Morgunblaðið - 30.11.2010, Síða 19

UMRÆÐAN 19
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 30. NÓVEMBER 2010
Tilraun var gerð á
Taían með því að
hverju mannsbarni
var send úttekt-
arheimild í taívönsku
efnahagskerfi upp á
150 evrur eða jafn-
gildi um tuttugu og
þrjú þúsund króna.
Fjögurra manna fjöl-
skylda fékk þá um 90
þúsund króna úttekt-
arheimild í hendur. Á Íslandi er
eiginlega ekkert hagkerfi sem
stendur þar sem lögmál kapítal-
ismans hafa verið tekin úr sam-
bandi og Seðlabankinn er sagður
hafa verið einn besti ávöxtunar-
aðili viðskiptabankanna. Annað
hvert fyrirtæki er í eigu ríkisins
og mestallt bankakerfið lýtur
þess forsjá. Það er líka sagt að
sáralítil eftirspurn sé eftir lánsfé
á frjálsum markaði.
Traust og trú á þingi og þjóð
er í lágmarki samkvæmt því er
sögur herma. Sparnaður almenn-
ings lætur undan síga í umhverfi
neikvæðra vaxta og mikils al-
menns falls á tekjum. Í raun er
ekki bjart um að litast í íslenska
samfélaginu um þessar mundir.
Ríkissjóður þeirra á Taían átti
peninga fyrir þessari aðgerð.
Þeirra kenning var sú að þetta
skilaði sér vel til baka. Og mér
hefur verið sagt að Taívanar telji
þetta hafa heppnast. Okkar rík-
issjóður á ekki eigið fé til slíkrar
tilraunar. Ætti hann peninga og
framkvæmdi þetta myndi virð-
isaukaskattur skjótt koma inn
aftur sem 30 evrur, tekjuskattar
af veltunni sem gætu numið 20
evrum, síðan kæmu inn önnur
áhrif sem lífeyris- og trygg-
ingagjöld, minnkandi þörf fyrir
bætur og styrki og þannig áfram.
Nettó útstreymi ríkissjóðs yrði
því hugsanlega aðeins rúmur
helmingur upphæðarinnar sem út
var send. Hvaða áhrif hefði svona
innspýting á efnahagslífið til
dæmis núna fyrir jólin? Er ég að
leggja það til að við prófum
þetta? Sláum lán og gerum
þetta? Já, og líka kannski hikandi
nei. Þetta væri svo óvenjulegt
Þörfin er hins vegar fyrir hendi
hjá fólkinu sem aldrei fyrr. En að
slá lán fyrir þessu og
framkvæmda það,
það fæst ekki í gegn
held ég. Yrði talið
óábyrgt og þar fram
eftir götunum.
Hvernig væri þá í
staðinn að senda
hverjum landsmanni
aflaheimild upp á
einhver aukin þorsk-
ígildiskíló sem kæmu
sem viðbótarkvóti?
Það væru raunveru-
leg verðmæti sem fólkið gæti
nýtt sér en kostuðu ríkissjóð ekki
neitt. Færu á markað eftir smekk
hvers og eins. Flestir landsmenn
telja að þjóðin eigi fiskinn í sjón-
um. Þingmenn segja þetta þegar
þeir vilja láta endurkjósa sig. Út-
vegsmenn töpuðu engu beinlínis
en yrðu auðvitað vonsviknir þar
sem þeir telja sig eiga alla veiði í
sjónum. En gætu þeir ekki hugg-
að sig við að þetta er neyð-
araðstoð til þjóðar í þröngri
stöðu? Ekkert hefur breyst í
neinu kerfi þeirra þannig að þeir
þyrftu ekki að örvænta. En hver
yrðu áhrifin fyrir hinar að-
þrengdu fjölskyldur? Jókst fólk-
inu bjartsýnin við gengis-
lánadóminn á Selfossi? Þýðir
hann ekki endalok fjölda heimila
og aukinn landflótta eftir stað-
festingu Hæstaréttar?
Líka er önnur tilraun sem
hægt er að hugsa sér. Seðlabank-
inn getur skráð gengið að vild
þar sem alger gjaldeyrishöft
ríkja. Hann getur hækkað krón-
una og lækkað verðlag. Hvernig
væri nú að reyna að liðka fyrir
kjarasamningum með einhverri
gengishækkun sem kæmi öllum
almenningi til góða? Hvað hefði
nú hann Einar Oddur lagt til?
Má ekki gera einhverjar til-
raunir til að hressa okkur við?
Hressum okkur upp
Eftir Halldór
Jónsson
» Seðlabankinn getur
skráð gengið að vild
þar sem alger gjaldeyr-
ishöft ríkja. Hann getur
hækkað krónuna og
lækkað verðlag.
Halldór Jónsson
Höfundur er sjálfstætt starfandi
verkfræðingur.
Nóbelsskáldið okk-
ar sagði eitt sinn efn-
islega, að hvenær
sem komið væri að
kjarna máls þá hlypu
Íslendingar út og
suður. Þetta kom
okkur í hug þegar
fjölmiðlar voru að
segja frá þingreið
þeirra Sunnlendinga.
Frá henni var sagt innvirðulega í
öllum fjölmiðlum sem sjálfsagt var
og rætt við fólkið. Fáir virtust þó
hafa kjark til að nefna hvar ætti
að skera niður í fjárlagafrumvarp-
inu 2011 í stað þess að leggja nið-
ur spítalana á landsbyggðinni. Ut-
an tveir í Morgunblaðinu í
greininni Neyðarkall utan af landi
og má þó hafa verið víðar. Þórný
Heiðarsdóttir sagði að það mætti
vel skera niður í utanríkisráðu-
neytinu og aðgerðir í kynjamálum
mættu bíða. Einar Óli Fossdal tók
svo til orða að við yrðum að vera
fólk til að taka þessi sendiráð og
annað og loka þeim. Meira var það
nú ekki.
Um daginn beittum við undirrit-
aðir okkur fyrir því að langflestir
kosningabærir menn í Dýrafirði,
um 100 manns, sendu að gömlum
hætti bænarskrá til okkar elsku-
legu alþingismanna þar sem fram
komu harðar og ákveðnar tillögur
hvar ætti að skera niður í stað
þess að loka sjúkrahúsum. Þetta
plagg var sent fjárlaganefnd Al-
þingis og fjölda fjölmiðla. Í bæn-
arskránni var eftirfarandi kjarni
máls:
SJÁ TÖFLU
Samið verði við ríkisstarfsmenn
um að þeir lækki símakostnað svo
sem kostur er.
Engar utanlandsferðir verði
leyfðar á kostnað ríkisins á næsta
ári nema þær séu algjörlega óhjá-
kvæmilegar að mati ríkisend-
urskoðanda.
Þeir ríkisstarfsmenn sem sitja í
nefndum á vegum þess opinbera
fái ekki laun fyrir þau störf.
Auk þess leggjum við til að dag-
peningar og ferðakostnaður ríkis-
starfsmanna verði lækkaður um
50%.
Við töldum að málefnið væri það
brýnt og um lífið að tefla, þó sárt
væri að nefna suma liði, að ekki
þyrfti að nota neinn lobbýisma eða
undirróður til að koma því á fram-
færi. Það var án árangurs að
mestu leyti. Kannski þetta séu allt
meira og minna heilagar kýr sem
hér eru nefndar. En knýið á og
fyrir yður mun upp lokið verða,
stendur þar.
Er forsetaembættið heilög kýr?
Eftir Hallgrím
Sveinsson
og Bjarna Georg
Einarsson
»Hér koma fram
harðar og ákveðnar
tillögur um niðurskurð
frekar en að loka
sjúkrahúsum á lands-
byggðinni.
Hallgrímur
Sveinsson
Hallgrímur er bókaútgefandi og létta-
drengur á Brekku í Dýrafirði en
Bjarni fyrrverandi útgerðarstjóri og
núverandi ellilífeyrisþegi á Þingeyri.
Bjarni Georg
Einarsson
Verkefni Fjárlög 2011 Lækkun
Forseti Íslands 174.000.000 50.000.000
Framlög til þingflokka 53.500.000 20.000.000
Hrafnseyri 22.900.000 10.000.000
Nám í listdansi 107.000.000 30.000.000
Þjóðmenningarhúsið 94.400.000 50.000.000
Sendiráð Íslands 2.675.000.000 1.300.000.000
Framlög til stjórnmálasamtaka 304.200.000 100.000.000
Flutningssjóður olíuvara 430.000.000 200.000.000
Sinfóníuhljómsveit Íslands 717.000.000 200.000.000
Starfsemi atvinnuleikhópa 54.000.000 20.000.000
Íslenska óperan 133.000.000 50.000.000
Varnarmálastofnun 889.000.000 400.000.000
Íslandsstofa 397.000.000 100.000.000
Samtals lækkun 2.530.000.000
Sú stefna sem nú
er framkvæmd í sam-
bandi við tengingu
við ESB er einhver
fáránlegasta tjara
sem nokkurn tíma
hefur komið fram í
þessu landi og höfum
við þó séð margt
skuggalegt. Það að
sækja um aðild að er-
lendu stórveldi, sem
gert er andstætt vilja
þjóðarinnar, á varla hliðstæðu í
lýðræðisríki á þessum hnetti. Og
það sem verra er, að standa í
þessu rugli að sóa 1.500 milljónum
eða meira í þessa vitleysu þegar
þjóðina vantar allt annað en svona
sóun, þegar engir peningar eru til
í þetta sukk. Það hefur margoft
komið fram að þær bráðabirgða-
undanþágur sem hugsanlega gætu
náðst mundu ekki verða í gildi
nema meðan þetta skelfilega
bandalag er að gleypa þjóðina.
ESB hefur auðvitað tekið því
fagnandi að fá þessa heimskulegu
umsókn en hvers vegna? Það er
vegna þess að Ísland hefur gíf-
urlegar auðlindir sem hægt væri
að gleypa með húð og hári.
Þeir sem halda því fram að evr-
an geti lagað efnahagsástandið,
ein sér, hljóta að hafa lesið hag-
fræði á hvolfi. Hvernig væri að
evru-dýrkendur tækju að sér að
útskýra það hvers vegna Portú-
gal, Spánn, Ítalía og Grikkland
eru efnahagslega í djúpum skít
þrátt fyrir hina almáttugu evru.
Það sem evru-dýrkendur og svo
ýmsir aðrir virðast alls ekki geta
skilið er, að sú mynt sem tengist
efnahagsráðstöfunum hvers lands
kemur alltaf til með að koma fram
eins og spegill efnahagsástandsins
í viðkomandi landi. Léleg efna-
hagsstefna hefur aldrei orðið til
þess að styrkja gjaldmiðil þess
lands sem stjórnað er og getur
ekkert annað en brotið niður við-
komandi gjaldmiðil. Síðustu ár
nánast frá stofnun
lýðveldis í þessu landi
hefur hver stjórnin
annarri verri rústað
efnahag landsins sem
best sést á því hvern-
ig gengið hefur hrun-
ið og margsokkið í
gegnum árin.
Hér áður fyrr var
haldið uppi góðu heil-
brigðiskerfi sem rek-
ið var með sameig-
inlegum peningum
landsmanna. Að vísu
hefur bruðlið sem
hefur tíðkast í opinberum rekstri
komið þar við sögu en í dag þarf
að skera þetta niður um nærri
helming eða meira. Hver er or-
sökin fyrir þessu? Er búið að gefa
sægreifunum svona ríflega að
þjóðin stendur ekki undir þessu?
Hvernig væri að það yrði útskýrt
fyrir þjóðinni hvaðan þeir pen-
ingar komu sem héldu uppi heil-
brigðiskerfinu fyrstu 50 árin eftir
stofnun lýðveldis? Nú þegar gíf-
urlegar hækkanir lenda á vinn-
andi fólki í formi hærri orkureikn-
inga er okkur sagt að verðið hér
sé lægra en á meginlandi Evrópu,
en eru ekki launin það líka? Mað-
ur mundi halda að ef við virkj-
uðum og seldum orkuna frá þess-
um virkjunum hefði það talist
vera eðlilegt að virkjanir borguðu
sig upp á ákveðið mörgum árum.
Það er eitthvað verulega rangt við
allar þessar virkjanir ef það er
ekki gengið frá málum þannig að
þær standi undir sér og séu
skuldlausar eftir ákveðinn tíma.
En ef mörg hundruð manna vina-
væðingargengi er sett upp til þess
að éta upp allan arð orkufyr-
irtækja þá er ekki við góðu að bú-
ast. Ein af byggingum orkugeir-
ans sem ég heimsótti fyrir
nokkrum árum er sannarlega fá-
ránlegasta bruðl- og sóunarbygg-
ing sem ég hef nokkru sinni séð.
Það vantar neðstu hæðina undir
nálægt hálfri byggingunni og inni
í þessari sömu byggingu eru alls
konar furðuhlutir sem sýna ekket
annað en fádæma bruðl og meira
bruðl. Einhver sagði að eldhúsið í
þessari einu byggingu hefði kost-
að meira en 220 milljónir. Það
væri fróðlegt að vita hver ber
ábyrgð á þessu, en ef skýrslan um
hrunið er lesin erum við með út
um allt þjóðfélagið stjóralið með
gífurleg laun vegna ábyrgðar sem
í raun er alls engin.
Við erum í þessu landi með gíf-
urlega hitaorku og raforku sem
nota mætti til að rækta grænmeti,
ávexti og blóm til útflutnings að
ég tali nú ekki um þetta nýjasta
sem er olía úr repju sem mundi
gefa gífurlegan arð ef rétt væri að
þessu staðið. Það eru í dag mörg
þúsund manns sem geta unnið við
að byggja vegleg gróðurhús og
stunda svo ræktun í þeim, en hug-
myndasnauð yfirvöld virðast sér-
lega stefna í það að rústa framtíð
þjóðarinnar með algjöru aðgerða-
leysi og hugmyndin auðvitað
gagngert til þess að troða niður
sjálfstæði þjóðarinnar svo hún
sjái ekkert annað en láta ESB
hirða land og þjóð. Svo þegar
vantar sárlega fangelsi til að hýsa
erlendan glæpalýð sem hópast
hingað vegna ESB/Schengen-
vitleysunnar þá er keyrt á fullu
við að byggja tónlistarhöll en ekki
fangelsi. En eins og alltaf í þessu
landi hanga aðgerðalausir valda-
fíklar eins og límdir við valdastól-
ana og hugsa ekkert um annað en
völd og meiri völd og nota þau til
þess að skara eld eingöngu að
sinni eigin köku. Það vekur alveg
sérstaka athygli að ekki einn ein-
asti þingmaður hefur nefnt það að
spara stórfé með því að fækka
þingmönnum og ráðherrum um
30-50%! Ennfremur mætti leggja
niður það botnlausa bruðl að
skaffa oflaunuðu stjóraliði bíla og
líka bílstjóra, þessu liði er engin
vorkunn að koma sér í vinnuna á
eigin kostnað! Þar gæti komið
sparnaður upp á um 500 milljónir
þegar allt er talið. Ef stjórn þessa
lands hefði verið framkvæmd af
skynsemi væri þetta land ríkasta
land á hnettinum en ekki á von-
arvöl.
Ísland og ESB
Eftir Bergsvein
Guðmundsson »Ef farið væri í það að
nota orkuna sem við
höfum hérna til rækt-
unar myndi atvinnuleysi
hverfa á mjög stuttum
tíma.
Bergsveinn
Guðmundsson
Höfundur er ellilífeyrisþegi.
Morgunblaðið birtir alla út-
gáfudaga aðsendar umræðu-
greinar frá lesendum. Blaðið
áskilur sér rétt til að hafna
greinum, stytta texta í samráði
við höfunda og ákveða hvort
grein birtist í umræðunni, í
bréfum til blaðsins eða á vefn-
um mbl.is. Blaðið birtir ekki
greinar, sem eru skrifaðar fyrst
og fremst til að kynna starfsemi
einstakra stofnana, fyrirtækja
eða samtaka eða til að kynna
viðburði, svo sem fundi og ráð-
stefnur.
Innsendikerfið
Þeir sem þurfa að senda
Morgunblaðinu greinar eru vin-
samlega beðnir að nota inn-
sendikerfi blaðsins. Formið er
undir liðnum „Senda inn efni“
ofarlega á forsíðu mbl.is. Einnig
er hægt að slá inn slóðina
www.mbl.is/sendagrein
Ekki er lengur tekið við
greinum sem sendar eru í tölvu-
pósti og greinar sem sendar eru
á aðra miðla eru ekki birtar.
Í fyrsta skipti sem formið er
notað þarf notandinn að nýskrá
sig inn í kerfið, en næst þegar
kerfið er notað er nóg að slá inn
netfang og lykilorð og er þá not-
andasvæðið virkt.
Ekki er hægt að senda inn
lengri grein en sem nemur
þeirri hámarkslengd sem gefin
er upp fyrir hvern efnisþátt en
boðið er upp á birtingu lengri
greina á vefnum.
Nánari upplýsingar gefur
starfsfólk greinadeildar.
Móttaka að-
sendra greina