Sjómaðurinn - 01.06.1940, Blaðsíða 29
S JÓM AÐURINN
23
*
I utanlandssiglingum:
Þegar »bullan« í loftdælunni bilaði.
RÁTT fyrir það þó gamli Loki tæki því næsta
kæruleysislega, að bullan í loftdælunni brotn-
aði og vaggaði sér ó bárum Atlantshafsins, þá var
þeim, er skyn báru á vélfræði, það nokkurt á-
liyggjuefni hvernig komið var. Við, sem minna
þektum til og höfðum aðallega lært í vélfræðinni
um akkerisvindur og fleira þess háttar, og tekið
próf í ])ví, tókum þessu rólega og vegsömuðum
góðviðrið og kyrðina, sem nú var algjör eftir að
vélin stöðvaðist.
Skipstjóri og vélstjórar liéldu ráðstefnu um
livað hægt væri að gera, og eftir nokkurn tíma
var byrjað á því að smíða nýja bullu úr járni og
tré. Þykk járnplata, sem legið liafði í vélarrúminu
ónotuð, var dregin fram, mæld og söguð eftir
kúnstarinnar reglum og sorfin þar til hún var í
lögun eins og bullan. Lögðu vélstjórarnir allir
gjörfa bönd á þetta verk af kappi miklu, svo að
svitinn rann og bogaði af þeim öllum. Fyrsti vél-
stjóri liafði endur fyrir löngu mist annan fótinn
um bnéð og gekk við tréfót og því haltur, en varð
mitt í þessum ósköpum með öllu óhaltur, svo
mikill var áhuginn og dugnaðnrinn. Yar engu lík-
ara en að bióð væri farið að streyma um tréfót-
inn, og ])ví skyldi þá ekki einnig takast að smíða
jafn lítilfjörlegan hlut og bullu í eina loftdælu.
Á meðan vélstjórarnir hömuðust við járnsmið-
ina, voru timhurmaðurinn, stýrimenn og hásetar
við smíði tréhlemmsins, sem. mynda átti bullima,
ósamt með járnhlemnum. Gekk smíði sú allvel,
enda auðveldara að telgja lil tré en járn. Járn var
sorfið, tré lelgt og brandarar sagðir og alt gekk
í áttina, nema Loki gamli, hann hreyfist hvergi
i áttina til ákvörðunarstaðarins og virtist fastá-
kveðinn í þvi að hreyfa sig livergi fyr en hann
fengi sína bullu í lag.
Eftir mikið erfiði og marga svitadroj)a, hams-
lausan dugnað 1. vélstjóra, var hullunni komið
fyrir á sinn stað. Yoru menn nú allreifir yfir því
að geta nú hráðlega lagt af stað i áttina lil ákvörð-
unarstaðarins, sem var Darlmouth í Englandi.
Rær voru skrúfaðar og rær hertar og að því loknu
var vélin sett í gang — og sjá, alt gekk eins og
í sögu, og allir ])vi i sólskinsskapi. Fór nú liver á
sinn stað því nú skyldi haldið af slað. Var í fvrstu
siglt með hægri ferð og stefnan sett á sunnanvert
England. Minúturnar liðu og alt gekk vel, þar lil
þær voru orðnar 20 minúturnar, þá stöðvaðist
vélin að nýju. Bulluskömmin, sem smíðuð liafði
verið með svo miklum erfiðismunum og kostað
hafði marga svitadropa, heiglaðist eins og pjátur
og var með öllu ónothæf eftir 20 mínútna notk-
un. Það var rétt eins og alt hlóðið hætti snögglega
að renna eftir tréfætinum á 1. vélstjóra, en það
var ekki nema stutta stund, því hann var ekki
þesslegur, að gefast upp, þó óvænlega liorfði.
Hvað var líka um, þetta að fást — við höfðum
þó mjakast 2 sjómilur í rétta átt og veður enn
hið besta.
Að lokinni nýrri ráðstefnu, var ákveðið að taka
járnplötu úr skjólbyrðingnum og byrja á nýjan
Ieik á bullusmíðinni. Skyldi því þannig hagað, að
smiða átti tvær plötur úr járni og tré á milli.
Rétt í þessu harst okkur sú fregn, að 8000 smá-
lesta skip frá Canada væri skamt frá okkur og
hefði mist skrúfuna, og óskaði eftir hjálp. Til
viðbótar öllum útreikningunuin, um bulluna, fóru
þeir, sem ekki höfðu neitt sérstakt við að vera,
að reikna út liver björgunarlaun við hefðum feng-
ið, ef okkur hefði auðnast að draga þann cana-
diska i höfn. Þessi frétt herti enn meir á bullu-
smíðinni og var þó vart hægt að flýta Iienni meir
en gert var. Stórt skarð var komið i skjólbyrð-
inginn á stjórnborða, svo að ekki varð Loki gamli
frýnilegri fyrir það.
En hvað um það — menn sigldu ekki á fegurð-
inni, en án hullunnar i loftdælunni var erfitt að
lcomast um sjóinn, en það eitt skifti máli liér.
Aftur rann blóð um tréfótinn, að því er séð varð
og óhaltur skundaði 1. vélstjóri frá einu verkinu
til annars, leit eftir, sagði fyrir og vann á vixl,
jafnvígur á hvorttveggja, engin þreytumerki voru
sjáanleg á honum, ])ó liðið væri nú orðið á annan
sólarliring við mikið erfiði við að saga járn og
sverfa. Ekkert beit á karlinn þann — hann var
reglulegur „jaxl“.
Undir morgun var bullusmíði nr. 2 lokið og
voru ])á allir, er að smíðinni höfðu unnið, orðnir
sárþreyttir, sem vonlegt var. Var nú hinni nýju
bullu komið fyrir i „bulluhúsið“ og öllu komið
í samt lag, lokið skrúfað á og liert á öllum róm.
Rann hrátt upp sú mikla stund, að halda skildi