
raforku og um 690 MW af raforku verði Bitru-
virkjun að veruleika. Þá er ótalin öll sú orka
sem felst í heita vatninu sem leitt er til hitunar
húsa á höfuðborgarsvæðinu. Til samanburðar
má nefna að afl Fljótsdalsstöðvar þar sem fram
fer raforkuvinnsla Kárahnjúkavirkjunar er 690
MW og er hún öflugasta vatnsaflsstöð landsins.
 Breytt ásýnd Hellisheiðar  Hengilssvæðið meðal stærstu háhitasvæða  OR gæti framleitt 690 MW af
 

















 

 


 
 




     

 



   

 



 

   




 
    


!
  

" 
#  


$

%& !"



  
  

# 

$ 


    
  
'() 

*



 




! %& 

 

 '



(

+
,





 
(
''
 +
 '
' 
-

)  
 
 %
!
 
 
 
  , .

 

*



  
" 
-



   



+


/
#01
 
,


,


)' /

,
#
 
23#


 4






% 
5! 
 
-

' 
 
'

!



!
 

5

(
.. 6
7

)


(.


!
  8
&'(
 


!   
 )! "#
 ! /

"
   


%&


"

#




%
&


,     /

' 
0
' 
5





/ 



(   

 
   # 


$




9   # 


 

!"




 



! !     


       
  





   


    

 
!!" #$   
% &

'( )!*'  !!" #

+   

)"& * +


#
,('*( 
   (
 #,-" )."-)'
/*)'-!(( 0#-
















$






 # 



$ 
/1 )


 
 !"#$

%&##$!"#$
 #  $
Gjöfull granni undir Hengli