Samvinnan - 01.10.1982, Page 31

SEXTUGUR:
Hjalti Pálsson
fram k væ m d as tj ó r i
Aaldarafmæli samvinnuhreyfingarinnar leitaði ein
spurning öðrum fremur á hugi manna: Hverjum er
velgengni Sambandsins og kaupfélaganna að þakka?
Svarið er margþætt, en þyngst á metaskálum vegur sú stað-
reynd, að hreyfingin hefur bæði fyrr og síðar átt mikilhæfum
forustumönnum á að skipa.
Hjalti Pálsson, framkvæmdastjóri Innflutningsdeildar, er
einn þeirra, en hann átti sextugsafmæli 1. nóvember síðastlið-
inn. Hjalti hefur helgað samvinnuhreyfingunni starfskrafta
sína alla ævi og verið í fremstu röð þeirra manna, sem með
hugkvæmni, dirfsku og dugnaði tókst að gera Sambandið að
stærsta fyrirtæki landsins.
Hjalti Pálsson fæddist á Hólum í Hjaltadal hinn 1. nóvem-
ber árið 1922. Foreldrar hans voru Guðrún Hannesdóttir frá
Deildartungu og Páll Zóphóníasson, alþingismaður og búnað-
armáiastjóri — og skólastjóri við búnaðarskólann að Hólum,
þegar Hjalti fæddist.
Að loknu gagnfræðaprófi í Reykjavík og búfræðiprófi á
Hólum liggur leiðin til framhaldsnáms í Ameríku. Arið 1943
siglir Hjalti með Goðafossi í skipalest, sem var 21 dag í hafi
- og 40 skip voru skotin niður. Hann stundaði fyrst nám í
Fargo í Norður—Dakota, en flutti sig tveimur árum síðar
sunnar á stærri skóla og lauk prófi í landbúnaðarverkfræði frá
ríkisháskólanumí Amesí lowaríki vorið 1947.
Starf Hjalta hjá Sambandinu hefst 2. janúar 1948, en hann
kom heim frá námi á Þorláksmessu. Fyrsta verkefnið, sem
hann hafði með höndum, var að teikna súgþurrkunarkerfi og
ráðleggja bændum hvernig ætti að þurrka hey með þeim
hætti.
Árið eftir hefst Ferguson-ævinlýrið, og litlu síðar gerist
Hjalti framkvæmdastjóri Dráttarvéla hf. aðeins 27 ára gamall.
Svo ntiklar voru vinsældir Ferguson-vélanna, að eitt árið tókst
að selja yfir níutíu prósent af þeim dráttarvélum, sem fluttar
voru til landsins.
Þrítugur að aldri er Hjalti gerður að framkvæmdastjóra
Véladeildar og gegnir því starfi í fimmtán ár við sífellt
vaxandi umsvif.
Þegar Helgi Þorsteinsson lést árið 1967, verða þáttaskil í
starfsævi Hjalta. Hann er ráðinn framkvæmdastjóri Innflutn-
ingsdeildar í hans stað, en sú deild er sem kunnugt er ein
mikilvægasta deild Sambandsins, og á henni veltur afkoma
þess og kaupfélaganna hvað mest.
Starfsferill Hjalta verður ekki rakinn nánar hér, en margt
stórvirkið hefur hann unnið sem framkvæmdastjóri bæði
Véladeildar og Innflutningsdeildar. Hann stóð fyrir byggingu
á húsi Véladeildar að Ármúla 3; hann lét reisa kornturna við
Sundahöfn, og síðast en ekki síst byggði hann stórhýsi Inn-
flutningsdeildar, Holtagarða.
Árið 1951 kvæntist Hjalti Ingigerði Karlsdóttur, sem lands-
kunn varð í Geysisslysinu á Vatnajökli. Börn þeirra eru þrjú:
Karl Oskar, sem starfar á skrifstofu ísbjarnarins í Reykjavík,
Guðrún Þóra matavælafræðingur, og yngstur er Páll Hjalti,
sem stundar nám í húsagerðarlist.
„Eg hef alltaf verið sveitabarn," sagði Hjalti í viðtali við Sam-
vinnuna eitt sinn — og taldi algera tilviljun hafa ráðið því, að
viðskipti urðu hlutskipti hans í lífinu. Samvinnumenn mega
veta forsjóninni þákklátir fyrir þá tilviljun. Og Hjalli hefur
reynt að bæta sér upp borgarlífið með hestamennskunni, sem
er helsta tómstundagaman hans. Á hestbaki unir hann sér
best; reynir að fara um öræfin á hverju sumri til að komast
í snertingu við landið og náttúru þess, fugla og stoina.
Og ekki má gleyma fólkinu. „Eg hef alltaf verið forvitinn
um fólk,“ sagði hann í áðurnefndu viðtali. „Líklega er það
eins konar ástríða. Það líður varla sá dagur, að ég slái ekki
upp ntanni í einhverri uppsláttarbók." Þessi áhugi hefur smátt
og smátt gert Hjalta að ættfræðingi. Það sannaðist árið 1979,
þegar hann gaf út tveggja binda rit um Deildartunguætt — í
minningu móður sinnar.
Með þessum fáu orðum sendir Samvinnan Hjalta Pálssyni
og fjölskyldu hans hugheilar árnaðaróskir á sextugsafmælinu
og lætur í ljós þá ósk og von, að samvinnumenn megi sem
lengst njóta starfskrafta hans.
G. Gr.
31