Vikan


Vikan - 24.04.1958, Blaðsíða 9

Vikan - 24.04.1958, Blaðsíða 9
^J^fe FAGRIR MUNEB ÚR GULLI OG SBLFRI Sendum gegn póstkröfu. Guðlaugur Magnússon SKARTGRIPAVERZLUN Laugavegi 22 A. — Sími 15272. Valur- Vandar- Vöruna SULTUR — ÁVAXTAHLAUP MARMELAÐI — SAFTIR MATARLITUR — SÖSULITUR EDIKSÍRA -r- BORÐEDIK TÓMATSÓSA — ÍSSÓSUR — Sendum um allt land — Efnagerðin Valur h.f. Box 1313. — Síml 19795 — Reykjavík. TRICHLORHRÉINSUN (ÞURRHREINSUN) SDLVALLAGDTU 74 • SÍMl 13237 BARMAHLÍO B SÍMI 23337 Prjónastofan Hlín h.f. Skólavörðustíg 18. Símar 12779 og 14508. Prjónavörur höfum við framleitt í síðastliðin 25 ár úr íslenzku og er- lendu garni. Höfum ávallt á boðstólum fyrsta flokks vinnu, og fylgjumst vel með tízkunni. Sendum gegn póstkröfu um land allt. frd tnínum bœjardyrum skrifar fyrir kvenfólkið, um kvenfólkið og hugðarefni þess Ég þakka þeim sem verzlað hafa í Söluturninum við Arnarhól ánægju- leg kynni, og bið þá um að beina við- skiptum sínum í Hreyfilsbúðina. Pétur Pétursson. LÍTLA BLMKSMIÐJAN Nýlendugötu 21A. Sími 16457. Smíðar meðal annars: Þakrennur, allar stærðir og gerðir. Þakglugga, allar stærðir og gerðir. Oliukassa í báta og skip. Benzíngeyma í bíla og báta. Loftrör, allar stærðir. Lóðabala. Lofttúður o. fl. FJALLAFERÐIR henta allri fjölskyldunni ÞETTA er að vísu ekki bezta árstíðin til að fara að mæla með skíða- ferðum, að minnsta kosti ekki hér sunnanlands, en þar sem ég var sjálf helzt til síðbúin þennan vetur og komst ekki af stað fyrr en á fö'studaginn langa, hafa mér ekki verið skíðaferðir í huga fyrr. Að vísu var ég tvisvar sinnum búin að vakna við gauraganginn í vekjaraklukkunni klukkan 8 á sunnudagsmorgni og eiga viðræður við sjálfa mig um veðurútlitið, en letinginn i mér talaði i bæði skiptin um fyrir „sportidíótnum" og sannfærði hann um að veð- urútlitið væri ekki sem ákjósanlegast. Á f östudaginn langa vott- aði ekki fyrir skýjabakka neinsstaðar á himninum og sólin skein í heiði. Þrátt fyrir það var þessi eini á- ætlunarbíll, sem lagði af stað klukkan tíu, hálftóm- ur. Ég hef verið hálf van- trúuð á að skíðaferðir væru að fara út tízku, eins og út- varpsfyrirlesari nokkur hélt fram fyrir skömmu, en eftir þennan langa föstudag hlýt ég að fallast á það. Ég veitti því þó athygli hve margir foreldrar voru þarna á skíðum með stálp- uð börn og jafnvel nokkuð ung börn, sem annað hvort höfðu með sér sleða eða veltust um í snjónum. Þetta virðist vera ágætt ráð til að halda fjölskyldunni saman á fridögum og allir meðlim- ir hennar geta þannig notið útiloftsins og samvistanna, í stað þess að hver f ari sína leið og hafi ofan af fyrir sér með sínum jafnöldrum. Skíðaíþróttin hentar flest- um vel, ungum jafnt sem gömlum, þeim sem hafa gaman af að klifra upp brekkur og steypa sér svo fram af brekkubrúninni og láta vindinn þjóta um vang- ana ekki síður en hin- um, sem kjósa heldur að rölta um til að halda á sér hita, meðan þeir njóta úti- verunnar og útsýnisins við undirleik marrsins í hjarn- inu eða seytlsins í bráðn- andi snjónum. Mörg fögur orð hafa ver- ið höfð um skíðaíþróttina. Sumir halda því fram að í skiðaferðum komist maður i náið samband við móður jörð. Mín reynsla er sú, að maður komist oft í óþarf- lega náið samband við jörð- ina, að minnsta kosti þegar maður stingst á höfuðið of- an í snjóskafl og kemst þá leiðina sem næst henni. Aðrir segjast fara á skíði til að anda að sér heilnæmu fjallalofti. Það eru þeir sem hafa með sér nesti og eyða ekki miklum tíma inni í Skíðaskálanum, þar sem varia sést opinn gluggi, svo það má næstum skera loft- ið, og maður verður að troð- ast að borðinu gegnum hóp prúðbúinna bæjarbúa. Svo eru það þessir, sem lofa það með fögrum orðum hve dá- samlegt sé að sitja og hvíla sig í sólinni og f jallaloftinu. En auðvitað má ofmikið af slíku gera, einkum ef hæl- særi eða brotinn fótur er orsök hvildarinnar. Sumir ungu mennirnir hafa líka mörg orð um að á skíð- um sé stofnað til óvænts kunningsskapar (sjá með- fylgjandi mynd) og þar sé urmull af lögulegum stúlk- um. En þeir eru slingari en þeir líta út fyrir að vera, ef þeir sjá alltaf fyrir víst inn- an í hvaða hettuúlpu og bak við hvaða sólgleraugu leynist lagleg stúlka. Þó tími skíðaferðanna sé að mestu búinn, er fjalla- loftið á sínum stað og ekki er síður hægt að rölta skíða- laus sér til hita — og losna þá um leið við marga af ofarnefndum (ó) kostum fjallaferðanna. Nyjasta bók Karenar Blixen í bókabúðum UNDANFARIÐ hef ég séð í bókabúðum í Keykjavík bók, sem kom út á siðastliðnu hausti í Dan- mörku, og sem mig lang- ar til að benda lesendum þessara dálka á. Það er nýjasta bók Karenar Blix- en, smásagnasafnið „Sidste Fortællinger." Þrátt fyrir nafnið mun þetta ekki vera siðasta bók skáldkonunnar, þó hún sé orðin 73 ára gömul, þvi von er á annarri með haustinu. Karen Blixen kann listina að segja sögu. Sögur sínar segir hún á fágaðdn og hrífandi hátt, og þó hún geri þær flóknar og spenn- andi, til að halda tthygli lesandans, þá svikst hún aldrei frá því að fylgja ör- lagaþræði sögupersóna sinna. Og hún tyggur ekki hvern bita í lesandann. Hann verður sjálfur að hafa ofurlítið fyrir að fylgja henni um stigu æfintýrisins og finna grunntóninn í frá- sögninni, þar sem harmar og kímni haldast í hendur. Karen Blixen er alin upp á herragarði úti á landi, og bera margar af sögum hennar þess merki. Á æsku- árunum birti hún nokkrar frumlegar smásögur, en ár- iS 1914 fór hún til Afriku, þar sem hún giftist Blixen de Finecke baróni. Þau hjónin ræktuðu kaffi í Afríku og eftir að þau skildu samvistum árið 1922, Á skíðum er oft stofnað til óvænts kunningsskapar. • Plíseruð tergalefni hafa nú um skeið fengist víða 'er- lendis og þykja hreinasta afbragð. Pils úr slíku efni má þvo, án þess að hætt sé við að fellingarnar farl. Því fánin við ekki lika að njóta góðs af þessari nýjung? Konur lifa lengur I hagskýrslum Sameinuðu þjóðanna fyrir 1957 er margskonar fróðleik að finna. Þar kemur m. a. í ljós, að konur verða í nærri öllum löndum heims eldri en karlar. Islenzkar konur, sem nú standa á sextugu, geta bú- izt við að lifa í 19,6 ár í viðbót, en sextugur karl- maður á áð meðaltali aðeins eftir 18,2 ár. Meðalaldur fólks hefur víða aukist að miklum mun síðan 1920. hélt Karen búskapnum á- fram ein, þar til hún neydd- ist til að hætta því 1931 og snúa aftur heim til Dan- merkur. Karen Blixen hefur víða verið og margt upplifað. Hún var við málaranám í París og Róm á yngri árum, og hefur verið búsett í Eng- landi og París. Arið 1935 var hún fréttamaður hjá Þjóðabandalaginu í Genf og fréttaritari fyrir Politiken i Berlín árið 1940 og í Finn- landi 1941. Ekkert finnst henni þó jafnast á við það að rækta kaffi í Afríku. Af bókum Karenar Blix- en hefur aðeins ein komið út á íslenzku. Það er „Jörð í Afríku," sem er vinsælasta bók hennar. 1 henni segir hún frá æfi sinni i Afriku og lýsir landinu og fólkinu, eins >og hún kynntist því. Aðrar bækur hennar eru „Seven Gothic Tales," sem kom út á ensku eftir heim- komu hennar, „Virítereven- tyr" og reyfarinn „Gen- gældens Veje," sem hún gaf út á stríðsárunum undir öðru nafni. Auk þess hafa birzt eftir hana smásögur í blöðum og tímaritum. Vonandi liður ekki á löngu áður en þýddar verða fleiri bækur eftir Karen Blixen. En á meðan getum við flestar stautað okkur nægilega vel fram úr dönsk- unni til að njóta þeirra. Spurningaþáttur fyrir húsmæður Á RETTUNNI eða röngunni? 1. Hvemig á að strjúka útsaumaðan dúk? Z. Hvernig á að strjúka líningarnar á karlmanns- skyrtu ? 3. Hvernig á að hreinsa fitublett úr ullarpilsi? ij. Hvemig á að þurrka mislitt tau? 5. Hvemig á að strjúka silki eða gerfisilki? UPPEFTIR EÐA NIÐUREFTIR? 6. Hvernig á að bursta loðkápu? 7. Hvernig d að setja þakplötur á hús ? 8. Hvernig er bezt að hreinsa stiga? .9. Hvernig er bezt að þvo málaða hurð? 10. Hvernig er hentugast að prjóna barnapeysu? SVÖR: •jjjjojnQju jo fiBugfjd ja j-eujtjuua qja ejæq QE BJBppAQnB jnQjoA jjisq" U8 'juunsXad jjjjajnQiu VQ3 jpjsddn J9 uiae }JOAH '01 ~ •JJJjacfcln itbqjs BJIJJncI So 'BuinBj jjjja efij3is QB ssocf ub Qjuunj ijoS qiujba oas 'juj-BAndBS qoui jjjjgjnQiu OAtj. '6 — 'jnpuajs nui^jQA b ubq^ui njjn^siSæj b nfjoAq njQo nuiijA'j bujtjs 3o 'QijjjAQnB jujsjnsiN '8 — "BJjiacl nnui ra uui jjprg juuaj QJUjea qb oas 'nuprBC} JiJjodda 'i — •GfSSn uij?i[ So jjt; nuios J 'JHjajnQijsE -9 — 'jujpf njjgij qsui So juunSuoj y -g — •jsnjidcln qbcJ -BQa Qinoj j JTOSiq iraoii i^a qm oas 'uSSn^s j 3o luunSuoj y 'f — 'Jipun •jriin uBJinfui 'uuijojquBUi-BS i3fSSoi qu ja jjoS ua •Qiuja uinuSaS j uui uuBq J8j -bó; ja^ 'bjj uiSoui unaq" uuBq 'Bppnu J1I3I3 siib pui 'Bunjj^j p QJUI03I jnjaq uujjnjjaiq uias j-b<j -iuun -Suqj y '8 — 'ISJA njQO J3A J315I3 jBUjoq QBq uias jbö; 'ji-bjoaj J3 uias jiib So suja 'munSugj So luunjjjj t) jQæg; 'z — 'nujujo bjj ddn BSanBj jsjj uujjnuinBSjn qb oas 'iS^iJipun niisi'ícl -B juunSuoj v 't Mmm fór á weiö- hjóti í stríðið! Dorothy vildi sjá framan í þá þýzku. Og það geröi hún reyndar. ÞEGAR Dorothy Lawr^ ence ákvað að fara í stríðið á reiðhjólinu sínu, hlýtur hún að hafa gert sér Ijóst, að þetta var hið fá- ráðlegasta glæfrafyrirtæki. En hún var ein af þess- um víljaföstu stúlkum, sem halda sínu striki, hvað sem á gengur, þegar þær eru á annað borð búnar að taka ákvörðun. Þetta var árið 1914, og Frakkland var orðið að blóðugum vígvelli. Dorothy gerði það upp við sig, að hún yrði að komast í þetta stríð, komast á sjálfan víg- völlinn. Að sjá það úr f jar- lægð nægði henni ekki; hún varð að komast fram í víg- línuna, helzt fram I fremstu skotgröf, í kallfæri við þá þýzku. Dorothy var kringluleit, lagleg stúlka. Hún var hvorki „skrýtin," einþykk né sérvitur. Hún var bara óvenjulega viljaföst stúlka og skrambi hugrókk. Þegar hún ákvað að kom- ast í stríðið, datt henni í hug að auðveldasta leiðin væri að gerast striðsfrétta- ritari. Því miður voru rit- stjórar Lundúnablaðanna ekki beinlínis samvinnuþýð- ir. Heimsóknum hennar í skrifstofur þeirra lyktaði alltaf á einn veg: hún var ekki fyrr búin að bera upp erindið en mennirnir göptu af undrun og flýttu sér að koma henni út. Eftir margra mánaða ár- angurslausar tilraunir, komst hún að þeirri niður- stöðu, að hún hefði ekki um neitt að velja. Hún fór í ferðaföt, pakkaði farangri sínum í þykkan, brúnan pappír og hjólaði af stað í stríðið. Ferðin til Parísar gekk tiltölulega greiðlega. Hún kom þangað i maí 1915. Um þetta leyti vor Þjóð- verjar aðeins um tuttugu mílur frá höfuðborginni, en það var þó ekki nógu ná- lægt að dómi Dorothys. Hún var fljót að eignast vini, og nokkrir þeirra sátu í áhrifastöðum, og brátt fékk hún leyfi yfirvaldanna til að fara til bæjarins Serlis, sem var örskammt bak við víglínuna. Hún steig á bak reiðhjólinu og lagði af stað, og það leið ekki á löngu þar til hún heyrði drunurnar í fallbyssunum. En þessi leiðangur átti eftir að misheppnast. Hún var fátæk af peningum og yfirvóldin í Serlis tóku henni mjög fálega. Henni var ráðlagt að snúa hið skjótasta við. Serlis var í þeim hluta víglínunnar sem Frakkar báru ábyrgð á. Eftir þessar móttökur, ákvað Dorothy að reyna fyrir sér þar í víg- línunni sem landar hennar voru. I París kyntist hún hermönnum, sem voru í nokkurra daga orlofi og lof- uðu að hjálpa henni með ráðagerð þá sem hún nú hafði á prjónunum. Þeir útveguðu henni ein- kennisbúning og herskrán- ingarpappíra, herlögreglu- þjónn lét tilleiðast að klippa hana herklippingu — og ungfrú Dorothy Lawrence varð „D. Smith, fótgöngu- liði í Leicestershire her- deildinni." Áð þessu loknu klæddist Dorothy aftur ferðafötun- um sínum, náði sér í borg- aralegt vegabréf til Amiens og bjóst enn til að reyna að komast i stríðið. Hún kom til Amiens í járnbrautarlest, steig þar á bak reiðhjólinu og hjólaði til bæjarins Albert, sem var illa leikinn eftir fallbyssur óvinanna. Þarnar var hún í raun og sannleika komin að víglín- unni. En enn á ný var henni tjáð, að hún yrði að hypja sig. Herstjórnin á staðnum sagði henni umbúðalaust, að því fyrr sem hún færi því betrá. Hún sneri aftur frá viglínunni. En í þetta skipti var hún samt heppin. Hún rakst á fótgönguliða að nafni Dunn, ungan Skota, sem hafði gaman af æfintýrum. Þegar hún trúði honum fyrir ráða- gerð sinni, hló hann, en féllst um leið á, að þetta væri kannski reynandi. Hann fór með hana niður í kjallara á mannlausu húsi. Þar var krökkt af rottum. Þar fór hún í einkennisbún- inginn og Dunn útvegaði henni merki herdeildar sinn- ar. Hún átti að bíða í kjall- aranum, þar til tækifæri gæfist til þess að koma henni á vígvöllinn, koma henni í kúlnahríðina eins og hún vildi. Hún beið dögum saman i kjallaranum og barðist við rotturnar. Þá birtist Dunn og sagði henni, að stundin væri komin. Það var um kvöld. Hún skreið með hon- um út i rigninguna og myrkrið. Skammt þar frá í skjóli við hálffallinn stein- vegg beið herflokkur, sem fara átti út á einskismanns- land og leggja jarðsprengj- ur. Þeir áttu að leggja sprengjurnar eins nærri skotgröfum Þjóðverja og þeir gætu. Þeir skriðu und- ir gaddavirinn. 1 hvert skipti sem ljóssprengja sprakk yfir þeim, fleygðu þeir sér endilöngum í leðj- una. Dorothy bar sig eins að. Hún varð holdvot, og það sá ekki í hana fyrir leðju. En hún var himinlif- andi. Hún var búin að koma vilja sínum fram. Þarna var hún komin á vígvöllinn og rétt steinsnar yfir að skotgröfum óvinanna. Hermennirnir byrjuðu að leggja jarðsprengjur og Dunn sýndi Dorothy hvern- ig hún gat hjálpað til. Svo var þetta búið og þau skriðu eins og ormar í áttina að brezku skotgröfunum. Doro- thy skaust niður í kjallar- ann sinn. Henni var orðið mjög kalt. En hún hafði engin þurr föt og ekkert að borða nema fáeina brauð- mola, sem Dunn tókst að lauma til hennar. Það varð ljóst, að við þessar aðstæður mundi hún ekki lengi geta þraukað. Hún þurfti að eignast. vin þarna, traustan vin sem gæti útvegað henni þó ekki væri nema fullan matar- skammt. Dunn var svo bjartsýnn að ætla, að lið- þjálfi herdeildarinnar kynni að verða fáanlegur til að hjálpa henni án þess að koma upp um hana. Hann trúði liðþjalfanum fyrir leyndarmálinu. 1 fyrstu neitaði maðurinn að trúa sögunni, en um sið- ir lét hann til leiðast að fara út að húsinu og niður í kjallarann. Þar kom Doro- thy á móti honum. En hún fékk aðrar mót- tokur en hún hafði vonað. Maðurinn var ekki fyrr bú- inn að ná sér eftir undrun- ina en hann tók hana fasta. Herdeildarforinginn var nærri því rokinn um koll þegar „D. Smith fótgöngu- liði" var leiddur fyrir hann. Hann flýtti sér að gera Framhald á bls. 14 MORÐ A TOGARA HITCHCOCK, kvik- myndastjórinn heims- frægi, undirbýr mi mynd, sem gerast á meðal „tog- aramanna í Norðurhöf- um". Þetta verður að sjálfsögðu reyfari, enda er það sérgrein Hich- cocks. „Hún ætti að geta orðið spennandi", segir hann. „Skipið er heimur út af fyrir sig 1 Hver myrti skipstjór- ann? Allir gruna hver annan". — Verður nokk- ur ást í myndinni ? „Jú", svarar Hitchcock, „bíógestir heimta ást, jafnvel í morð- myndum. Svo að ég þarf að hafa einn launfarþega um borð — nefnilega laglega stúlku". 8 VIKAN VIKAN D

x

Vikan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.