Vikan - 06.04.1966, Blaðsíða 33

eldfjallaskap eins og ég, sagði
Matthías, en hinn er miklu létt-
ari. En þeir eru einu ljóðin sem
ég er ánægður með að hafa ort.
Ég sagði:
— Nú ert þú ritstjóri víðlesn-
asta dagblaðs landsins, Matthí-
as. Hlýtur það ekki að gefa þér
nokkra yfirburðaaðstöðu sem
ljóðskáld, þar sem frægðin hefur
alltaf mikið að segja í þessum
efniun?
— Frægð? Ætli ég hafi ekki
heldur eignazt þó nokkra and-
stæðinga út á ritstjórnina. Annars
er það óverðskuldaður heiður
fyrir mig að hafa eignazt nokkra
verðuga andstæðinga. En frægð?
Ég hef hvorki sótzt eftir henni,
né hef ég áhuga á að auka á
geðvonzku þeirra, sem aldrei geta
látið aðra í friði.
— Ert þú ekki upp með þér
af því að hafa verið gerður ó-
dauðleg persóna í skáldsögu?
— Ódauðleg persóna? Ef ó-
dauðleikinn er ekki merkari en
þetta, þá gef ég lítið fyrir hann.
Annars tel ég mér mikinn heið-
ur að því að vera persóna í skáld-
sögu. En það er heldur ó-
skemmtilegt, og illt að fyrirgefa
að vera gerður svo þrautleiðin-
legur sem raun ber vitni.
Það verður enginn ódauðlegur
af því — auk þess deyja leiðin-
legar bækur. En þetta var þó
nokkuð heiðarleg tilraun til að
koma manni inn í bókmenntirn-
ar; synd að hún skyldi mistak-
ast.
— Mér er sagt, að í nýjustu
bók þinni hafir þú ort sálm, eða
sálma. Eru þeir gerðir með það
fyrir augum að vera sungnir í
kirkjum?
— Sálmar — það er stórt orð
Hákot. Ég kalla þetta sálma,
aðeins til aðgreiningar frá öðr-
um ljóðum. En hvort þeir verða
sungnir í kirkjum, veit ég ekki.
Það eru fleiri musteri en kirkj-
ur. Ég læt mér nægja það sem
býr í brjósti mannsins. Annars
byggjast sálmarnir á því, að
hversdagsleikinn í lífi okkar er
sú eina sanna hátíð. Þann tón
hef ég reynt að slá.
— Eru sálmarnir rímaðir?
— Nei, en þeir eru mjög ein-
faldir að allri gerð og með sér-
stökum tóni, sem ég var lengi
að finna og vona nú satt að segja,
að einhverjum muni geðjast að.
Hluturinn er sá, að ég hef stund-
um verið skammaður fyrir það
í Þjóðviljanum, að ég sé hálf-
gert sálmaskáld og reynt að gera
grín að mínu „religiösa“ upplagi.
Það þykir mér góð og kristileg
auglýsing. Mig langar ekki til
að lifa trúlaus, efast um að ég
gæti það og ég held að við
þurfum á trú að halda í dag,
kannski meir en nokkru sinni
fyrr. En hvernig eigum við að
nálgast forsjónina, hvernig eig-
um við að tala við hana, hvern-
ig eigum við að trúa henni fyrir
vandamálum okkar — nú á þess-
um viðsjálu tímum friðsamlegr-
ar sambúðar? Við þurfum nýtt
form, nýja leið.
— Telurðu að ungu skáldin
hafi vanrækt þetta um of að
yrkja sálma?
— Ungu skáldin mættu trúa
meira en raun ber vitni á guð
sinn, og minna á þessa póli-
tísku hjáguði í öllum álfum.
— Nú geta menn verið prýði-
lega hagorðir án þess að vera
skáld. En heldurðu að nauð-
synlegt sé fyrir skáld, jafnvel
atómskáld, að geta sett saman
laglega stöku?
— Það hlýtur að hjálpa.
— Getur þú mælt lausavísur
af munni fram?
— Ég yrki oft stökur og hef
gaman af. Þú manst að ég var
einu sinni með skegg og um það
leyti var ég boðinn í þingmanna-
veizlu ásamt Jóni á Akri. Jón var
eitthvað að stríða mér með
skegginu og kastaði fram stöku.
Ég svaraði svona:
Skeggið svart mun sýna þér,
sótt er á öllum miðum:
Viðreisnin í verki er
vöxtur á flestum sviðum.
Upp frá því amaðist íhaldið
ekki við skegginu. Til að nefna
þér fleira af þessu tagi, get ég
lofað þér að heyra síðasta erind-
ið úr flokki, sem auðvitað er ort-
ur í annars orðastað:
Læt ég nótt sem nemur, fer
næsta fljótt, á bitrum degi,
rekur flóttann feigð sem ber
fallna tóft af réttum vegi.
— Þú ert ekki aðeins skáld,
heldur líka prýðilegur hagyrð-
ingur. Þurfa ekki Ijóðskáld að
komast yfir byrjendaörðugleika
líkt og aðrir listamenn?
— Þú veizt, að þegar fólk er
nýgift, heldur það, að það hafi
höndlað hamingjuna. Ætli það
sé ekki eitthvað svipað
með Ijóðskáldið. Þegar það er
búið að gefa út fyrstu bókina
sína, heldur það, að það sé nú
loksins búið að ná settu marki.
En þú veizt hvernig hjónabandið
er; það verður að rækta það,
maður verður að leggja eitthvað
í sölurnar fyrir það. En ef það
er gert, þá er það yndisleg
reynsla.
— Þú hefur ekki fengið neina
þj óðskáldakomplexa?
— Ég held að það hafi hjálpað
mér að það hefur enginn ætlazt
til þess af mér að ég sé perfekt
skáld eins og sumir aðrir — og
þessvegna hef ég kannski fengið
að láta gamminn geysa. Það lík-
ar mér vel — að gefa lausan
tauminn. En auðvitað er æskilegt
að detta ekki of oft af baki.
— Punktarðu hjá þér hending-
ar eða jafnvel einstök ljóð, hve-
nær sem er?
— Það kemur fyrir.
— Þú tekur þér ekki tíma til
að yrkja?
— Jú, auðvitað. En ég lofa
alltaf guð, þegar ég þarf ekki að
yrkja.
HARÞURRRA HEIMILANNA
EINKAUMBOÐ:
I. GUÐMUNDSSON & CO. H.F. REYKJAVlK
VIKAN 14. tbl.