Stúdentablaðið - 01.12.1966, Side 31

legt tækifæri til að vekja athygli al-
þjóðar og ráðamanna á kröfum
stúdenta. Eg held að enginn geti ef-
azt um gildi slíks stúdentaþings, en
árangur þess hverju sinni mun vit-
anlega fara eftir því hversu vel
það er undirbúið, og um þann
undirbúning verður að vera samstarf
beggja aðila. Undirbúningur álykt-
ana hlýtur fyrst og fremst að verða í
höndum þeirra nefnda, sem einkum
fjalla um hina einstöku málaflokka.
Hvernig á þá að koma á virku sam-
starfi milli þessara nefnda? Mér
skilst að innan SÍSE séu starfandi
nefndir á sviði sömu aðalmálaflokka
og í SHÍ. Þessar nefndir þurfa að
halda sameiginlega fundi, sem
nefndir í SÍH svo oft sem þess er
kostur. Þá þarf skrifstofa samtak-
anna að sjá um að senda nefndar-
mönnum jafnóðum allar upplýsing-
ar, sem geta komið þeim að gagni.
Þá virðist mér að sá eða þeir stjórn-
armenn SÍSE sem heima dveljast,
verði að hafa umboð til að mæta á
nefndarfundum, þegar fjallað er um
sameiginleg mál og fara þar með
atkvæði SÍSE.
í samstarfsgrundvellinum er gert
ráð fyrir, að ekki sé sérstaklega kos-
in stjórn SÍH, heldur fylgi 'æti í
stjórninni sætum í stjórnum SHI
og SÍSE. Þetta er vitaskuld haft svo
vegna þess að ekki er ráð fyrir bví
gerandi að samtökin hafi yfir að
ráða allt of miklum mannafla til
stjórnarstarfa, en þó miklu fremur
til að koma í veg fyrir alla óþarfa
árekstra og ágreining um starfsvið.
Það er samnings- og framkvæmdar-
atriði, hvernig stjórnin skal skipta
með sér verkum, og var því ekki
kveðið fast á um það í grundvellin-
um. Ef SISE getur ekki haft nema
einn stjórnarmann hér heima, væri
sjálfsagt réttast að hafa þriggja
manna stjórn, enda væri það senni-
lega af öðrum ástæðum heppilegast.
Einnig mætti hugsa sér fimm manna
stjórn með tveimur fulltrúum frá
SISE. Hvor hátturinn væri á hafður
sýnist mér í sjálfu sér ekki skipta
máli. Eg mun hér miða við þriggja
manna stjórn. Verkaskipting stjórn-
arinnar tel ég að ætti að vera for-
rnaður, varaformaður og meðstjórn-
andi. Eðlilegast tel ég að formaður
SHI sé jafnframt formaður SIH eða
þá að formenn SHI og SÍSE séu
formenn til skiptis eftir samkomu-
lagi, en vitanlega mundi SHI hafa
það í hendi sér, þar sem það ætti
meiri hluta í stjórninni.
Starfsvið stjórnarinnar yrði að
fylgja eftir samþykktum stúdenta-
þings, ræða sameiginlegt starf og
fylgjast með því. Ut á við mundi það
einfaldlega látið ráðast hvenær á-
stæða væri talin til að koma fram
fyrir hönd SÍH eða aðildarsamtak-
anna. Vitanlega yrði að gera þeim
aðilum sem samtökin þurfa fyrst og
fremst að leita til, grein fyrir upp-
byggingu samtakanna, svo að lilut-
verkaskiptin þyrftu ekki að koma
þeim á óvart. Það væri fráleit smá-
munasemi að setja nákvæmar reglur
um þessi atriði. Reynslan hlýtur
smám saman að móta hefðir og fel
ég það eintóman málamyndafyrir-
slátt, ef menn þykjast ekki skilja
hvernig þetta verði framkvæman-
legt. Það hlýtur að vera áhrifameira
fyrir formanninn að geta í viðræðum
t. d. við stjórn Lánasjóðsins eða
menntamálaráðuneytið komið fram
fyrir hönd allra íslenzkra háskóla-
stúdenta hvar sem þeir stunda nám.
Samstarf á sviði utanríkismóla
— AfbragSs órangur til þessa
Síðustu árin hefur samstarf á sviði
utanríkismála aukizt verulega. Eg
hef haft sæmilega aðstöðu til að
fylgjast með þessu samstarfi, og er
mér ekki kunnugt um annað en það
hafi gengið snurðulaust. Það hefur
t. d. verið fólgið í því, að félagar úr
SÍSE hafa verið fulltrúar SHÍ á árs-
þingum eða við hátíðahöld þar sem
SHÍ hefur verið boðið að senda full-
trúa, en ekki getað komið því við
vegna ferðakostnaðar. Þetta sam-
starf er mjög mikilvægt og gagnlegt
fyrir SHI. I fyrsta lagi er gagnlegt
fyrir okkur að fylgjast með því, sem
þarna gerist, en sjálfsagt er að gera
það að fastri reglu að fulltrúarnir
sendi skýrslur heim. Þetta hafa þeir
gert flestir undanfarið. Má nefna
sem dæmi rækilega og ágæta skýrslu,
sem Þorvaldur Olafsson sendi um
landsþing NSU í Osló í hausr og
dreift var meðal stúdentaráðsmanna.
í öðru lagi er auðvitað mikilvægt
að geta kornið því við að þiggja slík
boð til að minna á tilveru okkar. A
slíkum þingum, þar sem boðsgesrir
koma frá mörgum þjóðum, gefst oft
tækifæri til að ræða alþjóðasamstarf
utan dagskrár. Má oft á þann hátt
afla upplýsinga sem geta komið að
gagni þegar mótuð er afstaða til al-
þjóðlegs samstarfs. Ef SHI á að geta
mótað sér ákveðna utanríkisstefnu,
er nauðsynlegt að hagnýta öll tæki-
færi til upplýsingaöflunar og per-
sónulegra sambanda við stúdenta-
leiðtoga annarra landa.
Annað dæmi um samstarf á sviði
utanríkismála er að Gunnar Bene-
diktsson, stjórnarmaður í SISE,
hefur ásamt fulltrúum héðan að
heiman tekið þátt í tveimur for-
mannaráðstefnum á Norðurlöndum.
Ekki hittist alltaf svo á að forystu-
menn okkar hér heima hafi fullt
vald á Norðurlandamálum svo að
þeir geti algerlega óhindrað tekið
þátt í umræðum. Þá kemur sér mjög
vel að hafa einn fulltrúa með sem
hefur fullkomið vald á einhverju
Norðurlandamála, en þurfa þó ekki
að greiða stórfé í ferðakostnað hans
vegna. Eg veit ekki annað en þeir
sem störfuðu með Gunnari Bene-
diktssyni á umræddum ráðstefnum,
hafi verið mjög ánægðir með það
samstarf og telji að það hafi bætt að-
stöðu okkar fulltrúa að mun.
Þriðja dæmið er svo að s. 1. sumar
tók Andri Isaksson, formaður SÍSE,
þátt í Austurafríkuseminari Norður-
landaþjóða, sem kunnugt er. Var
hann valinn til þess vegna reynslu
sinnar á sviði félagsmála, tungu-
málakunnáttu og menntunar sem
mundi koma honum að góðu haldi
á seminarinu. A formannaráðstef.n-
unni sem haldin var hér í nóv., voru
nokkrir menn sem höfðu starfað
með Andra á seminarinu, og létu
þeir í ljós í samtölum við mig sér-
staka ánægju yfir framlagi hans þar.
Þeir töldu að SHÍ hefði lagt þar
fram sinn skerf með mestu prýði.
NorSmenn hafa jákvœSa
reynslu af sams konar samstarfi
I Noregi er að ýmsu leyti við hlið-
stæð vandamál að etja og hér. All-
verulegur hluti norskra stúdenta
neyðist til að stunda nám erlendis,
vegna þess að heima eru ekki skil-
yrði til þess. Ekki fer fram kennsla
í öllum akademískum greinum, og
aðgangur er mjög takmarkaður að
öðrum greinum, t. d. læknisfræði og
flestum greinum raunvísinda. Nú
mun vera ca. 1/5 hluti norskra stúd-
enta við nám erlendis, og er það að
vísu lægri hundraðshluti en hér, en
hins vegar miklu fleiri stúdentar en
allir íslenzkir háskólastúdentar (nál.
4000).
Norskir stúdentar erlendis hafa
með sér samband, ANSA — As-
sociation of Norwegian Students
Abroad. Það var stofnað árið 1956.
I upphafi starfsferils síns var ANSA
algerlega sjálfstætt, ekki í neinum
skipulagslegum tengslum við lands-
samtök norskra stúdenta, sem þá
hétu NSS —- Norsk Studentsam-
band. Samt sem áður var náin sam-
vinna milli sambandanna og NSS
veitti ANSA mikilvægan praktísk-
an stuðning, þ. á m. aðstöðu í hús-
næði sínu.
Árið 1963 gekk svo ANSA til
skipulegs samstarfs við önnur norsk
stúdentasamtök, og þá var stofnað
NSU — Norsk Studentunion. Nú er
því fegin um það bil þriggja ára
reynsla í þessu samstarfi.
í Vöku 1. tbl. 1965—66 fjallar
Friðrik Sophusson um stofnun SIH.
Eftir að hafa drepið á ýmislegt sem
hann telur ástæðu til að vinna sam-
an að, t. d. lánamál og rekstur skrif-
stofu, segir hann (bls. 7):
Hins vegar er mjög vafasamt, að
sum þeirra mála, sem nefnd eru í
samkomulagsgrundvellinum geti
nokkru sinni heyrt undir þessi nýju
samtök. Má þar t. d. nefna utanríkis-
málin. Reynsla Dana og Norðmanna
i þeim efnum hefur sannað, að það er
fráleitt, að slík samtök fái utanríkis-
málin í sínar hendur. Vandamálið,
sem skapast þegar stór hluti stúdenta
er við nám erlendis að vetrum, og
hefur þess vegna engin tök á að
kynna sér skoðanir og sjónarmið
þeirra, sem stunda nám heima fyrir,
gerir það að verkum, að þeir geta
aldrei orðið fullkomnir fulltrúar ís-
lenzku stúdentaheildarinnar á al-
þjóðavettvangi.
Þegar þessi samtök verða stofnuð,
þarf margs að gæta, enda hlýtur til-
gangurinn að vera að berjast fyrir
þeim hagsmunum, sem eru sameigin-
legir án þess að veikja aðstöðu ís-
lenzkra stúdenta á nokkurn hátt
gagnvart alþjóðasamtökum.
Skoðun F. S. er sem sagt, að utan-
ríkismálin eigi að vera utan SÍH.
Röksemdafærsla hans fyrir þessu er
fáránleg. Fyrri röksemdin er reynsla
Dana og Norðmanna. Síðast þegar
ég vissi, var reynsla Dana ósambæri-
leg. Fjöldi þeirra stúdenta sem verða
að stunda nám erlendis, er hverfandi
hlutfallslega miðað við það sem
gerist hér og í Noregi. Samtök hlið-
stæð SISE eru þar ekki til, eftir því
sem ég bezt veit, og eru þar af leið-
andi ekki aðilar að DSF. Norðmenn
hafa hins vegar í nokkur ár búið við
hliðstætt skipulag og SIH er ætlað
að verða. Af orðum F. S. mætti ráða
að alþjóðastarfsemi NSU hafi beðið
mikinn hnekki við það að tekið var
upp samstarf við ANSA. Samkvæmt
orðum hans ættu NSU og DSF að
hafa lent í einhvcrjum ógöngum
31
STÚ DENTABLAÐ