Fálkinn


Fálkinn - 28.08.1959, Blaðsíða 7

Fálkinn - 28.08.1959, Blaðsíða 7
FALKINN í fyrir mörgum árum, til þess aS láta hana minna mig á bernsku- árin mín, segir hann. Maurice var yngstur tíu systkina. Hann fæddist 12. september 1888 í Rue Retrait í fátækrahverfinu. Faðir hans, Victor Chevalier var mesti heiðursmaður, málari að iðn, en mikið hneigður fyrir að drekka flöskna í botn að loknu dagsverki. Josephine kona hans var fyrirmynd ar húsmóðir, vakin og sofin í því að hugsa um heimilið og börnin. Hún vann í hjáverkum að knipli og hafði ofurlítið upp úr því. Victor Chevalier vildi láta syni sína verða handverksmenn, en að- eins þrír þeirra komust á legg'. Sá elsti hét Charles og hann fetaði í spor föður síns og varð málari. Paul varð koparstungumaður. Sá yngsti gekk í kaþólska skólann í Rue Bo- yer. Hann var mesta kríli en mjög höfuðstór. — Skólastrákarnir ertu hann oft og kölluðu hann „Kálhaus- inn". Svo dó faðir hans, og Charles, elsti bróðirinn, tók við stjórninni. Hann var talsverður harðstjóri og bræðrum hans létti þegar hann gift- ist, tvítugur að aldri, og stofnaði eigið heimili. Maurice og móðir hans voru alltaf mjög samrýmd, og hann minnist hennar sem beztu manneskjunnar, sem hann hafi. þekkt. Frú Chevalier kniplaði frá morgni til kvölds, en borgunin var smánar- leg, svo að hún varð að snúa sér að gólfþvottum. Og hver eyrir sem varð afgangs hjá' henni fór til Maur- ice. FYRIRVINNULAUS. Maurice gerði sitt til að draga í búið. Hann fór að syngja á stræt- unum og var hreykinn þegar hann kom heim með nokkra koparhlunka Þegar presturinn frétti um þetta fór hann heim til hans og stakk upp á að Maurice færi að syngja í drengjaflokki kirkjunnar. Skömmu síðar var Maurice kom- inn í söngflokkinn, en söngstjórinn og organistinn voru lítið hrifnir af honum. Þar sem hann var nærri varð alltaf ókyrrð og hlátur. Hvern- ig stóð eiginlega á því að þessi snáði gat komið hinum strákunum til að hlæja? Hann átti alls ekki heima í kirkjusöngflokki. Söngstjór- inn aðvaraði hann en ókyrrðin hélt áfram, og loks var Maurice beðinn um að hætta að koma. Heima- þrengdist sí og æ í búi. Móðir hans gat ekki prjónað og heklaS eins mikið og áður, því að hún, var orðin veik í augunum. Læknirinn bannaði henni að vinna við lélegu ljóstýruna á kvöldin: — Frú Chevalier, ef þér haldið þessu áfram missið þér bráðlega sjónina alveg, sagði hann. Aumingja konan var í öngum sínum og loks gafst hún upp. Ná- grannarnir komu henni á sjúkra- hús, en mjög var tvísýnt um hvort hún fengi bata. Og nú naut Maurice ekki stoðar móður sinnar lengur. Hvað átti nú fyrir honum að liggja? Einn daginn komu maður og kona heim til hans. Hún var grá- hærð og munnvikin voru herpt. — Takið þið saman dótið ykkar sagði hún við Paul og Maurice, — og vefjið þið lakinu utan um það. Og bindið þið svo um böggulinn og komið með mér. — Hvert eigum við að fara? — Þið fáið að sjá það bráðum, og svo ráðlegg ég ykkur að hætta alveg. að spyrja óþarfa spurninga. Gamla konan fór með Paul og Maurice á tökubarnahæhð, sem var skuggalegt og ljótt eins og fangelsi, og þar lifðu hundrað fátæklinga- börn gleðisnauðu lífi. Forstöðukon- an var ströng og geðvond, herberg- in dimm og ömurleg. Engin blóm, engin ástúð, ekkert bros og engin von. Paul reyndi að hafa ofan fyrir Maurice, sem kvaldist af heimþrá. Þegar Paul var í vinnunni sat Maur- ice stúrinn og þegjandi og beið eft- ir að hann kæmi aftur. Hve lengi áttu þeir að hýrast í þessu fangelsi. Enginn gat svarað því. Loksins, loksins kom lausnar- stundin, eftir margra mánaða inni- lokun. Móðir þeirra var orðin hress- ari og kom og sótti drengina. Þess- ari veru á barnaheimilinu gleymdi Maurice Chevalier aldrei. Og oft hefur hann veitt liðsinni sitt til þess síðar, að koma á umbótum í þessum fátækrahælum. VILDI VERÐA FIMLEIKAMAÐUR Leikfimisalur var skammt frá heimili hans í Ménilmontant. Þar gat maður komist inn fyrir 5 sous og æft sig eins lengi og maður vildi. Fimm sous voru mikið fé fyrir Maurice, en þessa peninga varð hann að útvega sér því að þarna ætlaði hann að æfa sig og verða fimleikamaður. Hann hafði borið þá ósk í brjósti í mörg ár. Þegar hann kom í sirkusa með móður sinni og Paul dáðist hann mikið að fimleikafólkinu og fór strax að gera framtíðaráætlanir. Hann var í vafa um hvort hann ætti að verða tra- pesfimleikamaður, slöngumaður eða trúður. Ekki sagði hann móður sinni frá þessum áformum; það gat hugs- ast að hún áttaði sig ekki á þeim og bannaði honum að fara í leik- fimisaUnn oftar. Þessvegna sparaði hann sér inngangseyririnn í laumi og hélt áfram að æfa sig. Hann æfði sig í trapes, hann notaði hand- vogir, stökk heljarstökk og ýmsar æfingar bjó hann til sjálfur. Einu sinni fór hann með Paul bróður sinn í fimleikasalinn. — Komdu, þá skal ég sýna þér nokkuð skrítið. Paul varð alveg forviða og nú vildi hann verða fimleikamaður líka — kannske gætu þeir sýnt sig saman? Þetta fannst Maurice ekki fráleitt og hann var montinn af því að eldri bróðir hans skyldi dást að honum. Svo fóru þeir að æfa sig saman, og eitt kvöldið sögðu þeir móður sinni frá áforminu. Frú Chevalier varð orðlaus. Hefði hún vitað þetta fyrir mundi hún aldrei hafa hleypt strákunum í leik- fimihúsið. Hún kallaði þetta barna- skap, og auk þess væri hættulegt að sýna fimleika í sirkus og ekkert upp úr því að hafa. — Nei, drengir, verið þið ekki að þessari vitleysu, ég leyfi ykkur það ekki, sagði hún. — Þú heldur áfram við koparstunguna, Paul, — það er heiðarleg atvinna, og þú, Maurice, heldur áfram í skólanum og lærir meira. Þú ert ekki nema tíu ára, og eftir nokkur ár afráð- um við hvað þú átt að taka fyrir. Þetta var lengsta ræðan sem frú Chevalier hafði haldið um æfina. En úrskurðurinn var óhagganlegur og draumurinn um fimleikamann- inn var búinn. Maurice undi sér ekki vel í skól- anum. Þar var allt þunglamalegt og óvinalegt. Maurice undi sér bezt þegar hann sá fólk hlæja. Loks fékk hann móður sína til að hlífa sér við frekari skólagöngu. Hún gerði það aðeins vegna þess að Paul hafði lofað að útvega hon- um pláss hjá koparstungumannin- um, sem hann vann sjálfur hjá. Maurice byrjaði af kappi á nýja starfinu, en honum hundleiddist. Skammt frá vinnustofunni var tún- blettur, og þar hélt hann fimleika- æfingum sínum áfram. Nú mátti heita undravert að þessi ellefu ára drengur skyldi hafa þrek til að æfa sig á hverju kvöldi eftir vinnutíma. En það kom líka fyrir að hann sofn- aði í vinnunni, og einu sinni kom húsbóndinn að honum sofandi. Og þá var hann rekinn. ^22r anndíurn Í03. Æit Sigvalda langalífs Nú svo ég komi til efnisins aptur, um Þuríði Einarsdóttur, bróðurdótt- ur Björns ríka; hún var upp fóstruð með miklu tilhaldi, en einn af þeirra sveinum hét Sigvaldi, var kallaður langalíf, einhver manna mestur og sterkastur í þann tíð. Hann fíflaði þessa Þuríði. Ólöf lét betala blóði minna klækiskap en þenna; því tók hann sig upp með þessa Þuríði, að ókvaddri Ólöfu, á laun, og í Aust- fjörðu. Sigvaldi var ofurhuga og afburða mikill; hann efldist þar og gerði eiginorð til hennar. Þau áttu þrjá syni sín á millum: Gunnar, Gizur og Einar, dóttir þeirra var Halldóra Sigvaldadóttir, seinasta abbadís á Kirkjubæjarklaustri. Abbadís Halldóra lifði allt til þess herra Marteinn varð biskup í Skál- holti. — Nú aptur að víkja til þeirra bræðra Sigvaldasona, veit ég lítið af að segja: Gunnar var búandi þar austur og átti börn. Gizur var í hel sleginn í Vestmannaeyjum af Eng- elskum, í upphlaupi þar skeði þeirra í milli. Þeir voru allir Sig- valdasynir, með fleirum hraustum mönnum, ekki þó utan tvær áttær- ings skipshafnir, í-móti mönnum af XIII engelskum skipum; létu þeir Ensku mest ganga örvadrif af hand- bogum, sem í þann tíð var tíðast; íslenzkir gengu fram með grjót og sín þungu vopn, þar féllu tveir menn aðrir en Gizur, en X Eng- elskir, svo skildust þeir að skiptum. Einar Sigvaldason var einn vildis- sveina hjá abbadísinni að Kirkju- bæjarkjaustri, hann átti einn son laungetinn áður hann giptist, sá varð prestur, kallaðist síra Jón Einarsson eldri, varð vel megandi maður, hélt lengi Kirkjubæjar- klaustur austur, eptir það abbadís- in það af lagði. Hans son var síra Gizur Jónsson, sem hélt Stafafell í Austfjörðum. — Eptir það komst optnefndur Einar Sigvaldason yfir eina kotungsdóttur, er hét Gunn- hildur Jónsdóttir, föðursystir síra Jóns Loptssonar. Einar lagði óvan- aðan ástar-þokka á Gunnhildi, því vildi abbadísin sundur bægja, og var látin langt austur í Fjörðu, þar var hún tvö ár, en Einar undi ekki fyrr en hún kom aptur til klaust- ursins, svo að hann giptist þessari Gunnhildi og átti við henni XIV börn: fimm komust á fætur, fjórir synir og ein dóttir. Elzti var Gizur, annar Jón, þriðji Þorlákur, fjórði Halldór; Oddný dóttir þeirra gerðist nunna þar að klaustrinu og endaði þar sína æfi. Þau Einar og Gunn- hildur bjuggu á þeirri klausturjörð sem heitir að Hrauni, var í þann tíma frjófgaðist kornakurinn sjálf- vaxinn, og varð þeim mikið gagn að; flestir menn sóttu þangað þenn- an mel. Þessi Einar varð ekki gam- all maður, fimmtugur að aldri þá hann deyði, og lét eptir sig þessi fimm börn fyrrnefnd, þau tók abba- dís Halldóra, ól upp með æru, lét þau mennta og manna til þeirrar kennslu sem þar gekk í Skálholti um daga biskups Ögmundar. * Skrítlur Kunnur og mikilsvirtur hœstarétt- arlögmaður var beðinn um að taka að sér að vera verjandi kunns og lítilsvirts innbrotsþjófs. Þegar hann talaði i fyrsta skifti við þrjótinn spurði hann: — Hvað kemur til aö þér fóruð fram á að ég yrði verjandi yðar? — Það kemur til af því, svaraði hinn, — að ég veit engan, sem er í jafnmiklu áliti og þér á Litla-Hrauni. Vinstúlkan: — Þetta er nú meira Wéfið, sem þú hefur fengið. — Já, það eru 16 síður — frá henni Elsu. — Og hvað skrifar hún þér? — Hún skrifar að hún hafi frá mörgu að segja, þegar hún kemur heim i nœstu viku. Loksins var sjúklingurinn orðinn hitalaus og lœknirinn sagði: — / þessu tilfelli er það guð og viðnámsþrek yðar, sem hefur bjarg- að yður! — Bg cetla að biðja yður að minn- ast þess þegar þér skrifið reikniiig- inn, lœknir, svaraði sjúklingurinn.

x

Fálkinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fálkinn
https://timarit.is/publication/351

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.