Morgunblaðið - 08.10.2008, Qupperneq 6

Eftir Silju Björk Huldudóttur
silja@mbl.is
BORGARSTJÓRN Reykjavíkur
samþykkti samhljóða á fundi sínum í
gær aðgerðaáætlun borgarinnar sem
lögð var fram til að bregðast við því
ástandi sem upp er komið í efnahags-,
atvinnu- og fjármálalífi þjóðarinnar.
Áætlunin var unnin af starfshópi
meiri- og minnihlutans undir stjórn
Óskars Bergssonar, borgarfulltrúa
Framsóknarflokks.
„Reykjavíkurborg fer ekki, frekar
en önnur sveitarfélög, varhluta af
þeim umskiptum sem nú hafa orðið á
efnahagslífi þjóðarinnar,“ sagði
Hanna Birna Kristjánsdóttir borgar-
stjóri þegar áætlunin var kynnt og
vísaði þar til stöðunnar eins og hún
birtist í sex mánaða uppgjöri borgar-
innar.
„Útsvarstekjur voru undir áætlun,
byggingaréttarsala nam aðeins 7% af
áætlun og fjármagnskostnaður var
langt umfram áætlun. Hið jákvæða er
þó að rekstur fagsviða borgarinnar
var innan fjárheimilda þrátt fyrir
meiri verðbólgu en gert er ráð fyrir í
fjárhagsáætlun. Sex mánaða uppgjör-
ið sýnir þannig að borgin okkar er vel
rekin og býr yfir miklum fjárhagsleg-
um styrk. Eiginfjárhlutfallið er hátt,
skuldsetning er lítil og lausafjárstað-
an góð,“ sagði Hanna Birna og tók
fram að þetta væru mikilvægir þættir
við þær aðstæður sem nú blöstu við.
Þjónustan verður fyrir hendi
„Það skiptir öllu máli fyrir borgar-
yfirvöld að geta sannfært borgarbúa
um að sú þjónusta sem þeir vænta af
sínu nærsamfélagi sé fyrir hendi og
verði fyrir hendi,“ sagði Hanna Birna
og tók fram að borgin vildi með að-
gerðaáætluninni senda skýr skilaboð
til íbúa þess efnis að borgin hygðist
standa vörð um hag heimilanna í
borginni. „Reykjavíkurborg tekur því
nú á sig skellinn vegna verðbólgu og
verðlagshækkana með það eitt að
markmiði að hlífa borgarbúum við
slíku nú.“
Dagur B. Eggertsson, borgar-
fulltrúi Samfylkingarinnar, sagði mik-
ilvægt að borgarstjórnin sendi skýr
skilaboð um það hvernig stærsta
sveitarfélag landsins hygðist standa
að verki við hinar erfiðu aðstæður
sem nú blöstu við í íslensku efnahags-
lífi.
„Þess vegna höfum við í minnihlut-
anum komið að þessu verkefni af heil-
um hug,“ sagði Dagur og tók fram að
menn yrðu að standa saman ef nið-
urstaðan ætti að verða góð. „Framlag
minnihlutans til þessa verkefnis hefur
ekki síst verið það að leggja þunga
áherslu á þá nýju stöðu sem ekki að-
eins blasir við Reykjavíkurborg held-
ur heimilunum og fólkinu í borginni,“
sagði Dagur. Að mati Dags eru mik-
ilvægustu skilaboðin sem borgar-
stjórn sendir frá sér með samþykkt
aðgerðaáætlunarinnar þau að borgin
ætli að mæta borgarbúum og reyna
að styðja þá af fremsta megni í næstu
skrefum við hinar óvissu aðstæður.
„Þetta eru undarlegir dagar sem
nú líða. Svo virðist sem spilaborgin
hafi hrunið og nú þurfi að bretta upp
ermar. Nú þurfi jafnvel að leggja nýj-
an grunn og spyrja nýrra spurninga,“
sagði Svandís Svavarsdóttir, borgar-
fulltrúi Vinstrihreyfingarinnar –
græns framboðs, og tók fram að ein-
staklingshyggjan og græðgin hefðu
beðið skipbrot. „Nú er bæði tilefni og
tækifæri til að stokka upp og gefa upp
á nýtt. Félagsleg sjónarmið, samhjálp
og ábyrgð á náunganum verða að fá
meira rými,“ sagði Svandís og benti á
að í aðgerðaáætluninni fælust skýr fé-
lagsleg sjónarmið. Þannig sendi áætl-
unin skýr skilaboð til Reykvíkinga
þess efnis að borgin stæði með sínu
fólki. Benti Svandís í því sambandi á
þá ætlun borgarinnar að efla almenn-
an og félagslegan leigumarkað.
Borgin tekur
á sig skellinn
Morgunblaðið/Brynjar Gauti
Viðbrögð Hanna Birna Kristjánsdóttir borgarstjóri kynnti aðgerðaráætlun
Reykjavíkurborgar. Brugðist verður við ástandinu í efnahagsmálunum.
Í HNOTSKURN
»Í aðgerðaáætlun borg-arinnar sem samþykkt var
samhljóða í borgarstjórn í gær er
kveðið á um það að þrengri fjár-
hagsstöðu borgarinnar verði að
svo stöddu ekki mætt með hækk-
unum á gjaldskrám fyrir þjón-
ustu eða skerðingu á þjónustu.
»Fjárheimildir sviða verða aðjafnaði ekki auknar á árinu
2008 þrátt fyrir vaxandi verð-
bólgu, en útgjöld endurskoðuð
með það að markmiði að ná fram
sparnaði og samhæfingu í stjórn-
kerfinu. Spara á 15% í inn-
kaupum borgarinnar með að-
haldsaðgerðum.
»Breyta á reglum umgreiðslukjör lóða til að bjóða
íbúum hagkvæmari greiðslukjör
vegna lóðakaupa í Reykjavík-
urborg.
»Engin áform eru um upp-sagnir starfsfólks, en dregið
verður úr nýráðningum.
»Leitast á við að tryggja fjár-mögnun fyrir nauðsynlegum
framkvæmdum. Forgangsröðun
framkvæmda verði endurskoðuð
en framkvæmdum eða verk-
efnum, sem geta beðið eða kalla
á aukinn rekstrarkostnað, verði
frestað eða dregið úr kostnaði
vegna þeirra.
»Gera á áætlun um sölu eignasem nemur að lágmarki ein-
um milljarði króna.
»Efna á til samráðs við ríki ogsveitarfélög um leiðir til að
efla almennan og félagslegan
leigumarkað.
»Ráðgjöf og velferðarþjón-ustu sem veitt er í þjónustu-
miðstöðvum borgarinnar á að
efla.
6 MIÐVIKUDAGUR 8. OKTÓBER 2008 MORGUNBLAÐIÐ
Eftir Helga Bjarnason
helgi@mbl.is
LJÓST er að eignir lífeyrissjóðanna
rýrna vegna ástandsins á fjármála-
mörkuðum og neyðarlaganna frá Al-
þingi. Landssamtök lífeyrissjóða
telja allt benda til þess að lífeyrir og
lífeyrisréttindi sjóðsfélaga muni
skerðast og það muni koma til fram-
kvæmda á fyrri hluta næsta árs.
„Mér finnst það hræðilegt. Þetta
eru laun sem við lögðum til hliðar og
ætluðum að nota þegar við hættum
að vinna. Það er verið að stela af okk-
ur launum. Það hefur alltaf verið
fullyrt að við héldum okkar lífeyri,
hvað sem á gengi,“ segir Helgi K.
Hjálmsson, formaður Landssam-
bands eldri borgara, um væntanlega
skerðingu lífeyrisréttinda.
Erfitt er að meta stöðu lífeyris-
sjóðanna nú og hvað lífeyrisréttindi
skerðast mikið, þegar upp verður
staðið, að sögn Hrafns Magnússon-
ar, framkvæmdastjóra Landssam-
taka lífeyrissjóða. Staða þeirra er
mismunandi fyrir og eignasöfnin eru
ekki eins. Hrafn vill halda því til
haga að tryggingafræðileg staða líf-
eyrissjóðanna hafi verið sterk síð-
ustu ár og þeir hafi aukið lífeyris-
réttindi verulega.
Þær reglur gilda að ef loforð líf-
eyrissjóðs um lífeyri eru meira en
10% umfram eignir, miðað við 3,5%
raunávöxtun til framtíðar, þá ber líf-
eyrissjóði að grípa strax til ráðstaf-
ana. Ef loforðin eru 5-10% umfram
eignir í lengri tíma þarf einnig að
gera ráðstafanir. Líklegt er að sjóð-
irnir séu komnir í þessa stöðu, að
mati stjórnar Landssamtaka lífeyr-
issjóða.
Ekki á bætandi
Formaður Landssambands eldri
borgara segir að forsvarsmenn líf-
eyrissjóðanna hafi fullvissað fulltrúa
sambandsins um að þessar hræring-
ar myndu ekki leiða til skerðingar.
„Maður gat svo sem átt von á þessu
því þeir hafa verið að fjárfesta í
hlutabréfum og slíku. Ég stóð í þeirri
trú að þegar stofnað var til lífeyr-
issjóðanna hafi þeim verið sett mjög
ströng skilyrði um ávöxtun síns fjár,
mættu ekki setja það í áhættusöm
bréf,“ segir Helgi K. Hjálmsson.
„Það er skelfilegt ef kemur til skerð-
ingar og ekki á bætandi fyrir ves-
lings lífeyrisþega og eldri borgara
sem stóla á þetta. Er ekki úr háum
söðli að detta,“ segir Helgi.
Í samþykkt stjórnar Landssam-
taka lífeyrissjóða kemur fram að
ekki hafi verið gengið frá samning-
um um aðkomu lífeyrissjóðanna til
að styrkja krónuna. Ef ríkisstjórnin
sjái ástæðu til að taka þennan þráð
upp aftur muni forystusveit Lands-
samtaka lífeyrissjóða fjalla um er-
indið á nýjum forsendum, í ljósi þess
að allar aðstæður hafi gjörbreyst
með neyðarlögunum frá Alþingi og
afleiðingum þeirra.
Líkur eru á að lífeyrir skerðist
 „Það er verið að stela af okkur launum,“ segir formaður Landssambands eldri borgara
 Líklegt er að loforð sjóðanna séu komin 5-10% umfram eignir og því þurfi að grípa til ráðstafana
Í HNOTSKURN
»Heildareignir íslenskulífeyrissjóðanna voru í
lok júlí síðastliðins um 1800
milljarðar króna.
»Erlendar eignir voru 493milljarðar króna, þar af
360 milljarðar í hlutabréf-
um.
»Sjóðirnir áttu um 180milljarða króna í íslensk-
um hlutabréfum og hluta-
bréfasjóðum og 171 milljarð
í innlendum skuldabréfa-
sjóðum. Heildareignir hér á
landi voru tæpar 1.250 millj-
arðar króna.
Traust Þeir eldri treysta á lífeyrinn.
LANDHELGISGÆSLAN hefur enn
dregið úr starfsemi sinni og nú hef-
ur verið gripið til þeirra úrræða að
stjórna starfseminni algerlega frá
einum degi til annars vegna geng-
ismála, olíuverðs og greiðslustöðu
hjá stofnuninni almennt. Áhafnir á
skipum og flugkosti Gæslunnar
hreyfa sig ekki nema í brýnustu til-
vikum hvort sem um er að ræða út-
köll eða nauðsynleg þjálfun áhafna.
Georg Kr. Lárusson, forstjóri Gæsl-
unnar, segir að með því að draga úr
starfsemi sé þó verið að auka ör-
yggi eins og kostur er. „Við erum
að gera okkur eins fært og mögu-
legt er að takast á við neyðar-
ástand,“ segir hann. Georg segir
áhafnir á tækjum Gæslunnar ekki
stunda neinar æfingar nema þær
nauðsynlegustu en flugáhafnir
standa hins vegar nokkuð vel að
vígi eftir ströng æfingaferli að und-
anförnu. orsi@mbl.is
Gæslan tekur
einn dag í einu
Morgunblaðið/Júlíus
Þyrluflug Æfingar eru í lágmarki.
ÁKVEÐIÐ hefur verið að slá á frest
framkvæmdum við uppbyggingu
mannvirkja á félagssvæði Knatt-
spyrnufélags Akureyrar í ljósi
efnahagsástandsins.
„Við munum fara í gegnum allar
framkvæmdir á vegum bæjarins og
reyna að seinka þeim sem kosta
mikinn gjaldeyri,“ sagði Sigrún
Björk Jakobsdóttir bæjarstjóri við
Morgunblaðið. Jarðvegsskipti á
KA-svæðinu hófust í síðustu viku en
hafa nú verið stöðvaðar. Skv. samn-
ingi sem undirritaður var í júní
verður komið upp gervigrasvelli
með hitalögnum á svæðinu, flóðlýs-
ingu og áhorfendastúku. Heildar-
kostnaður var áætlaður 171 milljón.
Stór hluti kostnaðarins er vegna
kaupa á gervigrasi og skynsamlegt
að doka við, segir Sigrún.
Ekki er ljóst hve verkið tefst
lengi, „en mér finnst KA-menn taka
þessu með miklum skilningi. Ég er
hæstánægð með samskipti við for-
svarsmenn félagsins,“ sagði Sigrún
Björk í gær. skapti@mbl.is
Framkvæmd-
um frestað
á Akureyri
Bankakreppan