Nýjar kvöldvökur - 01.10.1941, Side 19

N. Kv. KENJSTIMAÐUR 161
En þá var það, að Finnur gjaldkeri lét
í ljós sína skoðun á sinn venjulega, hryss-
ingslega hátt, sem stundum gat komið
óþægilega við.
— Látið ykkur ekki koma til hugar, að
nokkur komi til þess að hlusta á ykkur,
sagði hann.
— Ekki telur fólk það eftir sér að fara
langar leiðir á skemmtanir, sem minna
hafa að bjóða, sagði meðhjálparinn.
— Þið fáið ekki nokkra hræðu, nema
þið auglýsið dans á eftir, sagði Finnur.
— Það kemur ekki til mála, greip prest-
ur fram í. Ég er því algerlega mótfallinn
að hafa dans. Dansinn er siðspillandi, því
hefi ég margsinnis lýst yfir,
Finnur lenti í minni hluta, sem von var.
En hann sagði vinunum það í fullri hrein-
skilni, að það færi óneitanlega bezt á því,
að þeir töluðu yfir tómum bekkjum.
Þrátt fyrir þessar hrakspár, gerðu þeir
sér beztu vonir um árangurinn. En þær
vonir fengu sín banasár, eins og svo oft
vill koma fyrir í lífinu. Þrátt fyrir gott
veður og faeri komu aðeins tólf manns.
Það var því ekki hægt að segja, að þessi
aðferð hefði komið að tilætluðu gagni. —
Frú Vigdís hafði meira að segja setið
heima. Hún sagðist vera lasin. Maður
hennar hafði ekki getað stillt sig um að
segja við hana, að þetta væri ekkert
nema uppgerð, sprottin af því, að hún
vildi ekki hlusta á hann, og hann hafði
kvatt hana í styttingi.
Þessi vetur var frú Vigdísi á margan
hátt óbærileg raun. Glaðlyndi hennar var
horfið. Nú kveið hún hverjum nýjum
degi. Sambúð þeirra hjóna var að vísu
misfellulaus að mestu á yfirborðinu, en
þrátt fyrir það fjarlægðust þau hvort ann-
að meir og meir. Bæði fundu sárt til
þess, hvernig komið var, en hvorugt gat
eða vildi láta sinn hlut.
Það reyndist frú Vigdísi erfiðara hlut-
skipti fyrir þá sök, að hún átti engan að,
engan, sem hún gat trúað fyrir sorg sinni
og vonbrigðum. Hún hafði ekki heldur
svo mikil störf að annast, að hún gæti
sökkt sér niður í þau og gleymt öllu öðru.
Hún hafði nokkrum sinnum gert árang-
urslausar tilraunir til þess að fá mann
sinn til þess að reka búskap jafnframt
embætti sínu, en það var að berja höfð-
inu við steininn, Hafi hann nokkru sinni
hugsað sér þann fjarlæga möguleika að
reka búskap fyrir eigin reikning, var það
með öllu útilokað nú, þegar hann átti
jafnmikið í vök að verjast í starfi sínu.
Ræður hans urðu æ hatrammari og
svæsnari, þá sjaldan var messað, en
áheyrendum fór stöðugt fækkandi. Marg-
ir þeir, sem upphaflega höfðu veitt hon-
um fylgi, höfðu helzt úr lestinni fyrir þá
sök, hvað hann var orðinn strangur og
óbilgjarn.
Hugmynd hans um að stofna íélagsskap,
sem yrði lífvörður þeirra hugsjóna, sem
hann barðist fyrir, var ekki með öllu
dauð ennþá. Um áramótin kom hann
henni í framkvæmd með miklu harðfylgi.
Félag var stofnað með tuttugu og fjórum
félagsmönnum á aldrinum tólf til áttatíu
ára. Þó að ekki blési byrlegar en þetta í
fyrstu, huggaði séra Bjarni sig við, að
„mjór er mikils vísir“. Þetta var hinn
fyrsti sýnilegi árangur af starfi hans í
Breiðdal enn sem komið var, og þetta fé-
lag átti fyrst og fremst að vinna gegn
ungmennafélaginu, sem að dómi séra
Bjarna var komið algerlega á villigötur.
Um þessar mundir var þar eitthvað al-
varlegt á seyði, sem ennþá hafði þó ekki
brotizt út til fulls, en þeir, sem framsýn-
astir voru, þóttust þó sjá og skilja, að
brátt mundi draga til stórra tíðinda milli
þess og séra Bjarna.
Og ennþá einu sinni fór daginn að
lengja. Nokkru eftir nýárið fór sólin aft-
ur að skína inn um gluggana á Breiða-
21