Dagblaðið Vísir - DV - 30.01.2006, Blaðsíða 33

Menning DV
MÁNUDAGUR 30. JANÚAR 2006 33

Sólrún Bragadóttir er komin heim og verður með tónleika í Salnum annað kvöld
þar sem hún flytur efnisskrá frá hinni frægu söngkonu Jenny Lind. Með henni
eru á palli Anna Guðný undirleikari og Thomas Lander barítón.
Sönpr næturgalans
Róska
Annað kvöld kl. 20 verða þau Sól-
rún Bragadóttir sópran og sænski
barítónsöngvarinn Thomas Lander
ásamt Önnu Guðnýju Guðmunds-
dóttur píanóleikara með söngtón-
leika í hinni virtu Tíbrár-tónleikaröð
íSalnum.
Eftiisþráður tónleikanna er
sveigður utan um þau Jenny Lind,
sænsku sópransöngkonuna sem
fékk viðumefnið Næturgalinn, og
danska skáldið H.C. Andersen.
Söngvar, aríur og dúettar eftír tón-
skáld þeirra tíma sem Jenny Lind
hafði á eftússkrá sinni verða fluttír.
Allt efití sem sem gerði hana dáða og
virta. Má þar til dæmis neftia hlut-
verk Amaliu úr óperunni I Masnadi-
eri sem Verdi samdi sérstaklega fyrir
hana og einnig Normu eftir BelJini
sem jafnframt er hennar þekktasta
Jtíutverk. Einnig lög eftír Josephsson,
Berg, Grieg, Lindblad, Mendelssohn,
Schumann og aríur og dúettar eftir
Haydn, Meyerbeer og Donizetti.
Dagskráin gefur þannig einstaka
innsýn í efrtísval hinnar þekktu og
dáðu söngkonu og tíðaranda sem
sjaldan heyrist talað um.
Sú fræga kona
Jenny Lind byrjaði mjög ung að
syngja á sviði og dró sig í Jtíé ung,
aðeins 29 ára gömul. Á þessu stutta
tímabili söng hún fjölda ftíutverka,
meðal annars Normu, Luciu di
Lammemoor, Paminu, Greifaftúna,
Susönnu og Donnu önnu til að
nefna nokkur. Hún gaf leikhúsið upp
á bátinn er hún trúlofaðist manni
sem krafðist þess. Trúlofunin fór þó
út um þúfúr en hún sneri ekki aftur
til fyrri starfa á sviði en hélt áfram að
syngja á tónleikum fram eftir öllum
aidri. Bæði söng hún sólótónleika,
með öðrum söngvurum og sem
sólisti á Oratoríutónleikum. Hún
giftist sér yngri manrtí, Otto
GoldscJimidt píanóleikara, Jtíjóm-
sveitarstjóra og tónskáldi. Þau unnu
mikið saman sem tónlistarmenn.
Með honum fluttíst hún til Eng-
lands, eignaðist með honum þrjú
böm og bjó þar tii dauðadags.
H.C. Andersen féll í stafi þegar
hann heyrði rödd hennar í fyrsta
l sinni og reyndi upp frá því að ná ást-
um hennar. Ekkert varð þó úr ósk
hans um ástarsamband þar sem
söngkonan endurgalt ekki tflfinning-
ar hans, en þeirra samband varð að
góðu vinasambandi í gegnum árin.
Eitt af hans þekktu ævintýmm, Næt-
urgalinn, skrifaði skáldið með Jenny
í huga. Enda festíst næturgalanafnið
fljótt við hana. Áhrif hennar á sam-
tímann vom gífurleg og talað um
Jenny Lind-æði! Til • vom jafnvel
Jenny Lind-dúklcur sem í dag em
metnar á offjár.
Sólrún komin heim
Sólrún er í hópi okkar þekktustu
söngvara en hefur um árabil starfað
erlendis.
Hún
kemur nú
ásamt
sænska
barítón-
söngvar-
anum
Thomasi
Lander og
Önnu
Guðnýju
Guð-
munds-
dóttur, og
saman
flytja þau
þessa for-
vitnilegu og
spennandi
efitísskrá.
Sólrún er lýriskur sópran. Hún
hefur starfað víða: við Pfaíz-leikhús-
ið í Kaiserslautern vann hún í þrjú ár.
Eftir það við Staats-leikhúsið í
Hannover í fjögur ár. Hún hefur
komið fram í Ríkisópemnni í Bæj-
aralandi, ópemm vítt og breitt:
Bremen, Kiel, Kassel, Heideilberg,
Karlsruhe, Mannheim, Bem,
Avignon, Belfast, Reykjavík, Liége og
Tsuyama-hátíðinni í Japan.
Þess utan hefur Sólrún sungið
fjöldann allan af tónleikum og
komið fram í sjónvarpi og útvarpi.
Síðustu verkefhi hennar vom orator-
ían CJuistus am ölberge og Requiem
eftir Fauré í Heilagsandakirkju í
Höfn, á nýjárstónleikum; í upp-
færslu á leik/söngstykki um H.C.
í'm Hin dáða söng-
$#?• IJjl kona nltjándu
i- Sp aldarJenny Lind.
'r.-v., »;.-:•. .
1 Anna Guðný a
1 og Sólrún við
1 æfingar í Saln-
lum.
Jenny Lind; á Grieg-hátíðinni í Osló
og á síðustu jólatónleikum Fílhcirm-
omunnar. Sólrún hefur ásamt Sig-
urði Flosasyni saxófónleikara stofh-
að dúó sem á spennandi verkefni
fyrir höndum, meðal annars á Lista-
hátíð í Reykjavík í maí næstkomandi.
Með barítón sem gest
Thomas Lander kom fyrst fram
opinberlega sem Álmaviva-greifi í
Hamborgar-ópemnni. Hann starf-
aði við Alþýðuópemnna í Vín og við
Ópemna í Neðra-Saxlandi í
Hannover. Hann söng sem gestur í
Óperuhúsinu í Bremen og
Gártherplatz-leikhúsinu í Munchen
og víðar. Thomas hefur sungið í
Bolzano, Rovigo og Trento á Ítalíu og
á Áix-hátíðimtí í Provence og Ópem-
mbm
mmmam
Allir litir hafsins voru kaldir en aflið er glóandi: smíðum meira
Lokaþátturinn í fínu lagi
Brotabarnið og götudreng-
urinn Jón Sæmundur í hlutverki
ógæfumannsins.
í síðasta þættínum af Öllum lit-
um hafsins batt Anna Theódóra
saman nokkra af þeim þráðum sem
vom í flækju í öðmm þættinum.
Eins og við mátti búast í krimma af
þessu tagi féllu öll vötn í eina átt í
þriðja þættinum en út stóðu endar:
hvað varð um lyktir í gátunni um
grærtíensku múmíuna? Ekki lauk
sögunni um erfingja Júlíusar. Sími
hinnar ógæfusömu stjúpu Ara kom
aldrei meir til sögu. Ekki lauk heldur
sögunni af Gilla. Hér var því saman
komið meira efhi en þriggja þátta
röð bar í rauninni.
Eftir standa
Nú er sagt að fátt sé erfiðara en
draga saman marga þræði í sögu af
þessu tagi. Sýningin á öllum litum
hafsins (sem ég minnist ekki að
titillinn hafi verið útskýrður einu
sinni í öllum þáttunum) sannar á
t eftirminnilegan hátt tvennt: efni af
Ríkissjónvarpið og AX ehf:Allir
litir hafsins eru kaldir - loka-
þáttur.
Handritshöfundur og leikstjóri:
Anna Th. Rögnvaldsdóttir
Tökumaður og framleiðandi:
Ólafur Rögnvaidsson
Klipping: Elísabet Rónaldsdótt-
ir og Viðar Víkingsson
Hljóð: Bíóhljóð.
★ ★★★
Sjónvarp
þessu tagi geta íslensk smásprota-
fyrirtæki gert þannig að sómi er að,
jafnvel gæti myndin átt erindi á er-
lendar stöðvar, og svo hitt að þolin-
mæði þrautir vinnur allar. Það er
arek að önnu og Ólafi Rögnvaldar-
börnum skyldi takast að koma verk-
inu saman við þær aðstæður sem
hér hafa verið um langt skeið í
framleiðslu og fjármögnun efnis af
þessu tagi. Og það með svo miklum
gæðum sem raun bar vitni.
Lofsverður árangur
Hvað stóð upp úr hér? Anna
setur saman sögu sem á endanum
kemur áhorfanda á óvart. Allur stíll
verksins er laus við það yfirlýsta
sjónvarpsseríubragð sem sótt er í
algengustu iðnaðarvöru af þessu
tagi: tökustaðir eru Ijölbreyttir,
framgangur sögunnar er á nokkrum
plönum sem gerir meiri.kröfur til
áhorfanda en almergt gerist í serí-
um af þessu tagi. Leikur er á
nokkrum stöðum full stífur og fas
persónanna nokkuð þumbaralegt.
Búningar og geryi eru fyrsta flokks,
Jtíjóð og tónrás sömuleiðis. Þetta
var semsagt vel gert.

húsinu í Lyon. í Sviþjóð
hefur hann sungið víða
Folkóperunni, Láckö-há-
tíðinni, Musikteater í
Málmey, á Drottning-
hólmi og Norrlandsoper-
an í Umeá. Thomas Lander hef-
ur sérstakan áhuga á þýskum ein-
söngslögum og haldið tónleika í
Þýskalandi, íslandi, ísrael, Austur-
rfld, Svíþjóð, Sviss og á Spáni.
Anna Guðný hefur komið fram
sem einleikari, m.a. með Sinfómu-
Jtíjómsveit íslands. Hún hefur um
árabil verið píanóleikari Kammer-
sveitar Reykjavíkur, ferðast víða með
henni og leikið inn á ijölda Jtíjóðrita
og hljómdiska, m.a. íslenska píanó-
konserta. Anna hefur komið fram á
tórtíeikum víða í Evrópu en einnig í
Bandaríkjunum, Japan og Kfna og i
leikið þar inn á fjölda hljómplatna og j
diska. Hún kenndi við tórtíistardeild :
Listaháskólans í Reykjavík frá stofn- j
un hennar 200 L til vors 2005, en j
haustið 2005 var hún fastráðin sem
píanóleikari Sinfóníuhljómsveitar
íslands.
Ótrúlegt og sorglegt að meiri-
hluti íslenskra listamanna í denn
hafi verið svona miklir bölvaðir
rónar. Mín skoðun er sú að hæfi-
leikaríkur listamaður, sem ekki get-
ur drullast til að koma list sinni fyrir
framan augu fjöldans vegna per-
sónulegrar vesældar, sé engu betri
en hæfileikalítill listamaður sem
ekki er þverfótað fyrir. Það sem skil-
ur þá hins vegar að er, að eftír að sá
hæfileikaríki er fallinn frá, þá geta
hinir eftirlifandi uppgötvað hann.
Þá skapast einmitt kjöraðstæður
fyrir viðkomandi listamann, því þá
er hann eldd lengur á h'fi og getur
því ekki eyðilagt neitt fyrir sjálfum
sér lengur. Þá taka við gamlir vinir
og listfræðingar sem skapa lista-
manninum nýtt og spennandi orð-
spor, hjúpað ómótstæðilegri dulúð.
Sá hæfileikalausi gleymist hins
vegar.
Myndin um Rósku rekur ævi
hennar sem listamanns. Hún fædd-
ist um 1940 og fór um tvítugt í list-
nám til Rómar og dvaldi á ítah'u að
mestu til dauðadags. Þar tók hún
þátt í félagsstarfi kommúrtísta og
anaridsta, auk þess að fást við
myndhst og kvikmyndagerð. Sem
listamaður náði hún aldrei frægð á
ftah'u en varð fljótt umtöluð hér
heima á litla klakanum. Hér spruttu
fram miklar ritdeilur og læti þegar
hún kom hingað til að halda sýn-
ingar. Hún gerði hér einnig kvik-
myndina Sóley sem hlaut slæmar
viðtökur og fór illa fjárhagslega.
Þær Ásthildur Kjartansdóttir og
Róska
Sýnd á Shorts and Docs i Tjarn-
arbiói. Leikstjóri: Ásthildur
Kjartansdóttir. Handrit: Lóa Al-
dísardóttir. Rikissjónvarpið 29.
janúar 2006
Hvað þýðir það?
Nú standa íslenskar sjónvarps-
stöðvar í fyrsta sinn frammi fyrir
þeirri spurningu: hvað er hægt að
gera? RÚV-liðið er nú komið með
samstarfsfyrirtæki sem gæti gert
eina svona seríu á ári. Þar á bæ ættu
menn að gera þróunarsamning við
Önnu og Olaf þegar í stað: koma í
gang teymi sem ynni með henni að
þremur, fjórum sögum, reyna á
norrænu böndin og fá norrænar
stöðvar með, þreifa fyrir um sam-
framleiðslu í Þýskalandi. Það er logi
í aflinum og smiðir á staðnum. Þá er
að hamra járnið.
Páll Baldvin Baldvinsson,
★ ★★ ,"/T
Sjónvarp
Lóa Aldísardóttir kjósa að fjalla að
mestu urn persónu Rósku og einka-
líf. Áherslan er lögð á líf hennar á
Ítalíu og margir vinir hennar þaðan
tjá sig um samskipti sfn við hana.
Úr þessu viðtalsbromm er máluð
mynd af skemmtilegri og „vflltri“
týpu sem lifði samkvæmt hugsjón-
um '68-byltingarinnar og sætti sig
ekki við „borgaraleg" gildi osfrv.
Það má segja að landið sem hún
valdi sér að búa í hafi átt mjög vel
við heiuiar karakter og tíminn var
lflca hárréttíu. Á sjöunda áratugn-
um geisaði nefttílega mildl ólga á
ítah'u og Róska valdi að búa við
torgið þar sem mesm lætin fóru
fram.
En svo tekur tragedían við. Átt-
undi áratugurinn ber með sér eitur-
lyf og byssur. Hið bóhemfska líf
Rósku og vina hennar tekur sinn
toll. '68-kynslóðinvaknarviðvond-
an draum og klæðir sig í jakkafötin.
AUir nema Róska sem neitar að
vakna.
Það er kannski helsti galli þess-
arar myndar að við fáum h'tið að sjá
af list Rósku og getum því lítið
dæmt um hvernig listin speglaði líf
hennar. Ég hafði það á tilfinning-
unni að það ætti í raun að vera tfl-
gangur myndarinnar. Fyrir vikið
eru brögð að því að myndin verði
helst til langdregin. En það
breytir ekki því að Ást-
hfldi Kjartansdóttur, sem
gerði áður hina frábæru
mynd „Noi og Pam og
mennimir þeirra“,
hefur aftur tekist
að segja okkur
sögu sem á eftír
að koma upp í
hugann um
ókomna tíð.
Siguijón
Kjartansson
Áðurbirt
27. maí2005
ið
m