Stúdentablaðið - 01.12.1966, Síða 28
Um stofnun
Sambands
íslenzkra
háskólastúdenta
Vésteinn Ólason, stud. mag.:
Forsaga
Islenzkir háskólastúdentar skiptast í
tvo meginflokka. Annars vegar eru
þeir sem stunda nám við Háskóla
Islands, en hins vegar eru þeir sem
námið stunda við erlendar mennta-
stofnanir. Hvor hópurinn um sig
hefur sérhagsmuni og séráhuga-
mál, svo að eðlilegt er að hvor um
sig hafi sérsamtök, enda hefur svo
verið nú um nokkurra ára skeið.
Eins og lesendum er kunnugt, nefn-
ast þessi samtök Stúdentaráð Há-
skóla Islands, SHI, og Samband ís-
lenzkra stúdenta erlendis, SISE. Eigi
að síður má telja að háskólastúdent-
ar, hvar sem þeir stunda nám, séu
sérstakur hópur innan þjóðfélagsins
sem eigi þar sameiginlegra hags-
mnna að gæta og hafi hliðstæðum
skyldum að gegna gagnvart því. Það
er því ekki nema eðlilegt að fram
hafi komið hugmynd um samstarf
þessara samtaka að sameiginlegum
áhugamálum. Eg hef ekki gert neina
leit að því, hvar þessi hugmynd
hafi fyrst komið fram ,en mér er
ekki kunnugt um að hún hafi verið
sett fram opinberlega fyrr en hún
birtist í tveimur stúdentablöðum,
Vöku og Sic, sem út komu sama dag-
inn, 12. febr. 1965. Þeir sem hreyfðu
málinu þá, áttu báðir sæti í þáver-
andi Stúdentaráði. I beinu fram-
haldi af þessu fól Stúdentaráð það
sem Björn Teitsson stýrði, nefnd er
taka átti skipulagsmál Stúdentaráðs
til endurskoðunar, einnig að kanna
möguleika á stofnun sambands há-
skólastúdenta. Nefndin leitaði
snemma á starfsferli sínum eftir
samstarfi við SISE um undirbúning
þess máls, og sýndi SISE þegar mik-
inn áhuga á því og skipaði menn til
viðræðna við nefnd SHI. Þessar
nefndir störfuðu síðan sumarið
1965, og þá um haustið lagði nefnd
SHI fram allrækilegar tillögur um
framtíðarskipulag ráðsins, en jafn-
framt lögðu nefndirnar fram grund-
völl að samkomulagi um stofnun
Sambands íslenzkra háskólastúd-
enta, SÍH, sem SHÍ og SÍSE yrðu að-
ilar að. Þess var vandlega gætt að
hafa sem fyllst samræmi milli til-
lagnanna, svo að ekki þyrfti að gera
neinar breytingar á hinu fyrirhugaða
skipulagi Stúdentaráðs, þótt SIH yrði
stofnað fljótlega eftir breytingarnar.
Haustið 1965 gekkst Stúdentaráð
fyrir fjölmennri hringborðsráð-
stefnu, þar sem báðar þessar tillögur
voru lagðar fram. A þessa ráðstefnu
voru boðaðir fulltrúar frá öllum
deildarfélögum og stjórnmálafélög-
um, ennfremur allir stúdentaráðs-
menn og fyrrverandi formenn stúd-
entaráðs, sem enn voru við nám,
skipulagsnefndin og formaður SISE.
I upphafi ráðstefnunnar var þess
óskað að menn létu í ljós afstöðu til
nokkurra grundvallaratriða, þ. á m.
hvort þeir teldu ástæðu til að stofna
SIH eða hvort Stúdentaráð væri
e. t. v. með stofnun slíkra samtaka
að afsala sér stöðu sem æskilegt væri
að halda í. Þessa var auðvitað óskað
til að fá fram á yfirborðið tortryggni
eða óánægju yfir samkomulaginu,
svo að hægt væri að ræða málið og
meta þá þegar áður en lengra væri
komið undirbúningi. Engin gagn-
rýni kom þó fram á tillögur nefnd-
arinnar um þetta atriði, og einn
fundarmanna, Jón E. Ragnarsson
fyrrv. form. SHI, óskaði m. a. s. eftir
að það mál yrði afgreitt fyrst, þar
sem hann gerði ekki ráð fyrir að um
það yrði neinn ágreiningur.
Að ráðstefnunni lokinni hóf stúd-
entaráð að undirbúa skipulagsbreyt-
ingar sínar. Undirbúningur og sam-
þykkt nýrra laga tók svo langan
tíma að ekki gat þáverandi stúdenta-
ráð, sem starfaði þangað til í febrúar
1966 sinnt í neinu undirbúningi að
stofnun Sambands íslenzkra háskóla-
stúdenta. Þegar nýtt ráð tók við,
skipti algerlega um menn í stúd-
entaráði (álít ég það hafa verið
helzta gallann á framkvæmd skipu-
lagsbreytinganna). Eðlilegt var að
þetta nýja ráð ætti nóg með að koma
fastri skipan á starfsemi sína það
sem eftir var vormisseris 1966, en
með vorinu var þó skipuð nefnd til
framhaldsviðræðna við SÍSE um
samstarf. Sú nefnd hefur enn ekki
skilað neinu áliti, og hefur málið
lítið verið rætt utan hennar. Síðan
samkomulagsgrundvöllurinn var
lagður fram, hefur þó tekizt allmikið
raunhæft samstarf með SHI og SISE.
Ráðinn hefur verið sameiginlegur
framkvæmdastjóri og tekið upp sam-
eiginlegt skrifstofuhald auk sam-
starfs á sviði utanríkismála sem síð-
ar verður að vikið.
Þeirrar skoðunar hefur mjög
gætt meðal stúdentaráðsmanna nú
að þessi sameiningarmál væru þeim
svo ókunn að þeir ættu erfitt með
að mynda sér rökstudda skoðun um
þau. Þá hefur orðið vart gagnrýni á
samkomulagsgrundvellinum frá
1965, og telja menn, að í honum
komi ekki nægilega skýrt í Ijós,
hvernig fyrirhuguð samtök eigi að
STÚDENTABLAÐ
28