Morgunblaðið - 14.08.2010, Síða 22
22 FréttirVIÐSKIPTI | ATVINNULÍF
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 14. ÁGÚST 2010
● Heildarafli íslenskra skipa í nýliðnum
júlímánuði, metinn á föstu verði, var
13,2% minni en í júlí 2009. Það sem af
er árinu hefur aflinn dregist saman um
13% miðað við sama tímabil 2009, sé
hann metinn á föstu verði, að sögn
Hagstofunnar. Aflinn nam alls 116.820
tonnum í júlí 2010 samanborið við
160,132 tonn í sama mánuði árið áður.
Hagstofan segir, að botnfiskafli hafi
dregist saman um rúm 6.100 tonn frá
júlí 2009 og numið 27.000 tonnum
Heildaraflinn
dregst saman
Morgunblaðið/RAX
þetta segir í ársskýrslunni að sumarafleysing-
ar hafi verið hafðar í lágmarki á öllum starfs-
stöðvum. Áætlað sé að launakostnaður hafi
lækkað um 118 milljónir króna vegna þeirra
aðgerða og vegna þess að vínbúðinni í Spöng
var lokað í janúar.
Húsnæðiskostnaður ÁTVR hækkaði um 32
milljónir króna á árinu og nam 500 milljónum
króna. Sem fyrr segir var vínbúðinni í Spöng
lokað í byrjun árs, en ný vínbúð var opnuð á
Flúðum á árinu og vínbúðin í Reykjanesbæ
flutt í nýtt og stærra húsnæði. Vínbúðin á
Siglufirði var öll tekin í gegn og stækkuð. Tek-
in var upp sjálfsafgreiðsla þar og í vínbúðinni á
Fáskrúðsfirði, en þar var vínbúðin flutt í nýtt
og stærra húsnæði. Þá var vínbúðin á Höfn í
Hornafirði endurnýjuð og flutt í stærra hús-
næði í miðbænum. Vínbúðin Heiðrún var
stækkuð og aðstaða fyrir bjór rýmkuð.
Markaðs- og dreifingarkostnaður stóð því
sem næst í stað og var 205 milljónir króna.
Stjórnunar- og skrifstofukostnaður lækkaði
hins vegar um 24 milljónir og var 174 milljónir
króna. Annar rekstrarkostnaður var sá hinn
sami og árið áður, 77 milljónir króna. Afskriftir
jukust um 20 milljónir, námu 131 milljón króna
á árinu.
Arðgreiðsla ÁTVR í ríkissjóð nam 960 millj-
ónum króna, en fjárlög höfðu gert ráð fyrir 210
milljónum króna. Alls tók ríkissjóður til sín 19
milljarða króna af heildarsölu fyrirtækisins, sé
tekið tillit til magngjalds tóbaks, arðs, áfengis-
gjalds og virðisaukaskatts.
Rekstrarkostnaður sami og 2007
Morgunblaðið/Heiddi
ÁTVR Tekjur af sölu áfengis voru 17 milljarðar og jukust um tæp 19% á milli ára.
Aukinn hagnaður ÁTVR á árinu 2009 vegna verðhækkunar en ekki aðhalds í rekstri og sparnaðar-
aðgerða Vínbúðir stækkaðar og fluttar í nýtt húsnæði á árinu Ríkið fékk 19 ma. kr. af heildarsölu
Rekstur vínbúða
» Rekstrarkostnaður ÁTVR hefur svo til
staðið í stað síðan 2007.
» Tekjur hækkuðu um 19% á árinu
2009.
» Vínbúðir voru stækkaðar, teknar í
gegn og fluttar í nýtt húsnæði á árinu.
» Mikill samdráttur var í sölu einstakra
vöruflokka, t.d. minnkaði sala blandaðra
drykkja um 37%.
» Arðgreiðsla ÁTVR til ríkissjóðs nam
960 milljónum króna, en alls nam hlutur
ríkissjóðs af heildarsölu ÁTVR 19 millj-
örðum króna.
FRÉTTASKÝRING
Ívar Páll Jónsson
ivarpall@mbl.is
Rekstrarkostnaður Áfengis- og tóbaksverslun-
ar ríkisins, ÁTVR, hefur svo til staðið í stað frá
árinu 2007. Kostnaðurinn nam 2.552 milljónum
króna á síðasta ári, en 2.545 milljónum króna
árið áður og 2.518 milljónum árið 2007, þegar
tekið hefur verið tillit til neysluverðsvísitölu.
Hinn aukni hagnaður ÁTVR, sem fjölmiðlar
hafa sagt frá að undanförnu, er því að mestu
leyti til kominn vegna verðhækkunar í vínbúð-
um fyrirtækisins. Hagnaðurinn nam 1.375
milljónum króna, en rekstrartekjur námu rúm-
um 25,2 milljörðum króna á árinu. Tekjur af
sölu áfengis voru 17 milljarðar og jukust um
tæp 19% á milli ára, en tekjur af sölu tóbaks
jukust um 19,5% milli ára og voru 8,2 millj-
arðar króna. Þessar auknu tekjur voru af sölu
á 20 milljónum lítra áfengis, sem var 2%
minnkun frá fyrra ári. Mikill samdráttur var í
sölu einstakra vöruflokka, t.a.m. 37% í blönd-
uðum drykkjum og 12% í ókrydduðu brenni-
víni og vodka.
Húsnæðiskostnaður hækkaði
Þegar litið er yfir rekstrarkostnaðarliði í
uppgjöri fyrirtækisins kemur í ljós að laun og
launatengd gjöld lækkuðu um 33 milljónir
króna og námu 1.465 milljónum á árinu. Um
● Samtök olíuútflutningsríkja (OPEC)
hafa hækkað spá sína um eftirspurn á
mörkuðum í ár. Samtökin búast við að
meðaleftirspurn verði 100 þúsund
tunnum meiri á dag en áður var spáð.
Samkvæmt því verður meðatalseftir-
spurnin eftir olíu í heiminum á dag ein
milljón tunna. Samtökin búast við því að
mesta eftirspurnin muni koma frá Kína
og öðrum Asíuríkjum, en jafnframt er
búist við lítillegri aukningu eftirspurnar í
Norður-Ameríku. Alþjóðaorku-
málastofnunin hefur jafnframt hækkað
spá sína um eftirspurn eftir olíu. Olía Dælan látin ganga.
Spá aukinni eftirspurn á olíumörkuðum
● Auður I, fagfjárfestasjóður rekinn af Auði Capital, hefur fest kaup á tæplega
22% hlut í Gagnavörslunni ehf. Gagnavarslan býður þjónustu og hugbún-
aðarlausnir á sviði gagnavörslu og upplýsingastýringar. Starfsmenn eru um 40
talsins og forstjóri er Brynja Guðmundsdóttir. Fjárfesting Auðar I er hluti af
hlutafjáraukningu Gagnavörslunnar en auk Auðar I taka Nýsköpunarsjóður at-
vinnulífsins og einstaklingar þátt í aukningunni. Eftir hlutafjáraukninguna eru
Brynja Guðmundsdóttir, Auður I og Nýsköpunarsjóður atvinnulífsins stærstu
hluthafar félagsins.
Auður kaupir í Gagnavörslunni
● Tap Icelandair Group nam 161 millj-
ón króna á öðrum ársfjórðungi saman-
borið við 1,3 milljarða króna á sama
tímabili í fyrra. Á fyrstu sex mánuðum
ársins tapaði Icelandair Group tveimur
milljörðum króna en tapaði fimm millj-
örðum á fyrri hluta síðasta árs.
Í lok júní var lausafjárstaða félags-
ins ásættanleg, samkvæmt frétta-
tilkynningu sem það hefur sent frá sér,
en samstæðan átti um 7,5 milljarða
króna í handbæru fé. Björgólfur Jó-
hannsson forstjóri segir í tilkynningu
að þrátt fyrir erfið ytri skilyrði hafi
heildartekjur félagsins aukist á fyrri
hluta ársins, umfram framboðsaukn-
ingu tímabilsins.
Bati hjá Icelandairríkisvíxlum athygli í vikunni. Þó svo
að meðalkrafan í útboðinu, 2,46%,
teljist ekki stjarnfræðilega há er hún
ríflega 100 punktum hærri en í útboði
sem fór fram í síðasta mánuði. Kraf-
an á skuldabréf írska ríkisins til tíu
ára hækkaði einnig í vikunni og var
komin í tæpa 300 punkta yfir kröfuna
á sambærileg þýsk ríkisbréf. Hækk-
unin var meðal annars rakin til
fregna um að kostnaður stjórnvalda
vegna björgunaraðgerða á banka-
markaði yrði meiri en ætlað hefur
verið og vegna þráláts orðróms um
að Evrópski seðlabankinn hefði
neyðst til þess að kaupa írsk skulda-
bréf til þess að vega á móti söluþrýst-
ingi.
Spænskir bankar frekir á
fóðrum seðlabankans
Hafi þetta ekki dugað til þess að
minna fjárfesta á alvarlega stöðu
mála í hagkerfum evrusvæðisins hafa
nýjar tölur frá Evrópska seðlabank-
anum um hlutdeild í veðlánaviðskipt-
um bankans ugglaust gert það. Sam-
kvæmt þeim fór tæplega þriðjungur
af öllum veðlánum seðlabankans til
spænskra banka í júlí. Er þetta fjórði
mánuðurinn í röð sem spænskir
bankar auka magn veðlána sinna við
seðlabankann og á þessi þróun sér nú
stað á sama tíma og heildarveðlán
bankans minnka. Þetta sýnir hversu
háð spænska bankakerfið er orðið
Evrópska seðlabankanum og hversu
takmarkað aðgengi þeirra að hefð-
bundinni fjármögnun er orðin.
Þannig að margt bendir til þess að
ókyrrðinni sé ekki lokið í hagkerfum
evrusvæðisins. Breska blaðið Fin-
ancial Times segir til að mynda bein-
línis að fjárfestar búi sig undir róstu-
samt tímabil framundan.
Þó svo að hagvöxtur á öðrum fjórð-
ungi hafi verið kærkominn rekja
flestir sérfræðingar hann til tíma-
bundinna þátta og að minnkandi
samdráttur í alþjóðahagkerfinu,
meðal annars vegna efnahagshorfa í
Bandaríkjunum og Kína, muni draga
úr honum þegar fram í sækir.
Titringur þrátt fyrir
hagvöxt á evrusvæðinu
Teikn um vaxandi ókyrrð á skuldbréfamörkuðum
Reuters
Stemning Merkja má vaxandi óróa á evrópskum skuldabréfamörkuðum.
FRÉTTASKÝRING
Örn Arnarson
ornarnar@mbl.is
Þó svo að hagvöxtur á öðrum fjórð-
ungi á evrusvæðinu hafi verið sá
mesti sem hefur mælst í fjögur ár þá
fara áhyggjur fjárfesta af stöðu mála
í evruríkjum á borð við Grikkland og
Írland á ný vaxandi.
Þannig hefur ávöxtunarkrafan á
grísk, írsk, portúgölsk, spænsk og
ítölsk ríkisskuldabréf hækkað í vik-
unni á meðan hún hefur lækkað á
þýsk ríkisskuldabréf.
Þróunin skýrist ekki eingöngu af
sókn fjárfesta í örugga höfn í kjölfar
þess að bandaríski seðlabankinn gaf
til kynna í vikunni að efnahagshorf-
urnar vestanhafs kynnu að vera
dekkri en menn hafa búist við. Í kjöl-
farið hefur gengi Bandaríkjadals
styrkst gagnvart evru en að sama
skapi hafa fjárfestar kosið þýsk
skuldabréf framyfir önnur skulda-
bréf evrusvæðisins með tilheyrandi
breytingum á ávöxtunarkröfunni.
Við þetta bætist að hagtölur sýna að
gríska hagkerfið dróst saman um
3,5% á öðrum fjórðungi miðað við
sama tíma í fyrra. Þessar tölur þýða
að aðhaldsaðgerðir stjórnvalda
vegna skuldakreppunnar hafa dregið
meira úr framleiðni og hagvexti en
búist hafði verið við. Eðli málsins
samkvæmt er um uggvænlega þróun
að ræða: Skuldakreppu gríska ríkis-
ins var afstýrt um tíma með risa-
neyðarláni frá Evrópusambandinu.
Þegar lánið hefur verið greitt út
munu skuldir gríska ríkisins aukast
úr 120% af landsframleiðslu í u.þ.b.
140%. Augljóslega verður erfiðara en
ella fyrir stjórnvöld í Aþenu að
standa undir skuldabagganum ef
hagkerfið heldur áfram að minnka.
Ennfremur vakti niðurstaða út-
boðs írska ríkisins á sex mánaða
Hagvöxtur
» Vöxtur á evrusvæðinu jókst
um 1% frá fyrsta fjórðungi
þessa árs til loka annars fjórð-
ungs. Hann var að mestu knú-
inn áfram af þýska hagkerfinu.
!"# $% " &'( )* '$*
++,-./
+01-2,
++.-11
23-/4/
+,-20/
+1-+2/
++4-2/
+-4,25
+03-12
+/4-32
++,-5.
+01-5.
++/
23-/,/
+,-4.2
+1-+52
++4-/5
+-4,10
+0+-+1
+/4-./
235-5.40
+23-34
+05-+,
++/-4.
23-1//
+,-4,,
+1-2+,
++4-0,
+-.33,
+0+-5
+/4-00