Vikan - 06.04.1966, Page 43

Og eins og við vitum, þá eru
flestar mannlegar verur fífl. Og
við því getum við ekkert gert.“
Frami bræðranna varð þó um
síðir til þess, að þeir gátu talazt
við og auðsýnt hvor öðrum á-
huga og aðdáun að vissu marki,
en aldrei viðurkenndu þeir hvor
annars hæfileika fullkomlega.
Faðir minn var sannfærður um,
að hefði hann á annað borð lotið
svo lágt að verða atvinnurit-
höfundur, hefði hann skrifað
langtum betri verk en Villi, og
út undir ómerkilegu nafni yngra
bróður þíns.“
Ég var í setustofu föður míns
þegar hann tók við þessu bréfi.
„Það er sérstakur óþverrakeimur
af þessum ummælum Villa,“
sagði faðir minn. „Ég finn mig
knúinn til að senda honum við-
eigandi svar.“
Og hann svaraði, því sem næst
með þessum orðum, ef ég man
rétt: „Kæri Villi. Það getur vel
verið að þú sért jafningi Shake-
speares, eins og þú heldur sjálf-
inu skyldi verða sökkt og ég lenti
í sjónum?“
„Svelgja hann,“ svaraði Villi
hiklaust.
Villi hafði sína galla, líkt og
allir aðrir. En ólíkt flestum öðr-
um faldi hann þá ekki fyrir sjálf-
um sér eða öðrum. Hann faldi
aðeins sitt sanna eðli. Sárfáum
vina hans tókst nokkru sinni að
brjótast í gegnum þann vegg
sjúklegrar feimni, sem vesöld
æsku hans hafði hlaðið upp; fáir
sáu nokkru sinni raunverulegum
tauta eitthvað við sjálfan sig.
Andlit hans bar það með sér að
hann kvaldist, og ekkert sem ég
sagði náði eyrum hans. Um
kvöldið fór Alan út að borða með
einhverjum vina sinna, og Villi
og ég sátum einir eftir.
í fyrstu var ég óstyrkur, en
það hefði ég ekki þurft að vera.
Kvölin virtist víkja frá honum
og hann varð vingjarnlegur og
alúðlegur. Einu sinni enn varð
hann sá frændi, er ég hafði dáð
frá því ég var barn. En depurðin
TEDDY-SJOLIÐAJAKKIHK
FYRSTA FLOKKS ULLAREFNI, SVART
OG BLÁTT.
FLÍK, SEM ALLIR UNGLINGAR ÓSKA
SÉR.
Seldur í verzlunum og kaupfélögum
um allt land. f Reykjavík: Teddybúð-
in, ASalstræti 9 og Laugavegi 31.
Heildsölubirgðir: SOLIDO
Bolholti 4. — Símar 31050 — 38280
Villi var að sínu leyti í engum
vafa um það, að ef hann hefði
orðið lögfræðingur, hefði hann
komizt lengra en að verða lá-
varðarkanslari í eitt eða tvö ár.
Dag einn fékk faðir minn bréf,
sem skrifað var utan á til Som-
erset Maugham, lággreifa. Hann
opnaði bréfið, en sá þá að það
var til Villa og sendi það áfram
til hans.
„Mér varð mikið um að fá bréf-
ið, sem þú sendir áfram til mín,“
svaraði Villi. „Ég veit alveg
hvernig það verður. Öll sömu
lætin og útaf Shakespeare og
Bacon. Seinni tíma fólk mun
segja, að virðulegur lögfræðing-
ur og lávarðarkanslari á borð við
þig hafi ómögulega getað ritað
leikrit og sögur undir eigin nafni,
svo að verkin hafi verið gefin
VIKAN 14. tW. 43
ur. Ég hef undanfarið orðið var
við mjög svo væmið smjaður
fyrir þér í sorpblöðunum. En
eitt bróðurlegt ráð ætti ég að
mega gefa þér. Reyndu ekki að
yrkja sonnettur."
En ef nokkur þekkti sín tak-
mörk, þá gerði Villi það. Til að
verða rithöfundur hafði hann
losað sig við hvern vott af sjálfs-
blekkingu og sjálfshroka, og
sökum þessarar kvalafullu og
erfiðu reynslu fyrirleit hann láta-
læti og hræsni annarra. Auðvit-
að gat hann verið mjög rudda-
legur. Á stríðsárunum hitti hann
eitt sinn konu sína fyrrverandi,
Syrie, í veizlu. „Ég er að fara
yfir Atlantshafið og er dauð-
hrædd við tundurskeyti,“ sagði
hún. „Og ég kann ekki að synda.
Hvað ætti ég þá að gera, ef skip-
persónuleika hans bregða fyrir.
í snjöllustu skáldsögu sinni,
Cakes and Ale, skrifar Villi svo
um hinn gamla og heimsfræga
rithöfund, „Edward Driffield“:
,‘Ég hafði það á tilfinningunni
að hinn raunverulegi maður, sem
til dauðans var einmana og inni-
lokaður, væri vofa, sem færi
sína leið óséð milli þess manns,
er bækurnar skrifaði, og hins,
sem lifði lífi hans, og brosti
kaldhæðnislega að brúðunum
tveimur, sem heimurinn tók fyrir
Edward Driffield.“
Margir halda að með Edward
Driffield sé átt við Thomas
Hardy, en ég er sannfærður um,
að við engan á þessi lýsing betur
en Somerset Maugham sjálfan.
Morgun einn síðastliðið sum-
ar tók ég eftir að Villi var að
hékk umhverfis hann eins og
mistur.
Við sátum saman á sófanum,
þegar hann skyndilega greip
hönd mína. „Þú veizt að msiður á
að deyja einhvern daginn," sagði
hann, „og við því er ekkert að
gera.“
Ég vissi ekki hverju svara
skyldi, enda þagði ég. Þá harðn-
aði tak hans og hann svipaðist
skelfdur um. „Hver er þessi
maður!“ hrópaði hann.
Ég leit upp, en sá engan. „Það
er enginn hérna, Villi,“ sagði ég.
Sem snöggvast slaknaði á
taki hans.
„Eins og þú veizt,“ stamaði
hann, „þá stend ég við dyr dauð-
ans. En því miður er ég hræddur
við að berja að þeim.“
Ég sá hann ekki framar. ☆