Fálkinn - 29.04.1933, Síða 7

fAlkinn
7
súluin úti um heim, Þjóð-
verjar segja, aú útlendir hiaða
menn í Þýskalandi ljúgi öll-
um ósköpum á Hitler og stjórn
lians. En um margt liggja fyr-
ir skýlausar heimildir frá
djórninni sjálfri og samkvæmt
þeim er persónulegt fr'elsi varla
til í Þýskalndi, en þegnar
landsins ofsóttir fyrir stjórn-
málaskoðanir og fyrir ætterni..
„Umlireinsun“ Hitlers hófst,
jafnframt ofsókninni gegn
ommúnistum, með því, að
ýmsir emhættismen'n, svo sem
horgarstjórar, dómarar, skóla-
stjórar, vísindamenn og lækn-
ar voru settir af embætti, án
þess að þeim vrði fundið ann-
að til foráttu en að þeir væri
andstæðir Hitler í stjórnmálum
og unnandi lýðfrelsi. Sagaii frá
fyrstu árum Mussolini i Ítalíu
endurtók sig. Og sjerstaklega
má taka það fram, að Gyð-
ingum mátti ekki verða vært í
neinni trúnaðarslöðu. Max
Reinhardt frægasta leiklistar-
frömuði Þýskalands var gert
ókleift að lialda áfram störf-
um, dr. Lewald, sem hefir end-
urreist íþróttalíf Þjóðverja eft-
ir ófriðinn og var m. a. for-
íiiaður undirbúningsnefndar
Olvmpsleikjanna í Berlín 193(5
var sagt upp stöðunni, Thedor
f, sem verið hefir aðal-
ritstjóri „Berliner Tageblátt"
síðan 190(5 og gert það hlað að
vinsælasta blaði Þýskalands og
víðlesnasta á siðari árum var
flæmdur þaðan i hurt, og þetta
gámla frjálslynda blað, er nú
orðið niðursetningur hjá hlaða-
kongnum Hugenberg ráðherra
og prjedikar svarasta afturhald.
Fjöldi heimsfrægra visinda-
manna hafa orðið að láta af
embætti. Albert Einstein, einn
frægasti vísindamaður nútím-
ans afsalaði sjer þýskum borg-
ararjetti i mótmælaskyni við
aðfarir Hitlers gegn Gyðingum.
Ini jafnframt þessu var hafisl
handa um að leggja viðskifta-
hann á allar verslanir Gvðinga
í Jandinu og 1. apríl voru settir
cftirlitsmenn fvrir utan allar
þessar verslanir, til þess að fólk
þvrði síður að fara inn.
llitler liefir fengið völd-
in, sem hann hað um, og liann
Idífist ckki við að nota þau. En
þegar talað er um Hitler verð-
iir að nefna tvo menn aðra um
'eið, sem ef til vill eiga ekki
minni þátt i viðgangi nazism-
ans en liann. Það eru þcir
Göhhels, sem talinn er mesti
vitmaður flokksins og Göring,
sem sennilega er mestur járn-
karlinn, því að þó iindarlegt
megi heita, Iiefir Hitler aldrei
þótt neinn ofurhugi. Þessir
menn liafa ráðin í Þýskalandi.
Þeir eru enn lítt skrifað blað.
Næstu fjögur ár skera úr þvi,
hvorl Þjóðverjum og heimin-
um yfirleitl verður heill eða
hölvun að þeim.
Síffan Hitler tól; völd hefir hanrí vikiö fjölda manna úr embætti fyrir /xi sö'k eina aff þeir vora ekki
nazistar. Meffal þeirra var Petersen borgursijóri i Hamburg. Daginn sem hann var seilur af söfnnffusl
nazistar saman viff ráðhúsiÖ meff nf/ja borgarstjórann, Richter i broddi fylkingar og hengdu nazista-
fánann á svalir ráffhássins.
'J skalandi. Fengi liann meiri-
hlula múndi aðstaða þingsins
verða lík og í ítaliu, en fengi
hann það ekki mundi liann
nema úr gildi NV.eimar-stjórn-
arskrána og taka sjer einræði.
Alls vorii greidd 39.289.851
alkvæði eða tæpum fjórum
miljónum meira en við næstu
kosinngar á undan og þing-
menn urðu (517, og hafa aldrei
verið eins margir áður. Bættu
nazistar við sig 5miljón at-
kvæðum og fengu 288 þingsæti
(áðurl96)og þjóðernissinnar 52,
eins og áður, svo að alls hötðu
sljórnarflokkarnir 310 þing-
sæti eða 51 af hverjum 100.
Sósíalistar fengu (ásaml
,.staatspartei“) 125 þingsæti
(123). Ivommúnistar 82 (100)
og miðflokurinn 73 (70).
Kosningar lil prússneska þings-
ins í'óru fram sama dag og
lengu nazistar þar 211 þing-
sæti (af 172 alls), þjóðernis-
sinnar 13, sósíalistar 83 (9(5),
kommúuistar (53 (57) og mið-
flokkurinn (58 ((57).
Úrslitin urðu þvi þannig að
ililler og þjóðernissinnar náðu
hreinum meirihluta. Þinglð var
setl 21. mars i setuliðskirkj-
uni i Potsdam sama daginn
og Bismarck setti hið íyrsta
eflir sameiningu Þýskalands,
1871 með afar mkilli við-
höfn i gömlum prússneskum
junkararstíl, en daginn áður
hafði verið hirt frumvarp lil
laga um einræðisvald handa
Hitler í næstu fjögur ár, eða
til 1. april 1937. Segir þar, að
stjórnin geti samþykkt lög án
jiess að til þingsins komi og
að lög sem sett eru, megi koma
i hága við stjórnarskrána, önn-
ur en þau sem varða skipun
ríkisþingsins. Lög sem gefin eru
út af stjórninni ganga að jafn-
aði í gildi daginn eftir að þau
eru hirt.
Þingið samþykti einræðislög-
in og afsalaði sjer valdi sínu
með miklum meiri hluta at-
kvæðá, því að fleiri greiddu
Þi/ska. stjórnin hvarf frá þvi aff halda þingfundi í setnliðsskálannm
í Potsdam en valdi i stafíinn söngleikahús Kr.olls i Berlin ,sem ný-
lega varð aff loka af fjárhagsástæðnm. Var þingiff sett í setuliðskirkj-
unni i Potsdam en flindir eru haldnir i Kroll-óperiihásinn. Turn setu-
liðskirkjnnnar er 90 metra hár og gnæfir yfir nálæg hás. I.jet I'riðrik
Vithjálmur I. reisa kirkjuna og var hán fultgerff /732. Krollóperan
stendur viff ,,Platz der Repnblik“ við Tiergarten, beint á móti jiing-
hiísinu og var bggff 1842 fyrir titstilti Friðriks Vilhjálms VI, sem
gaf lóffina undir luisiff. Þess má gela ,a<) „Platz der Republik" hefir
ná verifí skírl uppp og heitir „Königsplatz“ og hæfir þaö nafn víst
betnr þvi, sem ná er gert i húsinu. Aff ofan sjest setuliðskirkjcm
og altarið i henni en aff neffan áhorfendasalurinn i Kroll-óperunni.
þeim atkvæði en stjórnarflokk-
arnir þorðu ekki annað af
hræðslu við Hitler. Og síðan
hafa Þjóðverjar fengið að vita,
hvað það er að húa við harð-
sljórn. Þvi að stjórn Hitlers
verðúr, það sem af er, ekki
kölluð skárra nafni, nema síð-
ur sje. Það er að vísu erfitl að
greina milli þess, sem satt cr
og logið, sem frjettist frá
Þýskalandi nú. Fráságnir er-
lendra hlaða um ýms fólsku-
verk nazista eru að vísu born-
ar til baka af þýsku stjórninni
og sendiherrum hennar og kon-