Nýjar kvöldvökur - 01.10.1941, Side 28

170
SAGA MÖÐRUDALS Á EFRA-FJALLI
N. Kv.
bjargar varð ekki löng. Eftir nokkurra
ára sambúð kenndu þau bæði vanheilsu,
og Kristbjörg þó fyrr. Árið 1849 leituðu
þau bæði samtímis flæknishjálpar hjá
Gísla lækni Hjálmarssyni á Höfða. Þar
dó Metúsalem 15. maí 1850, aðeins 32 ára
gamall, og varð mjög harmdauði ættingj-
um og vinum. Sigurður bróðir hans lét
sækja lík hans, og var hann jarðsettur í
Möðrudal. Kristbjörg var þá enn sjúkl-
ingur austur á Höfða, en börn þeirra í
æsku. Leystist þá upp bú þeirra.
Va.r það talið, að vanheilsa og dauði
Metúsalems hafði stafað af því, að hann
hafi ofreynzt og bilað innvortip við það
að kippa járnkeng úr þilfari eða mastri
verzlunarskips eins á Vopnafjarðarhöfn.
Um tilefni þess má lesa í Sagnaþáttum
Þjóðólfs (II. bls. 77—80). Ég hefi fengið
um það frásögn Árna Jónassonar frá Búa-
stöðum í Vopnafirði, greinargóðs, víðles-
ins og margfróðs manns, en hann hafði
hana eftir sjónarvotti. Ber þar ekki á
milli, sem máli skiptir, við það sem sagt
er í sagnþáttunum. Þykir mér þó rétt að
setja hér frásögn Árna:
Einu sinni sem oftar kom Metúsalem í
verzlunarferð til Vopnafjarðar. Lá þá á
höfninni skip lausakaupmanns nokkurs.
Viðskipti þóttu beti'i við lausakaupmenn
í þá daga en við fastar verzlanir; því fór
Metúsalem með vöru sína um borð í kaup-
skipið. Fluttist hann út í skipið á báti, og
voru með honum í bátnum þrír karlmenn
aðrir og einn kvenmaður, Agnes Einars-
dóttir að nafni, „merk að viti og minni,
talaði og skildi dönsku“; hún var heim-
ildarmaðurinn að frásögn Árna.
Þegar þau komu á þilfar skipsins, spurði
Metúsalem þegar eftir skipstjóra, sem
jafnframt var eigandi verzlunarvarnings-
ins. Skipstjóri tók þeim vel, leiddi í veit-
ingasal skipsins, veitti vín eftir vild og
var hinn málhreifasti. Kom hann því m.
a. í tal, að landsmenn hefðu fyrir stundu
verið að reyna krók við einn af hásetum
skipsins, er væri mágur sinn; hefði hann
dregið alla landsmenn og kvaðst ætla, að
enginn væri sá íslendingur, að hann
þyrfti að reyna afl við þenna mág sinn.
Metúsalem gaf sig lítið að þessu. Var nú
gengið aftur upp á þilfar. Var þar fyrir
þessi háseti; víkur skipstjóri sér að hon-
um og spyr, .hvort hann vilji ekki bjóða
Metúsalem í krók; hann sé sagður maður
afburðasterkur. Var hann fús og fljótur
til þess. Metúsalem skoraðist undan, en
hinn leitaði því fastar. Kom svo, að Metú-
salem lét til leiðast, kvað sér ekki vera
vandara um ósigurinn en öðrum löndum
sínum; eggjuðu og landsmenn, er við-
staddir voru og vissu um afburðaafl
Metúsalems. Kom nú svo, að þeir reyndu
með sér og urðu fljót skipti, að Metúsal-
em dró hinn danska háseta léttilega upp,
að því er virtist. Þessu reiddist hásetinn,
en mun þó hafa fundið, að sér tjáði ekki
að reyna aftur. Gekk hann nú að mastri
skipsins; í því var járnhringur gildur,
festur í mastrið með járnkeng; kallaði
nú til Metúsalems og skoraði á hann með
hæðilegum orðum að fara í krók „við
þenna“ og benti um leið á járnhringinn.
Metúsalem mun hafa orðið skapbrátt,
enda lítilsháttar ör orðinn af víninu, sem
skipstjóri hafði veitt, brá fingri á kenginn
með svo miklu átaki, að hann varð laus
úr mastrinu, og fylgdi stór flaski af trénu
með; en við það að kengurinn losnaði svo
snöggt a-f hinu mikla átaki, þá hrataði
Metúsalem aftur á bak á þilfarið og varð
seinn til að standa á fætur aftur. Þótti
öllum viðstöddum sýnt, að hann myndi
hafa ofreynzt eða bilað innvortis við
átakið og byltuna. Hann lét sem minnst
yfir því og harkaði sýnilega af sér, fór
svo í land að afloknum viðskiptum við
kaupmanninn, en lá sjúkur á Vopnafirði
í nokkra daga. Eftir það tók að bera á
vanheilsu hans.